Story
Ing dinten punika Santo Agung Friska utawi Onesiforus, salah satunggaling Rasul Pitung Puluh, sumarèh. Rasul punika tiyang Israel saking trah Benyamin. Tiyang sepuhipun netepi Torèt Nabi Musa, lan kalebet golonganipun ingkang ndhèrèk Sang Juru Wilujeng, mirengaken piwulangipun, sarta nyipati kaélokan saha mukjijatipun. Nalika Gusti kita nangèkaken anakipun randha saking kitha Nain, santo punika wonten ing ngriku. Tanpa nyrantosaken, panjenenganipun lajeng marek dhateng Gusti Kristus sanalika, nilar cahyaning damaring Torèt Yahudi supados kapadhangan déning Srengéngéning kabeneran.
Panjenenganipun pitados kanthi gumolonging manah, kabaptis, dados salah satunggaling Rasul Pitung Puluh, sarta tumut para murid wonten ing kamar nginggil ing Sion nalika rawuhipun Roh Suci. Panjenenganipun nggelaraken Injil ing tanah kathah. Panjenenganipun katahbisaken dados uskup ing Khoranias, ing pundi panjenenganipun martosaken Injil dhateng tiyangipun saha madhangi tiyang-tiyang kanthi piwulang lan kotbahipun, lajeng mbaptis tiyang-tiyang wau. Sasampunipun nyampurnakaken laga sucinipun, panjenenganipun sumarèh kanthi tentrem.
Panjenenganipun nampi makuthaning kamulyan swargi, lan yuswanipun pitung puluh taun, ingkang sangang likur taun minangka tiyang Yahudi lan kawan dasa setunggal taun minangka tiyang Kristen. Santo Paulus nyebut panjenenganipun ing Seratipun ingkang kaping kalih dhateng Timotius (2 Timotius 4:19 (2 Timothy 4:19)). Mugi pandonganipun nunggil kaliyan kita. Amin.
2. Sumarèhipun Paus Mattheos, Paus ingkang kaping Satus ing Kursi Aleksandria
Ing dinten punika ugi, ing taun 1362 A.M. (31 Maret 1646 M.) ing Setu Lazarus, Paus Mattheos III, Patriarkh ingkang kaping satus, sumarèh. Panjenenganipun kasebat kanthi nama Matthew El-Toukhy, putranipun tiyang sepuh Kristen saking kitha Toukh El-Nasarah, propinsi El-Monofiah. Tiyang sepuhipun ajrih dhateng Gusti Allah, ngrimati para tiyang manca, sarta dremawan dhateng tiyang miskin lan tiyang kekirangan. Gusti Allah maringi putra dhateng tiyang sepuhipun, kasebat Tadros, lan kagulawenthah kanthi saé. Putra wau kagulang kanthi sadhengah tatanan kasukman, lan kawulang kitab-kitab pasamuwan suci.
Sih rahmatipun Gusti Allah ngebaki putra ingkang binerkahan punika, satemah panjenenganipun masrahaken dhiri kanggé sinau lan mucal piwulang Kristen. Sih rahmatipun Gusti Allah ngobahaken panjenenganipun dhateng gesang malaékati lan tapa-brata, satemah panjenenganipun mangkat saking kithanipun, nilar kulawarga lan sanak sedhèrèkipun, ndhèrèk dhawuhipun Gusti Kristus, lajeng tindak dhateng ara-ara samun ing Sheahat. Panjenenganipun dados rahib ing biara Santo Agung Macarius, sarta nglampahi laga ageng ing tapa-brata lan pangibadah.
Panjenenganipun katahbisaken dados imam, satemah saya wewah tapa-bratanipun lan ngrembaka ing kautamèn, lajeng kaangkat dados imam pangarsa sarta pemimpining biara. Boten dangu sasampunipun punika, Paus Yoannis XV, Patriarkh ingkang kaping sangang dasa sanga, sumarèh. Para rama uskup, para imam, lan para luhur sami nglempak supados milih sinten ingkang patut kaangkat ing Kursi Santo Markus. Tiyang-tiyang wau ajeg ndedonga, nyuwun dhateng Gusti Kristus, ingkang kagungan kamulyan, supados milihaken pangèn ingkang saé kanggé njagi pepanthanipun saking sero ingkang galak.
Kanthi karsanipun Gusti Kristus, Pangèning para pangèn, sadaya sami sarujuk milih rama Tadros, pemimpining biara Santo Macarius. Tiyang-tiyang wau tindak dhateng biara lan nyepeng panjenenganipun kanthi peksan, sarta nglenggahaken panjenenganipun minangka Patriarkh kanthi nama Mattheos ing tanggal 4 El-Nasi (dinten-dinten tambahan) taun 1347 A.M. (7 September 1631 M.), lan Anba Yoanis, metropolitan biara Suriah, mimpin upacara panglenggahanipun.
Nalika Paus punika lenggah ing Kursi Rasuli, panjenenganipun ngrimati pepanthanipun Kristus kanthi sangsaya saé, lan ing wiwitaning dintenipun wonten katentreman lan kayeman tumrap para tiyang pitados. Pasamuwan-pasamuwan sami ngaso saking kasrakatan ingkang nembé dipun lampahi. Iblis, mengsahing kasaénan, mèri dhateng panjenenganipun, lajeng ngobahaken sawatawis tiyang ingkang awon nglawan Paus, satemah tiyang-tiyang wau tindak dhateng Gupernur ing Kairo lan matur bilih sinten kémawon ingkang lenggah ing Kursi Patriarkh mbayar arta kathah dhateng Gupernur.
Gupernur mirengaken pandakwanipun, lan nimbali Patriarkh supados nagih wajiban. Para luhur tindak nemoni Gupernur, ingkang boten nakèkaken bab boten rawuhipun Patriarkh, nanging malah ngrembag wajiban ingkang kedah dipun bayar Patriarkh. Gupernur meksa tiyang-tiyang wau supados ngintunaken kawan èwu Dinar. Tiyang-tiyang wau mundur kanthi sedhih lan susah amargi dhendha ingkang awrat. Nanging Gusti Allah, ingkang kagungan kamulyan, ingkang boten kersa sinten kémawon nemahi karusakan, paring welas asih ing manahipun salah satunggaling tiyang Yahudi, ingkang lajeng mbayar dhendha ingkang katedha dhateng Gupernur.
Para luhur janji dhateng tiyang wau bilih badhé nyaur artanipun, lajeng mbagé dhendha wau ing antawisipun piyambak, sarta nemtokaken sapérangan alit saking dhendha ingkang awrat punika kanggé dipun bayar déning Paus. Paus tindak dhateng Mesir Nginggil supados nglempakaken jumlah arta ingkang katedha saking panjenenganipun, lan amargi pitados saha kapitadosanipun ingkang santosa dhateng pitulunganipun Gusti Allah, tiyang-tiyang kanthi manah welas asih lan kanthi legawa maringi punapa ingkang dipun suwun.
Boten dangu sasampunipun, panjenenganipun rawuh ing Mesir Ngandhap supados nuwèni pepanthanipun, lajeng tindak dhateng kitha Berma. Tiyang kitha Toukh, kitha kelairanipun, sami sowan lan ngulemi panjenenganipun supados rawuh nuwèni kithanipun supados sami pikantuk berkahipun, lan panjenenganipun nyembadani panyuwunipun. Ing dintenipun Patriarkh punika, kelaparan ageng nempuh sakukuban tanah Mesir, ingkang dèrèng naté kedadosan saderengipun, satemah tiyang-tiyang nandhang sangsara kathah lan kathah ingkang pejah. Raja Ethiopia ngintun utusan dhateng Patriarkh nyuwun Metropolitan.
Paus Mattheos nahbisaken Metropolitan kanggé tiyang-tiyang wau saking tiyang kitha Assiut lan ngintunaken dhateng tiyang-tiyang wau. Kasrakatan lan kasusahan kathah nempuh Metropolitan punika nalika wonten ing ngrika, ngantos tiyang-tiyang nyirnakaken panjenenganipun lan nahbisaken sanèsipun minangka gantosipun. Sasampunipun Paus nyampurnakaken kunjungan pangènipun dhateng tiyang Mesir Ngandhap lan nampi ulemanipun tiyang Toukh supados nuwèni kithanipun, panjenenganipun mangkat saking Berma sesarengan kaliyan tiyang-tiyang wau ing margi tumuju Toukh El-Nasarah.
Nalika panjenenganipun caket kitha, para imam lan jejel-riyel tiyang Kristen mapag panjenenganipun kanthi pakurmatan, pangaji-aji, sarta kidung-kidung kasukman ingkang murwat kaliyan kaluhuranipun. Panjenenganipun lumebet ing pasamuwan kanthi kurmat lan kamulyan, sarta lereb sesarengan setaun, mulang lan mucal tiyang-tiyang.
Ing Setu ingkang binerkahan, pèngetan dinten nalika Gusti nangèkaken Lazarus saking pepejah, panjenenganipun nglempak kaliyan para imam lan tiyang-tiyang sasampunipun misa, dhahar sesarengan, lan paring pamit kanthi ngandika, kanthi tuntunaning Roh Suci, bilih pasaréanipun badhé wonten ing pasamuwan kitha punika lan bilih panjenenganipun boten badhé nilar Toukh. Panjenenganipun nguntapaken tiyang-tiyang, lajeng tindak ngaso ing griyanipun salah satunggaling diakon. Nalika diakon wau wangsul dhateng griyanipun, panjenenganipun ngetok-etok kontening kamaring Paus.
Nalika boten pikantuk wangsulan, panjenenganipun lumebet ing kamar lan manggihaken Patriarkh saré ing patilemanipun, mandeng mangétan, astanipun wonten ing dhadhanipun kados Salib Suci, sarta nyawanipun sampun bidhal ing Astanipun Gusti. Para imam lan tiyang-tiyang sami rawuh kanthi rikat lan manggihaken panjenenganipun sampun sumarèh, nanging praupanipun boten éwah, malah praupanipun gilar-gilar kados srengéngé.
Tiyang-tiyang ngusung jisimipun ingkang binerkahan dhateng pasamuwan, ndedonga kagem panjenenganipun kados murwat kanggé para rama Patriarkh, sarta nyarèkaken panjenenganipun ing pasamuwan kitha Toukh, kitha kelairanipun. Panjenenganipun lenggah ing Kursi Rasuli sedangunipun kawan welas taun, nem wulan, lan tigang likur dinten, ing salebetipun boten naté dhahar daging utawi ngunjuk anggur, sarta sumarèh ing yuswa sepuh ingkang saé. Mugi pandonganipun nunggil kaliyan kita, lan kamulyan kagema Gusti Allah ing salami-laminipun. Amin.