ICON · full-length figure
te Āpōtoro
Te Kaikawe Rongopai · Te Kaiwhakatū o te Nohoanga o Arekehanaria

Hato Makate Āpōtoro

Te kaikite i te Atua · te Kaikawe Rongopai nāna te Rongopai i kawe ki Īhipa, ā, nāna ia i hepara hei tuatahi mō te Nohoanga o Arekehanaria
Whakamaharatanga matua 15 Paona · 22 Jun

Te Kōrero

Hato Maka te Āpōtoro me te Kaikauwhau Rongopai — Te Kaikauwhau o te Whakapono Karaitiana i Āwherika. He tangata a Hato Maka nō te takiwā o Ripia i te raki o Āwherika. I whānau ia ki te tāone o Hairini i Pentapoli, te wāhanga ki te hauāuru o Ripia, ki te hauāuru o te rohe o Īhipa. I whānau a Hato Maka i ngā mātua Hūrai he maha ngā tau i muri i te whānautanga o tō tātou Ariki me te Kaiwhakaora, a Īhu Karaiti. Ko Hoani tōna ingoa tuatahi, ā, ko Maka tōna ingoa hāpai: "A, no te hokinga ake o tona (Pita) mahara... ka haere atu ia (a Pita) ki te whare o Meri whaea o Hoani, ko tona rua nei ko Maka;

Ihirangi

he tokomaha hoki kua huihui ki reira ki te inoi" (Mahi 12:11-12 (Acts 12:11-12)); me te "Ka mea a Panapa kia mauria a Hoani, e huaina nei ko Maka" (Mahi 15:37 (Acts 15:37)); "A hoki ana a Panapa raua ko Haora i Hiruharama, i te otinga o ta raua mahi, ka mau hoki i a raua a Hoani, te rua nei o ona ingoa ko Maka" (Mahi 12:25 (Acts 12:25)). Ko ngā mātua o Hato Maka, ko Aritopolo tōna pāpā me Meri tōna whaea, i hūnuku ki Pārahitaina i muri tata mai i te whānautanga o Hato Maka nā runga i ngā whakaeke a ngā Pēpa ki tō rātou tāone me ō rātou rawa.

I noho rātou ki Kāna o Kariri, kāore i tawhiti atu i Hiruharama. He ōrua tau i muri mai, ka mate te pāpā o Hato Maka, ā, ko Pita Haimona (Hato Pita), nāna i marena tētahi whanaunga o te pāpā o Hato Maka, i tiaki i a Hato Maka, ā, i kīia ia he tama nāna: "Tenei te oha atu nei ki a koutou ta te hahi i Papurona, i whiriwhiria ngatahitia nei koutou, ta taku tama hoki, ta Maka" (1 Pita 5:13 (1 Peter 5:13)). I whakarite a Pita Haimona kia whiwhi a Hato Maka i te mātauranga pai. I ako a Hato Maka i te ture me ngā tuhinga tawhito.

E ai ki ngā Tikanga o te Hāhi, ko Meri, te whaea o Hato Maka, he tangata e aroha ana ki a Īhu Karaiti, ā, i whai ia i a Ia ki ngā wāhi katoa, ā, ko Hato Maka tētahi o ngā kaimahi i mahi i te hākari i Kāna o Kariri, i reira a Īhu Karaiti i whakaputaketa ai i te wai hei wāina: "Na i te toru o nga ra he marena i Kana o Kariri... a i karangatia a Ihu ratou ko ana akonga ki te marena... A, no ka whakamatau te rangatira o te hakari i te wai i meinga nei hei waina... Ko te timatanga tenei o nga merekara i meatia e Ihu." (Hoani 2:1-11 (John 2:1-11))

Ngā Meka Tere + I whānau ia i Pentapoli, i Kairawana rānei (ko Tunihia, ko Ripia rānei ināianei, e ai ki ētahi atu puna kōrero) tata ki te 15 tau i muri i te whānautanga o tō tātou Ariki. + I kite ia i te kauwhau a tō tātou Ariki i Pārahitaina, me tōna whakamamaetanga hoki. + Ko ia te kaituhi o te Rongopai tuatahi i tuhia (i tuhia ki te reo Kariki). + Ko ia te kaiwhakatū o te whakapono Karaitiana i Īhipa, i Arekahanaria rānei. I tae ia ki Arekahanaria tata ki te tau 48 AD.

Pānui Waewae: E ai ki ētahi puna kōrero, i kauwhau a Hato Pita i Papurona i te wā tonu i Arekahanaria a Hato Maka, engari i aro ia ki ngā Hūrai o Papurona (he tāone tata ki Memepi, ki Kairo ināianei). + I whakamatea ia hei whakaatu whakapono i te tau 68 AD i te wā i herea ai ia e ngā ethnika o Herapi (te atua Kariki-Īhipiana a Herapiona-Apehi) ki te hiku o tētahi hōiho, ā, ka toia ia mā ngā tiriti o te takiwā o Pokaria i Arekahanaria mō ngā rā e rua, kia haehae rawa tōna tinana hei wāhanga maha. + Ka whakanui te Hāhi i tōna whakaatu whakapono i te 8 o Mei i ia tau.

+ Kei tētahi hāhi i tapaina ki tōna ingoa i Arekahanaria tōna upoko, ā, kei te Whare Karakia Nui o Hato Maka i Kairo ētahi wāhanga o ōna kōiwi tapu. Ko te toenga o ōna kōiwi tapu kei te Whare Karakia Nui o San Marco i Wēniti, i Itāria. + Ko ētahi o ōna taitara: Te Kaikauwhau Rongopai, te Āpōtoro, te Kaiwhakaatu, me te Kaiwhakaatu Whakapono.

Te Kaikauwhau o te Whakapono Karaitiana i Āwherika He tangata a Hato Maka nō te takiwā o Ripia i te raki o Āwherika. I whānau ia ki te tāone o Hairini i Pentapoli, te wāhanga ki te hauāuru o Ripia, ki te hauāuru o te rohe o Īhipa. I whānau a Hato Maka i ngā mātua Hūrai he maha ngā tau i muri i te whānautanga o tō tātou Ariki me te Kaiwhakaora, a Īhu Karaiti. Ko Hoani tōna ingoa tuatahi, ā, ko Maka tōna ingoa hāpai: "A, no te hokinga ake o tona (Pita) mahara... ka haere atu ia (a Pita) ki te whare o Meri whaea o Hoani, ko tona rua nei ko Maka;

he tokomaha hoki kua huihui ki reira ki te inoi" (Mahi 12:11-12 (Acts 12:11-12)); me te "Ka mea a Panapa kia mauria a Hoani, e huaina nei ko Maka" (Mahi 15:37 (Acts 15:37)); "A hoki ana a Panapa raua ko Haora i Hiruharama, i te otinga o ta raua mahi, ka mau hoki i a raua a Hoani, te rua nei o ona ingoa ko Maka" (Mahi 12:25 (Acts 12:25)). Ko ngā mātua o Hato Maka, ko Aritopolo tōna pāpā me Meri tōna whaea, i hūnuku ki Pārahitaina i muri tata mai i te whānautanga o Hato Maka nā runga i ngā whakaeke a ngā Pēpa ki tō rātou tāone me ō rātou rawa.

I noho rātou ki Kāna o Kariri, kāore i tawhiti atu i Hiruharama. He ōrua tau i muri mai, ka mate te pāpā o Hato Maka, ā, ko Pita Haimona (Hato Pita), nāna i marena tētahi whanaunga o te pāpā o Hato Maka, i tiaki i a Hato Maka, ā, i kīia ia he tama nāna: "Tenei te oha atu nei ki a koutou ta te hahi i Papurona, i whiriwhiria ngatahitia nei koutou, ta taku tama hoki, ta Maka" (1 Pita 5:13 (1 Peter 5:13)). I whakarite a Pita Haimona kia whiwhi a Hato Maka i te mātauranga pai. I ako a Hato Maka i te ture me ngā tuhinga tawhito.

E ai ki ngā Tikanga o te Hāhi, ko Meri, te whaea o Hato Maka, he tangata e aroha ana ki a Īhu Karaiti, ā, i whai ia i a Ia ki ngā wāhi katoa, ā, ko Hato Maka tētahi o ngā kaimahi i mahi i te hākari i Kāna o Kariri, i reira a Īhu Karaiti i whakaputaketa ai i te wai hei wāina: "Na i te toru o nga ra he marena i Kana o Kariri... a i karangatia a Ihu ratou ko ana akonga ki te marena... A, no ka whakamatau te rangatira o te hakari i te wai i meinga nei hei waina...

Ko te timatanga tenei o nga merekara i meatia e Ihu." (Hoani 2:1-11 (John 2:1-11)) Ngā Meka Tere + I whānau ia i Pentapoli, i Kairawana rānei (ko Tunihia, ko Ripia rānei ināianei, e ai ki ētahi atu puna kōrero) tata ki te 15 tau i muri i te whānautanga o tō tātou Ariki. + I kite ia i te kauwhau a tō tātou Ariki i Pārahitaina, me tōna whakamamaetanga hoki. + Ko ia te kaituhi o te Rongopai tuatahi i tuhia (i tuhia ki te reo Kariki). + Ko ia te kaiwhakatū o te whakapono Karaitiana i Īhipa, i Arekahanaria rānei. I tae ia ki Arekahanaria tata ki te tau 48 AD.

Pānui Waewae: E ai ki ētahi puna kōrero, i kauwhau a Hato Pita i Papurona i te wā tonu i Arekahanaria a Hato Maka, engari i aro ia ki ngā Hūrai o Papurona (he tāone tata ki Memepi, ki Kairo ināianei). + I whakamatea ia hei whakaatu whakapono i te tau 68 AD i te wā i herea ai ia e ngā ethnika o Herapi (te atua Kariki-Īhipiana a Herapiona-Apehi) ki te hiku o tētahi hōiho, ā, ka toia ia mā ngā tiriti o te takiwā o Pokaria i Arekahanaria mō ngā rā e rua, kia haehae rawa tōna tinana hei wāhanga maha. + Ka whakanui te Hāhi i tōna whakaatu whakapono i te 8 o Mei i ia tau.

+ Kei tētahi hāhi i tapaina ki tōna ingoa i Arekahanaria tōna upoko, ā, kei te Whare Karakia Nui o Hato Maka i Kairo ētahi wāhanga o ōna kōiwi tapu. Ko te toenga o ōna kōiwi tapu kei te Whare Karakia Nui o San Marco i Wēniti, i Itāria. + Ko ētahi o ōna taitara: Te Kaikauwhau Rongopai, te Āpōtoro, te Kaiwhakaatu, me te Kaiwhakaatu Whakapono.

Ōna Taitara

Te Kaikawe Rongopai
Te Kaikite i te Atua
Te Āpōtoro ki Īhipa
Te Tuatahi o te Nohoanga o Arekehanaria
Te Raiona Whai Parirau
Te Kaikauwhau o Pentapolis
Te Hoa o Pita rāua ko Paora
He Tohunga Martiri

Ōna Hākari

Tōna matenga martiri30 Baramouda
Te Hākari o ngā Āpōtoro5 Abib
Te hokinga mai o ngā toenga tapu24 Baouna
Madeeh · ngā ōhā ki te Kaikawe Rongopai

Te Hīmene

He whakamāoritanga mō te tikanga anake — ehara i te kupu toikupu taketake.
Tēnā koe e Hato Maka,
Te tama a Aritopolo,
Te kaikauwhau i te ingoa o te Karaiti,
Markos pi-apostolos. (Maka te Āpōtoro)
I whānau koe ki Hairini,
Kei ngā wāhi katoa tōu ingoa,
E mau tonu ana mō ngā tau katoa,
Markos pi-apostolos.
I tae koe ki Pārahitaina,
Te whenua o te hunga tapu,
E rere atu ana i Ripia,
Markos pi-apostolos.
I whai koe i te Ariki, i a Īhu,
I inu koe i te puna,
I kauwhau koe ki ngā wāhi katoa,
Markos pi-apostolos.
I kite a Maka rāua ko tōna pāpā,
I ngā raiona e rua e haere ana,
I inoi koe, ā, ka mate rāua,
Markos pi-apostolos.
Ko Hato Meri tōu whaea,
I waiho e ia tōna whare hei hāhi,
I mahi ia i te mahi nui,
Markos pi-apostolos.
He tawhiti a Īhu,
I tono atu ki a koe, e hiahia ana,
Ki te whakanui i te Kapenga,
Markos pi-apostolos.
Nā tō tātou Ariki nui,
I mahi te Kapenga whakamutunga,
I manawanui ia ki te hunga kino,
Markos pi-apostolos.
I whai koe i a Ia ki te kāri,
I mau ngā taitamariki i a koe,
I rere tahanga koe i a rātou,
Markos pi-apostolos.
E mōhio ana koe ki ngā mea ngaro,
O te Atua kaha rawa,
Mā aua mea ka ora te tika,
Markos pi-apostolos.
I noho te Wairua whakamārie,
Ki runga i te hunga i huihui,
Ki tōu whare i te Petekoha,
Markos pi-apostolos.
Pēnei i ngā arero ahi,
I te awatea,
E tau ana ki runga i te hunga mā,
Markos pi-apostolos.
I kōrero koe i ngā reo,
O ngā iwi o te ao,
I a koe e mahi ana i ngā tohu,
Markos pi-apostolos.
I haere mai ngā iwi ki a koe,
E ngohengohe ana ki a koe,
E whakapono ana ki te Ariki, ki a Īhu,
Markos pi-apostolos.
E toru mano i iriiria,
I ārahina e tō ārahitanga,
E noho mā ana,
Markos pi-apostolos.
I muri i te Petekoha,
I haere koe ki te kauwhau,
Ki te ao katoa,
Markos pi-apostolos.
E Maka, e tō mātou matua,
Te aroha i tae mai ki a mātou,
Ki te whakapono i ārahi ia i a mātou,
Markos pi-apostolos.
I tōu rongonga i a Aniana,
E karanga ana, "E te Atua kotahi,"
I whakaaturia e koe te huarahi o te Karaiti,
Markos pi-apostolos.
I whakawahia e koe a Aniana,
Hei pīhopa me ngā tohunga,
Ki te mahi mō ngā wairua,
Markos pi-apostolos.
I whakatūria e koe te kura,
O te mātauranga atua,
Te kura tohunga tuatahi,
Markos pi-apostolos.
I puta mai ngā matua i reira,
Ngā pātereki me ngā mātanga,
I puritia e rātou te whakapono ki te toto,
Markos pi-apostolos.
I tipu ake ōu pai,
Nā te Wairua koe i whakaohooho,
Ki te tuhi i tāu rongopai,
Markos pi-apostolos.
I tuhi koe ki ngā Roma,
Me ngā tama katoa a te tangata,
Mō te Kīngi me te Kaiwhakawā,
Markos pi-apostolos.
I whakaotia e koe te whawhai,
Ki te toto o te whakaatu whakapono,
I te wā i whakaritea,
Markos pi-apostolos.
I te rā o te hākari,
I toia koe e te iwi,
Ki ngā mura o te ahi,
Markos pi-apostolos.
I tono te Atua mai i te rangi,
I ngā kapua e mau ana i te wai,
Ki te tinei i te ahi,
Markos pi-apostolos.
I te rā whakamutunga o Paramoute,
He tikanga tā mātou,
Hei maumahara ki te whakaatu whakapono o,
Markos pi-apostolos.
I te mutunga o Pāpa he hākari,
Te whakaaturanga o te upoko,
He āwhina ki a ia e hiahia ana,
Markos pi-apostolos.
I te tekau mā rima o Paona,
Ko Pāpa Kerolo me te āwhina,
I whakahokia ngā kōiwi o tō mātou matua,
Markos pi-apostolos.
Ko wai e rite ana ki a koe, e te kaititiro o te Atua,
Tērā e kore e kitea,
Ka koropiko mātou, ka whakakororia ki a Ia,
Markos pi-apostolos.
Hato Maka te pou,
O te pono,
He raiona i puta mai ki te kīngi,
Markos pi-apostolos.
Ko te whakamāramatanga o tōu ingoa
kei te waha o te hunga whakapono
e karanga katoa ana rātou
"E te Atua o Hato Maka, āwhinatia mātou katoa."
He Whakamāoritanga Anō:
Tēnā koe e Hato Maka,
te tama a Aritopolo,
nāna i kauwhau te ingoa o Īhu,
Markos pi-apostolos.
I whānau koe ki Hairini,
ā, i rere ki Pārahitaina,
te whenua o te Atua,
Markos pi-apostolos.
I whai koe i a Īhu Karaiti,
Mai i te rāwhiti ki te uru,
I a Ia i waenganui i a koutou,
Markos pi-apostolos.
I te wā i whakaeke ai ngā raiona,
I inoi koe me tōu pāpā,
Nā reira ka mate tonu rātou,
Markos pi-apostolos.
I tono tō tātou Ariki i a Pita,
Ki te whakarite i te Kapenga,
I te whare o tōu pāpā,
Markos pi-apostolos.
I mau koe i tētahi oko wai,
e kī ana i te wai,
I whai rātou tae noa koe ki roto,
Markos pi-apostolos.
Ā, ka mea te Ariki,
"Ko tōku Tinana tēnei me tōku Toto,
He mea whakaheke mō koutou,"
Markos pi-apostolos.
Ki te kāri i whai koe,
I mau ngā tāne i a koe,
I rere tahanga koe i a rātou,
Markos pi-apostolos.
Ki tōu whare i heke iho,
te Kaiwhakamārie pēnei i te ahi,
I whakahoki te Atua i tāu inoi,
Markos pi-apostolos.
I kōrero koe ki ngā tāngata ki ngā reo,
Mai i ia iwi,
Mō te aranga,
Markos pi-apostolos.
I kawea mai e koe te rongopai ki a mātou,
Mō te Karaiti,
ā, i whakawahia a Aniana,
Markos pi-apostolos.
I tuhi koe i te whakaaturanga tuatahi,
Mō te nui o Īhu,
E whakaahua ana i Tōna Tapu,
Markos pi-apostolos.
Ki Arekahanaria i hangaia e koe,
Tētahi kura tuatahi,
He maha ngā pātereki i puta mai i reira,
Markos pi-apostolos.
Ā, i te wā i whakamatea koe,
Kāore tōu tinana i tahuna,
I whakahau te Atua, ā, ka ua,
Markos pi-apostolos.
Ko koe te Kaititiro o te Atua,
me tō mātou kaiwawao,
Maharatia mātou i āu inoi,
Markos pi-apostolos.
Kei te waha tōu ingoa,
O te hunga whakapono katoa,
E mea katoa ana rātou, E te Atua,
o Hato Maka, āwhinatia mātou katoa
[ FRESCO · The See of St Mark ] FRESCO · The See of St Mark
FRESCO · The See of St Mark