मुख्य देवदूत राफाएलرئيس الملائكة

तोबीतचे पुस्तक आपल्याला अशा अनेक चमत्कारांचे वर्णन करते जे देवदूत राफाएलाने तोबीयासाठी व त्याच्या पित्यासाठी केले; आणि या वृत्तांताच्या महत्त्वामुळे, आम्ही ते संपूर्णपणे येथे मांडतो, यासाठी की स्वर्गीय सैन्यांमध्ये देवदूत राफाएलाचे महत्त्व प्रकट व्हावे. जेव्हा अंध झालेल्या नीतिमान तोबीताने आपला पुत्र तोबीयाला एक कर्ज वसूल करण्यासाठी लांब व धोकादायक प्रवासावर पाठविले, तेव्हा प्रभूने आपल्या दयेने आपला देवदूत राफाएलाला एका सहप्रवाशाच्या रूपात त्या तरुणाच्या बाजूने चालण्यासाठी पाठविले.

वाटेत देवदूताने तोबीयाला त्याला गिळू पाहणाऱ्या एका मोठ्या माशापासून रक्षण केले, आणि त्याला शिकविले की त्याचे हृदय, यकृत व पित्त बरे करण्यासाठी कसे वापरता येईल. देवदूताच्या सल्ल्यामुळे तोबीयाचा विवाह विश्वासू साराशी झाला, हिच्यापासून देवदूताने तिला त्रास देणारा दुष्ट आत्मा घालवून दिला; आणि प्रवासाच्या शेवटी देवदूताने वृद्ध तोबीताचे डोळे अभिषिक्त केले, यामुळे त्या पित्याने पुन्हा एकदा स्वर्गाचा प्रकाश पाहिला. मग देवदूताने स्वतःची ओळख करून दिली:

"तेव्हा तोबीयाने आपल्या पित्याला उत्तर देऊन म्हटले: हे बाबा, आपण त्याला कोणती मजुरी द्यावी? किंवा त्याच्या उपकारांच्या तोडीचे काय असेल? त्याने मला घेऊन सुरक्षित व सुखरूप परत आणले; त्याने गाबेलूसकडून पैसे घेतले; त्याच्यामुळे मला माझी पत्नी मिळाली; त्याने तिच्यापासून दुष्ट आत्म्याला आवरले; त्याने तिच्या आईवडिलांना आनंद दिला; त्याने मला माशाकडून गिळले जाण्यापासून सोडविले; आणि त्याने तुम्हालाही स्वर्गाचा प्रकाश पाहावयास लाविले... मग त्याने (देवदूत राफाएलाने) त्यांना एकांतात संबोधून म्हटले: स्वर्गाच्या देवाचा धन्यवाद करा, आणि त्याने तुम्हांला दाखविलेल्या दयांबद्दल सर्व जिवंतांसमोर त्याचा अंगीकार करा...

माझ्याविषयी म्हणाल तर, मी तुम्हाला सत्य सांगतो, आणि कोणतीही गुप्त बाब तुम्हांपासून लपवणार नाही. जेव्हा तू अश्रूंसह प्रार्थना केलीस आणि मेलेल्यांना पुरलेस, आणि आपले भोजन सोडलेस, आणि दिवसा मेलेल्यांना आपल्या घरात लपवलेस व रात्री त्यांना पुरलेस, तेव्हा मी तुझी प्रार्थना प्रभूकडे वर नेली. आणि तू देवासमोर मान्य होतास म्हणून, हे आवश्यक होते की परीक्षेने तुला सिद्ध करावे. आणि आता प्रभूने मला पाठविले आहे यासाठी की मी तुला बरे करावे, आणि तुझी सून सारा हिला सैतानापासून सोडवावे. कारण मी राफाएल देवदूत आहे, प्रभूसमोर उभे राहणाऱ्या सातांपैकी एक.

आणि त्याने जे सांगितले ते जेव्हा त्यांनी ऐकले, तेव्हा ते घाबरले, आणि भूमीवर पालथे पडून थरथर कापू लागले. तेव्हा देवदूताने त्यांना म्हटले: तुम्हांला शांती असो; भिऊ नका, कारण जेव्हा मी तुमच्याबरोबर होतो, तेव्हा देवाच्या इच्छेने तसा होतो; त्याचा धन्यवाद करा व त्याची स्तुती करा. मी खरोखर तुमच्याबरोबर खातपीत असल्याचे भासत होते; परंतु मी अदृश्य अन्नाचे आणि कोणत्याही मनुष्याला न दिसणाऱ्या पेयाचे सेवन करतो. आणि आता ज्याने मला पाठविले त्याच्याकडे मी परत जाण्याची वेळ आली आहे; पण तुम्ही देवाचा धन्यवाद करा, आणि त्याच्या सर्व अद्भुत कृत्यांचे वर्णन करा." (तोबीत १२:२-२० (Tobit 12:2-20))

हा सुंदर वृत्तांत आपल्याला देवदूतांच्या मध्यस्थीचे सामर्थ्य आणि मानवजातीवरील त्यांचे प्रेम दाखवितो, कारण तो तोबीयाला मदत करण्यासाठी, सोडवण्यासाठी, व त्याच्या प्रवासात त्याचे रक्षण करण्यासाठी बराच काळ त्याच्याबरोबर राहिला; आणि तो त्यांच्यासमोर खातपीत होता, यासाठी की देवदूत राफाएलाने स्वतःचे प्रकटीकरण करेपर्यंत तोबीयाला हे कळले नाही की तो देवाकडून पाठविलेला देवदूत आहे, यासाठी की त्याच्या रूपाने तोबीया घाबरून जाऊ नये. यापासून चर्च हे शिकते की पवित्र देवदूत आपल्या प्रार्थना व अश्रू सुगंधी धुपासारखे परात्पराच्या सिंहासनासमोर वाहून नेतात, आणि ते नीतिमत्तेने चालणाऱ्या विश्वासू लोकांची अदृश्यपणे सेवा करतात. म्हणून विश्वासणारे आजारी व पीडितांसाठी, घरापासून दूर प्रवास करणाऱ्यांसाठी, आणि शत्रूच्या जाळ्यांनी त्रस्त झालेल्या घराण्यांसाठी राफाएलाची मध्यस्थी मागतात.

कॉप्टिक चर्च त्यांचे स्मरण लहान महिन्याच्या (नासी) तिसऱ्या दिवशी करते, आणि त्यांच्याविषयी संत आन्द्रोनिकाशी संबंधित एक प्रसिद्ध कथा आहे, जी अलेक्झांड्रियामध्ये त्यांच्या नावाने एक चर्च बांधण्यासाठी खास रोमहून आली होती, कारण जेव्हा तिने देवदूत राफाएलाकडे मध्यस्थी मागितली तेव्हा त्याने तिला मदत केली होती. तिने पोप थेओफिलसच्या काळात त्यांच्या नावाने एक चर्च बांधण्याची शपथ घेतली होती, ज्याने तिची इच्छा पूर्ण केली, आणि तिच्या दोन पुत्रांना त्यांच्या पावित्र्यामुळे बिशप म्हणून अभिषिक्त केले (हा चमत्कार चर्चच्या सिनॅक्सॅरियममध्ये — synaxarion — बाबाह महिन्याच्या अठराव्या दिवसाच्या सिनॅक्सॅरियममध्ये तपशीलवार वर्णिला आहे).

गौरवशाली देवदूत राफाएलासाठी एक स्तुतिगीत:

"ही संत 'आन्द्रोनिका' रोमहून आपल्या दोन पुत्रांसह निघाली आणि अलेक्झांड्रियाला आमचे पिता संत अंबा थेओफिलस यांच्याकडे आली, असे म्हणत: हे माझ्या पवित्र पित्या, मी माझ्या नगरातून आपल्या पुत्रासह अलेक्झांड्रियाला आले; पण मी अलेक्झांड्रिया नगरात राफाएल, देवदूतांच्या प्रमुखाचे नाव ऐकले नाही... कारण खरोखर देवाने सर्व आदेशांमध्ये सात मुख्य देवदूत निवडले आहेत... मिखाएल, मुख्य देवदूतांमध्ये महान, जो देवदूतांमध्ये पहिला आहे... आणि गब्रिएल ही, निवडलेला घोषक, जो सर्व पंक्तींमध्ये दुसरा आहे... मिखाएल उच्चस्थानी आहे, आणि गब्रिएल सन्मानित आहे...

पण राफाएलाला मात्र मी ओळखले नाही... हे माझ्या पवित्र पित्या, मला राफाएलाच्या नावाने चर्च बांधण्याचा अधिकार द्या. म्हणून तिने प्रभूकडे जे मागितले ते तिला प्राप्त झाले, आणि तिच्या दोन पुत्रांना तिने बिशप बनविले. तुझ्या नावाचा अर्थ विश्वासणाऱ्यांच्या मुखी आहे; हे राफाएलाच्या देवा, आम्हांला साहाय्य कर. देवदूत राफाएलाच्या मध्यस्थीने (वार्षिक स्तोत्रसंग्रहाचे पुस्तक), हे प्रभू, आम्हांला आमच्या पापांची क्षमा दे."

अशा रीतीने पवित्र मुख्य देवदूत राफाएल बरे करण्याचे सेवक व विश्वासू रक्षक म्हणून प्रभूसमोर उभे राहत आहेत, विश्वासणाऱ्यांच्या प्रार्थना वर नेत आहेत आणि आजारी, दुःखी व प्रवाशांवर देवाच्या दया खाली आणत आहेत. त्यांची मध्यस्थी आमच्याबरोबर असो. आमेन.

* हेही पाहा: अंतःकरणे आनंदित करणाऱ्या देवदूत राफाएलाच्या नावाने इजिप्तमधील चर्चांची नावे