గంటల ప్రార్థనలు

ప్రస్తుత గంట

తొమ్మిదవ ఘడియ – నోన్

శిలువపై క్రీస్తు చేసిన రక్షక మరణాన్ని, ఆయన రాజ్యంలో తన్ను జ్ఞాపకముంచుమని వేడుకున్న దొంగ పశ్చాత్తాపాన్ని స్మరించుకుంటాము.

ప్రతి గంటకు ముందుమాట

తండ్రి, కుమారుడు, పరిశుద్ధాత్మ నామమున

ఏకైక దేవుడు. ఆమేన్.

ప్రభువా, కరుణించుము. ప్రభువా, కరుణించుము. ప్రభువా, ఆశీర్వదించుము. ఆమేన్.

తండ్రికి, కుమారునికి, పరిశుద్ధాత్మకును మహిమ ఇప్పుడు, ఎల్లప్పుడును, యుగయుగాల యుగములవరకు. ఆమేన్.

ప్రభు ప్రార్థన

‹కాబట్టి మీరు ఇలా ప్రార్థన చేయండి.› ‹“పరలోకంలో ఉన్న మా తండ్రీ, నీ నామం పవిత్రంగా ఉండు గాక.›

‹నీ రాజ్యం వస్తుంది గాక.› ‹పరలోకంలో నీ ఇష్టం ఎలా నెరవేరుతున్నదో అలాగే భూమి మీద కూడా నెరవేరు గాక.›

‹మా అనుదిన ఆహారం ఈ రోజు మాకు దయచెయ్యి.›

‹మాకు రుణపడి ఉన్న వారిని మేము క్షమించినట్టు మా రుణాలు క్షమించు.›

‹మేము పరీక్షల పాలు కాకుండా దుష్టుని నుండి తప్పించు.”›

కృతజ్ఞతా ప్రార్థన

మంచి కార్యముల నియంతయైన కరుణామయుడగు దేవునికి, మన ప్రభువును దేవునును రక్షకుడునైన యేసు క్రీస్తు తండ్రికి, మనము కృతజ్ఞతాస్తుతులు సాగిద్దము; ఎందుకనగా ఆయన మనలను కప్పెను, సహాయపడ్డాడు, కాపాడెను, తనవద్దకు అంగీకరించెను, మనమీద కనికరించెను, ఆశ్రయమిచ్చెను, ఈ గడియకు మమ్మును చేర్చెను. ఇదే యేలా, ఈ పరిశుద్ధ దినమునను, మన జీవమునందలి సమస్త దినములను కూడా సంపూర్ణ సమాధానముతో కాపాడుమని ఆయనను మనము ప్రార్థించుదము. సర్వాధికారియగు ప్రభువైన మన దేవుడు.

ఓ ప్రభువైన దేవా, సర్వాధికారియగు వాడా, మన ప్రభువును దేవునును రక్షకుడునైన యేసు క్రీస్తు తండ్రియగు వాడా, సమస్త కాలమందు, సమస్త విషయములను గూర్చి, సమస్త పరిస్థితులయందు నీకు కృతజ్ఞతాస్తుతులు చేసుచున్నాము; ఎందుకనగా నీవు మనలను కప్పితివి, సహాయపడియున్నావు, కాపాడితివి, నీవద్దకు అంగీకరించితివి, మనమీద కనికరించితివి, ఆశ్రయమిచ్చితివి, ఈ గడియకు మమ్మును చేర్చితివి.

ఈ కారణముచేత, మానవులను ప్రేమించువాడా, నీ సౌమ్యతయొద్దనుండి మేము అడిగి వేడుకొనుచున్నాము: నీ భయముతో కూడి ఈ పరిశుద్ధ దినమును, మన జీవితములోని సమస్త దినములను కూడా సంపూర్ణ సమాధానముతో పూర్తిచేయుటకు మాకు అనుగ్రహించుము. ప్రతి ఈర్ష్యనూ, ప్రతి శోధననూ, సాతాను యొక్క ప్రతి క్రియనూ, దుష్టుల కుట్రలనూ, ప్రత్యక్షముగానూ గోప్యముగానూ లేచిన శత్రువులనూ, మాకును నీ సమస్త ప్రజలపైనా, ఈ నీ పరిశుద్ధ స్థలంపైనా దూరముచేయుము. శ్రేయస్కరముగాను ఉపయుక్తముగాను ఉన్నదానన్నిటిని మాకు ప్రసాదించుము. ఏలయనగా శత్రువు యొక్క సమస్త శక్తిమీదను, సర్పములను విచ్చుచులను తొక్కుటకు అధికారమును నీవే మాకు అనుగ్రహించితివి. మమ్మును శోధనలో పడనియ్యక, దుష్టుని నుండి విమోచించుము.

నీ ఏకైక కుమారుడగు మన ప్రభువును దేవునును రక్షకుడునైన యేసు క్రీస్తు యొక్క కృపచేతను, కరుణలచేతను, మానవులపై ప్రేమచేతను. ఆయనద్వారానే నీకు తగిన మహిమ, గౌరవము, బలము, ఆరాధన, ఆయనతోకూడ ప్రాణదాయకుడైన సమశక్తిగల పరిశుద్ధాత్మతో కలిసి, ఇప్పుడు, ఎల్లప్పుడును, యుగయుగాల యుగములవరకు చెల్లును. ఆమేన్.

కీర్తన 50

శక్తిశాలి, దేవుడు అయిన యెహోవా ఆదేశిస్తున్నాడు. పొద్దు పొడిచే దిశ నుండి పొద్దు గుంకే దిశ వరకూ ఉన్న ప్రజలందర్నీ రమ్మని పిలుస్తున్నాడు.

పరిపూర్ణ సౌందర్యం అయిన సీయోనులో నుండి దేవుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు.

మన దేవుడు వస్తున్నాడు. ఆయన మౌనంగా ఉండడు. ఆయనకు ముందుగా భీకర అగ్ని కబళించుకుంటూ వెళ్తుంది. ఆయన చుట్టూ ప్రచండ గాలులు వీస్తున్నాయి.

తన ప్రజలకు న్యాయం తీర్చడానికి ఆయన ఆకాశాలనూ భూమినీ పిలుస్తున్నాడు.

బలి అర్పణ ద్వారా నాతో నిబంధన చేసుకున్న నా విశ్వాస పాత్రులను నా దగ్గరకు సమకూర్చండి అని పిలుస్తున్నాడు.

ఆకాశాలు ఆయన నీతిని ప్రకటిస్తున్నాయి. ఎందుకంటే దేవుడు తానే న్యాయాధిపతిగా ఉన్నాడు.

నా ప్రజలారా, వినండి. నేను మాట్లాడతాను. నేను దేవుణ్ణి. మీ దేవుణ్ణి.

నీ బలుల విషయమై నేను నిన్ను నిందించడం లేదు. మీ దహనబలులు ఎప్పుడూ నా ఎదుటే ఉన్నాయి.

నీ ఇంటి నుండి ఎద్దునైనా, నీ మందలోని మేకపోతులనైనా నేను తీసుకోను.

ఎందుకంటే అడవిలో ఉన్న ప్రతి మృగమూ నాదే. వెయ్యి కొండలపై తిరుగాడే పశువులన్నీ నావే.

కొండల్లోని పక్షులన్నీ నాకు తెలుసు. పొలాల్లోని మృగాలు నా వశమే.

నాకు ఒకవేళ ఆకలివేస్తే అది నీకు చెప్పను. ఎందుకంటే ఈ ప్రపంచమంతా నాదే. భూమిలో ఉండేదంతా నాదే.

ఎద్దుల మాంసం నేను తింటానా? మేకల రక్తం తాగుతానా?

దేవునికి నీ కృతజ్ఞతార్పణ సమర్పించు. మహోన్నతుడికి నీ ప్రమాణాలను నెరవేర్చు.

సమస్యలు చుట్టుముట్టిన రోజున నాకు ప్రార్థించు. నేను నిన్ను కాపాడతాను. నువ్వు నన్ను కీర్తిస్తావు.

కానీ దుర్మార్గులతో దేవుడు ఇలా అంటున్నాడు. నా నియమాలను ప్రకటించడానికి నీకేం పని? నా నిబంధన నీ నోట పలకాల్సిన అవసరం ఏమిటి?

ఆదేశాలను నువ్వు అసహ్యించుకుంటావు. నా మాటలు పట్టించుకోకుండా తోసివేస్తావు.

నువ్వు దొంగను చూసి వాడితో ఏకీభవిస్తావు. వ్యభిచారం చేసే వాళ్ళతో కలుస్తావు.

ఎవరికైనా అపకారం తలపెట్టడానికి నోరు తెరుస్తావు. నీ నాలుక వంచన చేస్తుంది.

కూర్చుని నీ సోదరుడికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడుతావు. నీ స్వంత సోదరుడిపై అపనిందలు మోపుతావు.

నువ్వు ఇలాంటి పనులు చేస్తున్నా నేను మౌనంగానే ఉన్నాను. దాంతో నన్ను నీతో సమానంగా జమ కట్టావు. కానీ నేను నువ్వు చేసిన పనులన్నిటినీ నీ కళ్ళ ఎదుటికి తీసుకువస్తాను. నిన్ను గద్దిస్తాను.

దేవుణ్ణి మర్చిపోయే వాళ్ళు ఈ సంగతి ఆలోచించండి. లేదా నేను మిమ్మల్ని ముక్కలుగా చీల్చి వేస్తాను. మీకు సహాయం చేయడానికి ఎవరూ రారు.

కృతజ్ఞతార్పణ అర్పించే వాడు నన్ను స్తుతిస్తున్నాడు. తన ప్రయాణం సరైన మార్గంలో చేయాలని ఆలోచించే వాళ్లకు నేను దేవుని ముక్తిని చూపిస్తాను.

ప్రార్థన ఆరంభము

ఈ ధన్యమైన దినములో తొమ్మిదవ గంట స్తోత్రగీతము; దానిని నా రాజు దేవుడైన క్రీస్తుకి అర్పించుచున్నాను, నా పాపములను ఆయన క్షమించునని నేనాయనును వేడుకొనుచున్నాను.

కీర్తన 95

రండి, యెహోవాకు పాట పాడదాం, మన రక్షణకు ఆధారశిలకు ఆనందంగా పాడదాం.

కృతజ్ఞతతో ఆయన సన్నిధికి వద్దాం, ఆయనకు స్తుతి గీతాలు పాడదాం.

యెహోవా గొప్ప దేవుడు. దేవుళ్ళందరికీ పైగా ఉన్న గొప్ప రాజు.

భూమి అగాధస్థలాలు ఆయన చేతిలో ఉన్నాయి. పర్వత శిఖరాలు ఆయనవే.

సముద్రం ఆయనది. ఆయనే దాన్ని చేశాడు. ఆయన చేతులు పొడి నేలను చేశాయి.

రండి సాగిలపడి ఆరాధన చేద్దాం. మన సృష్టికర్త యెహోవా ఎదుట మోకరిల్లుదాం.

ఆయన మన దేవుడు. మనం ఆయన పోషించే ప్రజలం. ఆయన చేతికింది గొర్రెలం. ఈ రోజున మీరు ఆయన స్వరం వింటే ఎంత బాగుండు!

మెరీబా దగ్గర, ఎడారిలో మస్సా దగ్గర ఉన్న సమయంలో మీ పూర్వీకుల్లాగా మీ గుండె కఠినం చేసుకోవద్దు.

అక్కడ వాళ్ళు నా అధికారాన్ని సవాలు చేశారు నా కార్య కలాపాలు చూసి కూడా నా ఓపికను పరీక్షించారు.

నలభై ఏళ్ళు నేను ఆ తరం వారితో కోపంగా ఉన్నాను. వాళ్ళ హృదయాలు దారి తప్పుతున్నాయి. వాళ్ళు నా పద్ధతులు తెలుసుకోలేదు అన్నాను.

కాబట్టి, వాళ్ళు నా విశ్రాంతి స్థలంలో ఎన్నడూ ప్రవేశించరని నేను నా కోపంలో శపథం చేశాను.

కీర్తన 96

యెహోవాకు ఒక కొత్త పాట పాడండి, ప్రపంచమంతా యెహోవాకు పాడండి.

యెహోవాకు పాడండి, ఆయన నామం స్తుతించండి, ప్రతిరోజూ ఆయన రక్షణ ప్రకటించండి.

రాజ్యాల్లో ఆయన గొప్పదనాన్ని తెలియచేయండి, ప్రపంచ దేశాల్లో ఆయన అద్భుతాలను వివరించండి.

యెహోవా గొప్పవాడు. ఆయన్ని మెండుగా ప్రస్తుతించాలి. దేవుళ్ళందరికంటె ఎక్కువగా ఆయనపై భయభక్తులు నిలపాలి.

జాతుల దేవుళ్ళంతా వట్టి విగ్రహాలే. అయితే ఆకాశాలను చేసింది యెహోవా.

ఘనతాప్రభావాలు ఆయన ముందున్నాయి. బలం, సౌందర్యం ఆయన పవిత్ర ఆలయంలో ఉన్నాయి.

ప్రపంచంలోని ప్రజా సమూహాలన్నీ యెహోవాకు చెల్లించండి. మహిమ, బలం యెహోవాకు చెల్లించండి.

యెహోవా నామానికి తగిన గొప్పదనం ఆయనకు చెల్లించండి. అర్పణతో ఆయన ఆవరణాల్లోకి రండి.

పవిత్రాలంకారాలతో యెహోవా ఎదుట సాగిలపడి మొక్కండి. ప్రపంచమంతా ఆయన ఎదుట వణకండి.

యెహోవా పరిపాలిస్తున్నాడు. లోకం స్థిరంగా ఉంది. అది కదలదు. ఆయన ప్రజలకు న్యాయంగా తీర్పు తీరుస్తాడు అని రాజ్యాల్లో చెప్పండి.

యెహోవా రాబోతున్నాడు. ఆకాశం సంతోషించు గాక. భూమి ఆనందించు గాక. సముద్రం, దానిలో ఉన్నదంతా ఆనందంతో ఘోషించు గాక.

మైదానాలు, వాటిలో ఉన్నదంతా ఆనందించు గాక. అడవి చెట్లన్నీ ఉత్సాహంతో కేకలు వేస్తాయి గాక

లోకానికి తీర్పు తీర్చడానికి ఆయన వస్తున్నాడు. నీతితో ఆయన లోకానికి తన విశ్వసనీయతతో ప్రజా సమూహాలకు ఆయన తీర్పు తీరుస్తాడు.

కీర్తన 97

యెహోవా పరిపాలిస్తున్నాడు. భూమి ఆనందిస్తుంది గాక. ద్వీపాలన్నీ సంతోషిస్తాయి గాక.

మబ్బులూ చీకటీ ఆయనచుట్టూ ఉన్నాయి. నీతి న్యాయాలు యెహోవా సింహాసనానికి పునాదిగా ఉన్నాయి.

ఆయన ముందు అగ్ని బయలు దేరింది. చుట్టూ ఉన్న ఆయన శత్రువులను అది కాల్చివేస్తుంది.

ఆయన మెరుపులు లోకాన్ని వెలిగిస్తాయి. భూమి దాన్ని చూసి వణికిపోతుంది.

లోకనాథుడైన యెహోవా ఎదుట, పర్వతాలు మైనంలాగా కరిగిపోతాయి.

ఆకాశాలు ఆయన నీతిని ప్రకటిస్తున్నాయి రాజ్యాలన్నీ ఆయన మహాత్మ్యాన్ని చూస్తాయి.

చెక్కిన ప్రతిమలను పూజించేవాళ్ళు, పనికిరాని విగ్రహాలను బట్టి గొప్పలు చెప్పుకునే వాళ్ళు అవమానం పాలవుతారు. అలాటి దేవుళ్ళు అందరూ యెహోవాకు మొక్కండి.

యెహోవా, సీయోను ఇది విని సంతోషించింది. యూదా పట్టణాలు ఆనందించాయి. నీ నీతికరమైన ఆదేశాలనుబట్టి సంతోషిస్తున్నాయి.

ఎందుకంటే యెహోవా, నువ్వు ప్రపంచమంతటికీ పైగా ఉన్న సర్వాతీతుడివి. దేవుళ్ళందరిలోకీ నువ్వు ఎంతో ఉన్నతంగా ఉన్నావు.

యెహోవాను ప్రేమించే మీరంతా దుర్మార్గాన్ని అసహ్యించుకోండి! తన భక్తుల ప్రాణాలను ఆయన కాపాడతాడు, దుర్మార్గుల చేతిలోనుంచి ఆయన వారిని తప్పిస్తాడు.

నీతిమంతులకు వెలుగును, నిజాయితీపరులకు ఆనందాన్ని విత్తనాలుగా చల్లడం జరిగింది.

నీతిమంతులారా, యెహోవా మూలంగా ఆనందించండి, ఆయన పవిత్ర నామాన్ని బట్టి కృతజ్ఞతలు చెప్పండి.

కీర్తన 98

యెహోవాకు కొత్త పాట పాడండి. ఆయన అద్భుతాలు చేశాడు. ఆయన కుడి చెయ్యి, ఆయన పవిత్ర హస్తం మనకు విజయం తెచ్చాయి.

యెహోవా తన రక్షణను వెల్లడిచేశాడు. రాజ్యాలన్నిటికీ తన న్యాయాన్ని కనపరిచాడు.

ఆయన ఇశ్రాయేలు వంశం పట్ల తన నిబంధన విశ్వసనీయత, తన నమ్మకత్వం గుర్తు చేసుకున్నాడు. భూదిగంతాలు మన దేవుని విజయాన్ని చూస్తారు.

లోకమా, యెహోవాకు ఆనందంతో కేకలు వేయండి. ఉల్లాసంగా పాడండి. పాటలెత్తి ఆనందంగా పాడండి. ప్రస్తుతులు పాడండి.

తీగ వాయిద్యంతో యెహోవాకు ప్రశంసలు పాడండి. తీగ వాయిద్యంతో మధురంగా పాడండి.

బాకాలతో కొమ్ముబూర ధ్వనితో, రాజైన యెహోవా ఎదుట సంతోషంగా కేకలు వేయండి.

సముద్రం, దానిలో ఉన్నదంతా ఘోషిస్తుంది గాక. లోకం, దాని నివాసులు కేకలు వేస్తారు గాక!

నదులు చప్పట్లు కొట్టాలి. కొండలు ఆనందంతో కేకలు పెట్టాలి.

లోకానికి తీర్పు తీర్చడానికి, నీతితో ప్రపంచ ప్రజలందరికీ తీర్పు తీర్చడానికి యెహోవా రాబోతున్నాడు.

కీర్తన 99

యెహోవా పరిపాలన చేస్తున్నాడు. రాజ్యాలు వణికిపోతాయి. ఆయన కెరూబులకు పైగా కూర్చుని ఉన్నాడు. భూమి కంపిస్తుంది.

సీయోనులో యెహోవా గొప్పవాడు. రాజ్యాలన్నిటి పైగా ఆయన ఉన్నతంగా ఉన్నాడు.

వాళ్ళు నీ ఘన నామాన్ని స్తుతిస్తారు. యెహోవా పవిత్రుడు.

రాజు బలశాలి. ఆయన న్యాయాన్ని ప్రేమిస్తాడు. నువ్వు నీతి న్యాయాలను సుస్థిరం చేశావు, యాకోబు ప్రజల పట్ల నీతి పాలన స్థాపించావు.

మన యెహోవా దేవుణ్ణి స్తుతించండి. ఆయన పాదపీఠం ముందర ఆరాధించండి. ఆయన పవిత్రుడు.

ఆయన యాజకుల్లో మోషే అహరోనులు ఉన్నారు. ఆయనకు ప్రార్థన చేసేవాళ్ళలో సమూయేలు ఉన్నాడు. వాళ్ళు యెహోవాను ప్రార్థిస్తే ఆయన జవాబిచ్చాడు.

మేఘస్తంభంలో నుంచి ఆయన వాళ్ళతో మాట్లాడాడు. వాళ్ళు ఆయన శాసనాలను పాటించారు. ఆయన తమకిచ్చిన కట్టడను అనుసరించారు.

యెహోవా మా దేవా, నువ్వు వాళ్లకు జవాబిచ్చావు. వాళ్ళ అక్రమ కార్యాలకు వాళ్ళను శిక్షించినా, నువ్వు వాళ్ళను క్షమించిన దేవుడివి.

మన యెహోవా దేవుడు పవిత్రుడు, మన యెహోవా దేవుణ్ణి స్తుతించండి. ఆయన పవిత్ర పర్వతం ఎదుట ఆరాధించండి.

కీర్తన 100

ప్రపంచ ప్రజలారా, యెహోవాకు సంతోషంతో కేకలు వేయండి.

ఆనందంగా యెహోవాకు సేవ చేయండి, ఆనంద గీతాలు పాడుతూ ఆయన సన్నిధికి రండి.

యెహోవాయే దేవుడని తెలుసుకోండి. ఆయన మనలను పుట్టించాడు. మనం ఆయన వాళ్ళం. మనం ఆయన ప్రజలం. ఆయన మేపే గొర్రెలం.

కృతజ్ఞతతో ఆయన ద్వారాలగుండా ప్రవేశించండి. స్తుతులతో ఆయన ఆవరణాల్లోకి రండి. ఆయనకు ధన్యవాదాలు చెప్పండి. ఆయన నామాన్ని పొగడండి.

యెహోవా మంచివాడు. ఆయన కృప శాశ్వతంగా ఉంటుంది. ఆయన విశ్వసనీయత తరతరాలకు ఉంటుంది.

కీర్తన 109

నేను ప్రస్తుతించే దేవా, మౌనంగా ఉండకు.

దుష్టులు, మోసగాళ్ళు నాపై దాడి చేస్తున్నారు. వారు నా మీద అబద్ధాలు పలుకుతున్నారు.

నన్ను చుట్టుముట్టి నా మీద ద్వేషపూరితమైన మాటలు పలుకుతున్నారు. అకారణంగా నాతో పోట్లాడుతున్నారు

నేను చూపిన ప్రేమకు ప్రతిగా వారు నాపై నిందలు వేస్తున్నారు. అయితే నేను వారికోసం ప్రార్థన చేస్తున్నాను.

నేను చేసిన మేలుకు ప్రతిగా కీడు చేస్తున్నారు. నేను చూపిన ప్రేమకు బదులుగా నాపై ద్వేషం పెట్టుకున్నారు.

ఇలాటి శత్రుమూకపై దుర్మార్గుడొకణ్ణి అధికారిగా నియమించు. నేరాలు మోపేవాడు వారి కుడివైపున నిలబడతాడు గాక.

వాడికి విచారణ జరిగినప్పుడు దోషి అని తీర్పు వచ్చు గాక. వాడి ప్రార్థన పాపంగా ఎంచబడు గాక

వాడి బ్రతుకు దినాలు తరిగిపోవు గాక. వాడి ఉద్యోగం వేరొకడు తీసుకొను గాక.

వాడి బిడ్డలు తండ్రిలేని వారౌతారు గాక. వాడి భార్య వితంతువు అగు గాక

వాడి బిడ్డలు దేశదిమ్మరులై భిక్షమెత్తు గాక. శిథిలమైపోయిన తమ ఇళ్ళకు దూరంగా సాయం కోసం అర్థిస్తారు గాక.

వాడి ఆస్తి అంతా అప్పులవాళ్ళు ఆక్రమించుకుంటారు గాక. వాడు సంపాదించినది పరులు దోచుకుంటారు గాక.

వాడిపై జాలిపడే వారు ఎవరూ లేకపోదురు గాక. వాడి అనాథ పిల్లల పై దయ చూపేవారు ఉండక పోదురు గాక.

వాడి వంశం నిర్మూలం అగు గాక. రాబోయే తరంలో వారి పేరు మాసిపోవు గాక.

వాడి పితరుల దోషం యెహోవా జ్ఞాపకం ఉంచుకుంటాడు గాక. వాడి తల్లి చేసిన పాపం మరుపుకు రాకుండు గాక.

యెహోవా వారి జ్ఞాపకాన్ని భూమిపై నుండి కొట్టి వేస్తాడు గాక. వారి దోషం నిత్యం యెహోవా సన్నిధిని కనబడు గాక.

ఎందుకంటే దయ చూపడానికి వాడు ఎంతమాత్రం ప్రయత్నించలేదు. దానికి బదులుగా నలిగిపోయిన వాణ్ణి, అవసరంలో ఉన్నవాణ్ణి పీడించాడు. గుండె పగిలిన వాణ్ణి చంపాడు.

శపించడం వాడికి మహా ఇష్టం. కాబట్టి అది వాడి మీదికే రావాలి. దీవెనను వాడు అసహ్యించుకున్నాడు. కాబట్టి ఏ దీవెనా వాడికి దక్కదు.

ఉత్తరీయంలాగా వాడు శాపాన్ని ధరించాడు. నీళ్లవలె అది వాడి కడుపులోకి దిగిపోయింది. నూనె వలె వాడి ఎముకల్లోకి ఇంకింది.

కప్పుకోడానికి ధరించే వస్త్రం లాగా, తాను నిత్యం కట్టుకునే నడికట్టులాగా అది వాణ్ణి వదలకుండు గాక.

నాపై నేరం మోపేవారికి, నా గురించి చెడుగా మాట్లాడే వారికి ఇదే యెహోవా వలన కలిగే ప్రతీకారం అవుతుంది గాక.

యెహోవా ప్రభూ, నీ నామాన్నిబట్టి నా పట్ల దయ చూపు. నీ నిబంధన విశ్వసనీయత ఉదాత్తమైనది గనక నన్ను రక్షించు.

నేను పీడితుణ్ణి. అవసరంలో ఉన్నాను. నా హృదయం నాలో గాయపడి ఉంది.

సాయంత్రం నీడలాగా నేను క్షీణించిపోతున్నాను. మిడతలను విదిలించినట్టు నన్ను విదిలిస్తారు.

ఉపవాసం మూలాన నా మోకాళ్లు బలహీనమై పోయాయి. నా శరీరం ఎముకల గూడు అయిపోయింది.

నాపై నిందలు మోపే వారు నన్ను పిచ్చివాడన్నట్టు చూస్తున్నారు. వారు నన్ను చూసి తలాడిస్తున్నారు.

యెహోవా నా దేవా, నాకు సహాయం చెయ్యి. నీ నిబంధన విశ్వాస్యతను బట్టి నన్ను రక్షించు.

ఇది నీ వల్లనే జరిగిందనీ, యెహోవావైన నీవే దీన్ని చేశావనీ వారికి తెలియాలి.

వారు నన్ను శపిస్తున్నారు గానీ దయచేసి నీవు నన్ను దీవించు. వారు నాపై దాడి చేస్తే వారికే అవమానం కలగాలి. నీ సేవకుడు మాత్రం సంతోషించాలి.

నా విరోధులు అవమానం ధరించుకుంటారు గాక. తమ సిగ్గునే ఉత్తరీయంగా కప్పుకుంటారు గాక.

సంతోషంతో నేను యెహోవాకు కృతజ్ఞతాస్తుతులు మెండుగా చెల్లిస్తాను. సమూహాల మధ్య నేనాయన్ని స్తుతిస్తాను.

ఎందుకంటే పీడితులను బెదిరించే వారినుండి వారిని విడిపించడానికి వారి కుడి వైపున ఆయన నిలబడతాడు.

కీర్తన 110

యెహోవా నా ప్రభువుతో సెలవిచ్చిన వాక్కు. నేను నీ శత్రువులను నీ పాదాలకు పీఠంగా చేసే వరకూ నా కుడి వైపున కూర్చో.

యెహోవా అంటున్నాడు, సీయోనులోనుండి నీ పరిపాలన దండాన్ని చాపు. నీ శత్రువులపై పరిపాలన చెయ్యి.

నీవు నీ వైభవాన్ని ప్రదర్శించేటప్పుడు నీ ప్రజలు ఇష్టపూర్వకంగా నీతో వస్తారు. అరుణోదయ గర్భంలో నుండి కురిసే మంచులాగా నీ యవ్వనం ఉంటుంది.

మెల్కీసెదెకు క్రమం చొప్పున నీవు నిరంతరం యాజకుడవై ఉంటావు, అని యెహోవా ప్రమాణం చేశాడు. ఆయన మాట తప్పనివాడు.

ప్రభువు నీ కుడిచేతి వైపున ఉండి తన కోపదినాన రాజులను హతమారుస్తాడు.

అన్యజాతులకు ఆయన తీర్పు తీరుస్తాడు. ఆయన లోయలను శవాలతో నింపుతాడు. అనేక దేశాల నేతలను ఆయన హతమారుస్తాడు.

దారిలో ఏటి నీళ్లు పానం చేస్తాడు. విజయగర్వంతో తన తల పైకెత్తుతాడు.

కీర్తన 111

యెహోవాను స్తుతించండి. యథార్థవంతుల సభలో, సమాజంలో పూర్ణ హృదయంతో నేను యెహోవాకు కృతజ్ఞతాస్తుతులు చెల్లిస్తాను.

యెహోవా క్రియలు గొప్పవి. వాటిని ఇష్టపడేవారంతా వాటిని తలపోస్తారు.

ఆయన పనులు మహిమా ప్రభావాలు గలవి. ఆయన నీతి నిత్యం నిలకడగా ఉంటుంది.

ఆయన తన ఆశ్చర్యకార్యాలకు జ్ఞాపకార్థ సూచన నియమించాడు. యెహోవా దయాదాక్షిణ్యపూర్ణుడు.

తన పట్ల భయభక్తులు గలవారికి ఆయన ఆహారమిచ్చాడు. ఆయన నిత్యం తన నిబంధన జ్ఞాపకం చేసుకుంటాడు.

ఆయన తన ప్రజలకు అన్యజాతుల ఆస్తిపాస్తులను అప్పగించాడు. తన క్రియల మహాత్మ్యాన్ని వారికి వెల్లడి చేశాడు.

ఆయన పనులు సత్యమైనవి, న్యాయమైనవి. ఆయన శాసనాలన్నీ నమ్మదగినవి.

అవి శాశ్వతంగా స్థాపించబడి ఉన్నాయి. సత్యంతో, యథార్థతతో అవి తయారైనాయి.

ఆయన తన ప్రజలకు విమోచన కలగజేసేవాడు. తన నిబంధన ఆయన శాశ్వతంగా ఉండాలని ఆదేశించాడు. ఆయన నామం పవిత్రం, పూజ్యం.

యెహోవా పట్ల భయం జ్ఞానానికి మూలం. ఆయన శాసనాలను అనుసరించేవారంతా మంచి వివేకం గలవారు. ఆయనకు నిత్యం స్తోత్రం.

కీర్తన 112

యెహోవాను స్తుతించండి. యెహోవా పట్ల భయభక్తులు గలవాడు, ఆయన ఆజ్ఞలనుబట్టి అధికంగా ఆనందించేవాడు ధన్యుడు.

అతని సంతానం భూమిమీద బలవంతులౌతారు. యథార్థవంతుల వంశం దీవెనలు పొందుతారు.

కలిమి, సంపద అతని ఇంట్లో ఉంటాయి. అతని నీతి నిత్యం నిలకడగా ఉంటుంది.

యథార్థవంతులకు చీకటిలో వెలుగు ప్రకాశిస్తుంది. వారు కృపాభరితులు, దయాపరులు, న్యాయవంతులు.

జాలిపరులు, అప్పిచ్చే వారు, తమ వ్యవహారాలు యధార్థంగా నిర్వహించుకునే వారు క్షేమంగా ఉంటారు.

అలాటి వారు ఎన్నటికీ స్థిరంగా ఉండిపోతారు. నీతిమంతులు నిత్యం జ్ఞాపకంలో ఉంటారు.

అతడు దుర్వార్తకు జడిసి పోడు. అతడు యెహోవాను నమ్ముకుని నిబ్బరంగా ఉంటాడు.

అతని మనస్సు స్థిరంగా ఉంటుంది. తన శత్రువులపై గెలిచేదాకా అతడు భయపడడు.

అతడు ఉదారంగా పేదలకు దానం చేస్తాడు. అతని నీతి నిత్యం నిలిచి ఉంటుంది. అతడు ఘనత పొందుతాడు.

భక్తిహీనులు అది చూసి కోపం తెచ్చుకుంటారు. వారు పళ్ళు కొరుకుతూ క్షీణించి పోతారు. భక్తిహీనుల ఆశ భంగమైపోతుంది.

కీర్తన 114

ఈజిప్టులోనుండి ఇశ్రాయేలు, విదేశీ జాతుల్లోనుండి యాకోబు వెళ్లిపోయినప్పుడు,

యూదా ఆయనకు పరిశుద్ధస్థలం అయింది. ఇశ్రాయేలు ఆయనకు రాజ్యం అయింది.

సముద్రం దాన్ని చూసి పారిపోయింది. యొర్దాను నది వెనక్కి మళ్ళింది.

పర్వతాలు పొట్టేళ్లలాగా, కొండలు గొర్రెపిల్లల్లాగా గంతులు వేశాయి.

ఓ సముద్రం, పారిపోయావేమిటి? యొర్దానూ, నీవు వెనక్కి మళ్లావేమిటి?

పర్వతాల్లారా, మీరు పొట్లేళ్లలాగానూ కొండల్లారా, మీరు గొర్రెపిల్లల్లాగానూ కుప్పిగంతులు వేశారెందుకు?

భూమీ, ప్రభువు సన్నిధిలో, యాకోబు దేవుని సన్నిధిలో వణకు.

ఆయన బండరాతిని నీటిమడుగుగా, చెకుముకి రాతి శిలను నీటి ఊటలుగా చేశాడు.

కీర్తన 115

మాకు కాదు యెహోవా, మాకు కాదు. నీ నిబంధన విశ్వాస్యత, అధారపడ దగిన నీ గుణాన్ని బట్టి నీ నామానికే మహిమ కలుగు గాక.

వారి దేవుడు ఎక్కడ, అని అన్యజాతులు ఎందుకు చెప్పుకుంటున్నారు?

మా దేవుడు ఆకాశంలో ఉన్నాడు. తన ఇష్టప్రకారం సమస్తాన్నీ ఆయన చేస్తున్నాడు

వారి విగ్రహాలు వెండి బంగారువి. అవి మనుష్యుల చేతిపనులు.

వాటికి నోరుండి కూడా పలకవు. కళ్ళుండి కూడా చూడవు.

చెవులుండి కూడా వినవు. ముక్కులుండి కూడా వాసన చూడవు.

చేతులుండి కూడా ముట్టుకోవు. పాదాలుండి కూడా నడవవు. గొంతుకతో మాటలాడవు.

వాటిని చేసే వారు, వాటిపై నమ్మిక ఉంచే వారు వాటివంటి వారే.

ఇశ్రాయేలీయులారా, యెహోవాపై నమ్మకం ఉంచండి. ఆయన వారికి సహాయం, వారికి కవచం.

అహరోను వంశస్థులారా, యెహోవాపై నమ్మకం ఉంచండి. ఆయన వారికి సహాయం, వారి కవచం.

యెహోవా పట్ల భయభక్తులున్న వారంతా యెహోవాపై నమ్మిక ఉంచండి. ఆయన వారికి సహాయం, వారికి డాలు.

యెహోవా మమ్మల్ని మర్చిపోలేదు. ఆయన మమ్మల్ని ఆశీర్వదిస్తాడు. ఆయన ఇశ్రాయేలీయులను ఆశీర్వదిస్తాడు. అహరోను వంశస్థులనాశీర్వదిస్తాడు.

పిన్నలనేమి, పెద్దలనేమి తన పట్ల భయభక్తులు గల వారిని యెహోవా ఆశీర్వదిస్తాడు.

యెహోవా మిమ్మల్ని, మీ పిల్లలను వృద్ధి పొందిస్తాడు.

భూమ్యాకాశాలను సృష్టించిన యెహోవా చేత మీరు దీవెన పొందారు.

ఆకాశాలు యెహోవా వశం. భూమిని ఆయన మనుషులకు ఇచ్చాడు.

మృతులు, మౌనస్థితిలోకి దిగిపోయే వారు యెహోవాను స్తుతించరు.

మేమైతే ఇప్పటినుండి నిత్యం యెహోవాను స్తుతిస్తాము. యెహోవాను స్తుతించండి.

పరిశుద్ధ సువార్త లూకా వ్రాసిన ప్రకారం (9:10–17)

¶ అపొస్తలులు తిరిగి వచ్చి, తాము చేసినవన్నీ ఆయనకు తెలియజేశారు. అప్పుడు ఆయన వారిని వెంట బెట్టుకుని బేత్సయిదా అనే ఊరికి ఏకాంతంగా వెళ్ళాడు.

జన సమూహాలు అది తెలుసుకుని ఆయనను అనుసరించారు. ఆయన వారిని రానిచ్చి, దేవుని రాజ్యం గురించి వారికి బోధిస్తూ రోగులను బాగుచేశాడు.

¶ పొద్దు గుంకుతూ ఉన్నప్పుడు పన్నెండుమంది శిష్యులు ఆయన దగ్గరికి వచ్చి, “మనం అరణ్య ప్రాంతంలో ఉన్నాం. వీరంతా చుట్టుపక్కల గ్రామాలకూ, పల్లెలకూ వెళ్ళి రాత్రి బస చూసుకుని, ఆహారం సంపాదించుకోడానికి వీరిని పంపించెయ్యి” అన్నారు.

ఆయన, ‹“మీరే వీళ్ళకి భోజనం పెట్టండి”› అన్నాడు. అప్పుడు వారు మన దగ్గర ఐదు రొట్టెలూ రెండు చేపలూ తప్పించి ఇంకేమీ లేవు. వీళ్ళందరికీ పెట్టాలంటే భోజనం కొని తేవాల్సిందే” అన్నారు.

¶ అక్కడ సుమారు పురుషులే ఐదు వేలమంది ఉన్నారు. ఆయన, ‹“వారిని యాభై మంది చొప్పున బారులు తీర్చి కూర్చోబెట్టండి”› అని శిష్యులతో చెప్పాడు.

వారు అలానే చేసి అందర్నీ కూర్చోబెట్టారు.

అప్పుడు ఆయన ఆ ఐదు రొట్టెలనూ రెండు చేపలనూ తీసుకు, ఆకాశం వైపు చూసి, వాటిని దీవించి, విరిచి, జనసమూహానికి వడ్డించమని శిష్యులకిచ్చాడు.

వారంతా తృప్తిగా తిన్న తరువాత మిగిలిన ముక్కలను పన్నెండు గంపల్లో ఎత్తారు.

Tenoo oasht emmok o piekhristos nem pekyot en aghathos nem pi epnevma ethowab je akee ak soati emmon nai nan

ఓ క్రీస్తా, నీ మేలైన తండ్రితోను పరిశుద్ధాత్మతోను కలిసి మేము నిన్ను ఆరాధిస్తున్నాము; నీవు వచ్చి మమ్మల్ని రక్షించితివి.

1. తొమ్మిదవ ఘడియలో మనకొరకు మాంసమందు మరణాన్ని రుచించినవాడా, మేము పాపులు; మా శారీరక వాంఛలను చంపివేయుము, ఓ క్రీస్తు మా దేవా, మమ్మల్ని విడిపించుము. ప్రభువా, నా వినతిప్రకారము నాకు వివేకమును అనుగ్రహించుము; నా ప్రార్థన నీ సన్నిధికి చేరును గాక; నీ మాటప్రకారము నన్ను జీవింపజేయుము.

Doxa Patri ke Eioa ke Agio Pnevmati

తండ్రికి, కుమారునికి, పరిశుద్ధాత్మకు మహిమ కలుగును గాక.

2. తొమ్మిదవ ఘడియలో శిలువపై వేలాడుతూ నీ ఆత్మను తండ్రి చేతుల్లో అప్పగించినవాడా, నీతో కూడ శిలువ వేయించబడిన దొంగను స్వర్గానికి నడిపించినవాడా; ఓ మేలైనవాడా, నన్ను ఉపేక్షింపకుము, తప్పిపోయిన నన్ను త్రోసివేయకుము; కానీ నా ప్రాణాన్ని పరిశుద్ధపరచి, నా బుద్ధిని ప్రకాశింపజేసి, నీ జీవకర మర్మముల కృపలో పాలుపంచుకునే అర్హతనిచ్చుము; నీ కటాక్షములను ఆస్వాదించినప్పుడు, నిర్జీవత లేకుండా నీకు స్తోత్రార్చన చేయుటకై, సమస్తమునకు మించిన నీ మహిమను ఆశించుటకై, ఓ క్రీస్తు మా ప్రభువా, మమ్మల్ని విడిపించుము.

Ke nin ke a ee ke ees toos e onas toan e oa noan ameen.

ఇప్పుడును యుగయుగముల వరకు. ఆమేన్.

3. మనకొరకు కన్యక ద్వారా జన్మించి, శిలువను సహించిన ఓ మేలైనవాడా, నీ మరణముచేత మరణమును నిర్మూలించితివి, నీ పునరుత్థానముచేత పునరుత్థానాన్ని వెల్లడించితివి, ఓ దేవా; నీ సొంత చేతులతో సృజించిన వారినుండి తిరిగి పోవద్దు; ఓ మేలైనవాడా, నీ మనుష్యప్రేమను తెలియజేయుము. నీ తల్లివలన మా తరఫున మధ్యస్థత్వాన్ని అంగీకరించుము. ఓ రక్షకుడా, వినయులైన ప్రజలను విడిపించుము. మమ్మల్ని అంతం దాకా విడువకుము; యుగయుగములపాటు మమ్మల్ని త్యజింపకుము. నీ నిబంధనను భగ్నం చేయకుము; అబ్రాహాము నీ మిత్రుని, ఇస్సాకు నీ సేవకున్ని, ఇశ్రాయేలు నీ పరిశుద్ధుని హేతువు చేత మాపై నీ కృపను తొలగించకుము.

Ke nin ke a ee ke ees toos e onas toan e oa noan ameen.

ఇప్పుడును యుగయుగముల వరకు. ఆమేన్.

4. జీవాధిపతియైన ప్రభువు శిలువపై వేలాడుతున్నట్లు దొంగ చూచి, ఇలా అన్నాడు: “మనతో కూడ శిలువ వేయించబడినవాడు అవతారమెత్తిన దేవుడుకాకపోతే సూర్యుడు తన కిరణాలను దాచుకొనేడా? భూమి కంపించేదా? అయినా సర్వశక్తిగల సమస్తాన్ని భరిస్తున్నవాడా, నీవు నీ రాజ్యములో వచ్చినప్పుడు నన్ను జ్ఞాపకముంచుము, ప్రభువా.”

Doxa Patri ke Eioa ke Agio Pnevmati

తండ్రికి, కుమారునికి, పరిశుద్ధాత్మకు మహిమ కలుగును గాక.

5. శిలువపై దొంగ చేసిన ఒప్పుకొనుటను అంగీకరించినవాడా, మేము మా పాపాల చేత మరణశిక్షకు పాత్రులమైన వారమై యున్నాము; అయినను, ఓ మేలైనవాడా, మమ్మల్ని నీయొద్ద అంగీకరించుము. మేమందరం అతనితో కూడ మా పాపాలను ఒప్పుకొని, నీ దైవత్వాన్ని అంగీకరించి, అతనితో కూడ, “ప్రభువా, నీవు నీ రాజ్యములో వచ్చినప్పుడు మమ్మల్ని జ్ఞాపకముంచుము” అని మొఱ్ఱపెడుతున్నాము.

Ke nin ke a ee ke ees toos e onas toan e oa noan ameen.

ఇప్పుడును యుగయుగముల వరకు. ఆమేన్.

6. లోకరక్షకుడైన గొఱ్ఱెపిల్లయూ కాపరుడైన కుమారుడు శిలువపై వేలాడుచున్నాడని తల్లి చూసి రోదిస్తూ ఇలా చెప్పెను: “లోకము రక్షణ పొందుటలో ఆనందించుచున్నది; అయితే నీ సర్వులకు కొరకు నీవు భరించే ఈ శిలువవేదనను నేను చూస్తూ నా హృదయం మంటగలుగుచున్నది, నా కుమారుడా, నా దేవుడా.”

తరువాత ఆరాధకుడు ఇలా ప్రార్థిస్తాడు:

ప్రభువా, మమ్మల్ని ఆలకించి మాపై కరుణ చూపి మా పాపాలను క్షమించుము. ఆమేన్.

(ప్రభువా, కరుణించుము) 41 సార్లు

అబ్సొల్యూషన్

ఓ దేవా తండ్రి, మన ప్రభువును దేవునును రక్షకుడునైన యేసు క్రీస్తు తండ్రి; ఆయన ఆవిర్భావముచేత నీవు మమ్మును రక్షించి, శత్రువు బానిసత్వమునుండి మమ్మును విమోచించితివి. ఆయన మహత్తరమైన పరిశుద్ధ నామమునుబట్టి మేము నిన్ను వేడుకొనుచున్నాము — మా మనస్సులను లోక సంరంభములనుండియు శరీర వాంఛలనుండియు, నీ పరలోక న్యాయవిధులను జ్ఞాపకము చేసికొనుటకై మలుపుము, ఓ సద్గుణసంపన్నుడా; మనుష్యులమీద నీ ప్రేమను మనలోను నెరవేర్చుము. మా ప్రార్థనలు ఎల్లప్పుడు, మరియు తొమ్మిదవ గంటయొక్క ఈ ప్రార్థన కూడ నీ ఎదుట గ్రాహ్యమగునట్లు చేయుము. మమ్మును పిలిచిన ఆ పిలుపుకుచితముగా నడచుటకు మాకు అనుగ్రహించుము; మేము ఈ దేహమును విడిచిపెడునప్పుడు, నీ ఏకైక కుమారుని యేసు క్రీస్తు మా ప్రభువుయొక్క పీడాభాగ్యముల యోగ్యులైన నమస్కారకులలో లెక్కింపబడుదుము గాక; కరుణను గాని పాపముల క్షమను గాని, మరియు నీ సత్యానుష్టానము చేత నిన్ను సంతోషపరచిన పురాతన పరిశుద్ధుల సమూహముతో కూడ రక్షణను గాని పొందుదుము గాక.

ఓ దేవా, నీ కుమారుడు తన జీవనపురిగ్రహమయిన సిలువ బలముచేత విరోధి యొక్క సమస్త శక్తినీ అణచివేసినట్లే, ఆ విరోధి యొక్క సమస్త శక్తినీ అతని చెడ్డ సైన్యములనూ మాపై నుండి తొలగించుము. ఓ ప్రభువైన యేసు క్రీస్తూ, నీవు సిలువపై వేలాడుచుండగా కుడివైపు కున్న దొంగను స్వీకరించినట్లే, మమ్మును నీవద్ద అంగీకరించుము. నీవు పాతాళాంధకారములో యున్న ప్రజలమీద వెలుగు ప్రకాశింపజేసినట్లే, మాపైను నీ ప్రకాశమును ప్రసరింపజేయుము. మమ్మంతటినీ ఆనందపరదేశమునకు తిరిగి నడిపించుము; ఏలయనగా నీవే మా ప్రభువూ దేవుడవు. నీ మేలుతండ్రి మరియు పరిశుద్ధాత్మతోకూడ నీకు మహిమ, గౌరవము, శక్తి, అధికారము, ఆరాధన యుగయుగాలవరకు కలుగును. ఆమేన్.

ప్రతి గంట ముగింపున ప్రార్థించు విన్నపము

దేవా, మమ్మీద కరుణ చూపుము; ఆ తర్వాత మరల కరుణ చూపుము. పరలోకమందును భూమిమీదను ఎల్లకాలము ఆరాధింపబడి మహిమపొందుచున్న, మన క్రీస్తు దేవుడగు సద్గుణసంపన్నుడా, దీర్ఘశాంతుడా, మహాకరుణామయుడా, మిక్కిలి సానుభూతిగలవాడా, ధర్ములను ప్రేమించువాడా, పాపులను కరుణించువాడా — అందులో ముందువాడునైన నేను — నీవు దుర్మార్గుని మరణమునకును కాక, అతడు మనస్సు మార్చుకొని బ్రదుకుటకే ఇష్టపడుచున్నావు; రానున్న మేలుల వాగ్దానమునుగూర్చి అందరినీ రక్షణకు పిలిచుచున్నావు.

ప్రభువా, ఈ గడియలోను ప్రతిగడియలోను మా విన్నపములను అంగీకరించుము. మా జీవనమును సులభపరచుము; నీ ఆజ్ఞలను చేయుటకై మమ్మును దారి చూపుము. మా ఆత్మలను పరిశుద్ధపరచుము. మా దేహములను శుద్ధపరచుము. మా ఆలోచనలను నిటారున్నవి చేయుము. మా సంకల్పములను నిర్మలపరచుము. మా వ్యాధులను స్వస్థపరచుము, మా పాపములను క్షమించుము. ప్రతి చెడ్డ దుఃఖము నుండియు హృదయ వేదన నుండియు మమ్మును విడిపించుము. నీ పరిశుద్ధ దూతలచేత మమ్మును చుట్టుముట్టించుము, వారి శిబిరమందు మేము కాపాడబడినవారమై, దారిచూపబడినవారమై, విశ్వాస ఏకత్వమునకు, నీ అనిర్వచనీయమైన, అశేషమైన మహిమ జ్ఞానమునకు చేరు గాక; ఏనందున నీవు యుగయుగములవరకు ధన్యుడవు. ఆమేన్.

దేవా, కృతజ్ఞతతో ఇలా అనునట్లు మమ్మును యోగ్యులుగా చేయుము: పరలోకమందున్న మా తండ్రి