Story
Op deze dag in het jaar 89 A.M. (373 n.Chr.) ontsliep de grote paus Anba Athanasius de Apostolische, de 20e paus van Alexandrië. Hij werd omstreeks het jaar 295-298 n.Chr. uit heidense ouders geboren. Toen hij op school zat, gebeurde het dat hij enkele christelijke kinderen de christelijke riten zag naspelen: sommigen als priesters, sommigen als diakens en een van hen als bisschop.
Hij vroeg hun toestemming om mee te mogen doen, maar zij weigerden en zeiden: "Jij bent een heiden en het is je niet toegestaan je met ons te vermengen." Hij antwoordde hun: "Van nu af aan ben ik een christen." Zij verheugden zich met hem, maakten hem in het spel tot patriarch over hen, troonden hem op een hoge plaats en bewezen hem eer en respect.
In die tijd kwam paus Alexandros voorbij, en toen hij hen zag, zei hij tegen wie bij hem waren over Athanasius: "Dit kind zal op een dag een grote positie bekleden." Toen Athanasius' vader stierf, bracht zijn moeder hem naar paus Alexandros, die hun de beginselen van het christelijk geloof onderwees en hen doopte. Zij gaven hun geld aan de armen en bleven bij de paus, die Athanasius de kerkelijke vakken onderwees, hem tot diaken wijdde en hem tot persoonlijk secretaris maakte. De gaven van de Heilige Geest namen in hem toe. Hij werd gekozen tot patriarch op de 8e van Bashans in het jaar 44 A.M.
(5 mei 328 n.Chr.) na het ontslapen van paus Alexandros. Paus Alexandros had Athanasius, zijn diaken, voor het pausschap aanbevolen; deze had bij de heilige Antonius, de vader van de monniken geleefd en zijn voorbeeld in de ascese gevolgd. Hij toonde zijn schittering door "Arius" te ontmaskeren op het oecumenische concilie: toen Arius over Christus zei dat Hij "gelijkend" was van wezen met de Vader, zei de heilige Athanasius: "Eén van wezen met de Vader." Op deze wijze toonde hij zijn voortreffelijkheid.
De heilige Athanasius verborg zich in de bergen na het ontslapen van paus Alexandros, omdat hij geloofde dat hij deze ernstige en belangrijke positie onwaardig was. Het volk zocht hem totdat zij hem vonden, en bracht hem naar de bisschoppen, en hij werd in 328 n.Chr. tot paus gewijd. De geschiedschrijver Socrates getuigde over hem en zei: "Athanasius' welbespraaktheid en zijn vrijmoedigheid op het concilie van Nicea brachten alle ontberingen over hem die hij in zijn leven ontmoette." Nadat hij paus was geworden, wijdde hij voor Ethiopië zijn eerste metropoliet, wiens naam Anba "Salama" was.
De kerk van Ethiopië heeft sinds die tijd de kerk van Alexandrië gevolgd. De geestelijke en religieuze toestand in Ethiopië werd sinds die tijd gevestigd en bestendigd. De heilige Athanasius werd vijfmaal van zijn zetel verbannen:
De Eerste Ballingschap: Arius probeerde, nadat hij geëxcommuniceerd was, naar Alexandrië terug te keren door een misleidende en vleiende brief aan keizer Constantijn te zenden, die hem ontroerde. De keizer vroeg paus Athanasius hem terug te nemen. Athanasius weigerde hem te aanvaarden, omdat dat in tegenspraak zou zijn met het besluit van het oecumenische concilie. De Arianen beschuldigden paus Athanasius van het volgende: 1. Dat hij paus Philominus steunde, die tegen de regering in opstand kwam.
2. Dat hij de communiekelk van de priester Eskira brak en zijn altaar vernielde.
3. Dat hij bisschop Arsanius doodde en zijn arm in toverij gebruikte.
4. Dat hij ook een non verkrachtte. De paus zuiverde zich van de eerste aanklacht. In Tyrus werd een concilie bijeengeroepen — de meeste aanwezigen waren Arianen en gekant tegen Athanasius — om deze aanklachten te onderzoeken. Bij de tweede aanklacht bewoog de Heer het hart van de priester Eskira, die met hen had samengespannen om vals tegen hem te getuigen, en hij zuiverde de paus van die aanklacht. Wat de derde aanklacht betreft, kwam Arsanius de bisschop, die met hen had ingestemd de paus vals van zijn moord te beschuldigen, naar het concilie. Paus Athanasius hield hem in een aangrenzende kamer verborgen.
De Arianen brachten twee armen van een overledene en beweerden dat het de armen van Arsanius waren. Toen werd Arsanius binnengebracht, en hij toonde zijn armen aan het concilie en betuigde zijn spijt. De Arianen zeiden dat Athanasius een tovenaar was en dat hij in staat was armen voor hem te maken. Zij werden gewelddadig tegen Arsanius, die het concilie verliet en naar de keizer ging. Toen onderzochten zij de zaak van de verkrachting; zij brachten een hoer die beweerde dat Athanasius haar had verkracht.
Een van het gevolg van paus Athanasius, een priester genaamd Timotheüs, zei tegen haar: "Hoe durf je te zeggen dat ik naar je huis kwam en je wil overmeesterde?" Zij dacht dat de priester Athanasius was, want zij kende hem niet, en zij zei: "U bent het." Terstond werd de valse aanklacht ontmaskerd. Athanasius kon de keizer niet ontmoeten door de tussenkomst van de Arianen, die hem bij de keizer beschuldigden dat hij de uitvoer van tarwe uit Alexandrië naar de keizer verhinderde. De keizer gaf zijn bevel om Athanasius op 5 februari 335 n.Chr.
te verbannen naar Trefe (Trier) in Frankrijk, waar de bisschop hem met grote eer ontving. Arius stierf een afschuwelijke dood, zoals Socrates zei: "God liet Arius sterven in een openbaar toilet, waar zijn ingewanden uit zijn lichaam stroomden, en het volk beschouwde zijn dood als een straf van de Goddelijke Gerechtigheid." Toen de keizer over de dood van Arius hoorde, erkende hij de onschuld van Athanasius en beval hij, terwijl hij op zijn sterfbed lag, in het jaar 337 n.Chr., dat Athanasius naar Alexandrië zou worden teruggebracht.
Na het heengaan van Constantijn werd het rijk verdeeld: Constantijn II over Frankrijk, Egypte kwam onder het bewind van Constantius, en Constans over Italië. Door de bemiddeling van Constantijn keerde de paus terug in het jaar 338 n.Chr. Het volk van Alexandrië ontving hem met grote vreugde.
De Tweede Ballingschap: De Arianen hielden daar niet bij op, maar riepen een concilie bijeen waar zij Athanasius excommuniceerden. In zijn plaats stelden zij iemand genaamd Gregorius aan, en zij zonden hun besluit naar Julius, bisschop van Rome. Paus Athanasius riep in 340 n.Chr. een concilie bijeen in Alexandrië, waar hij tegen de Arianen protesteerde; vervolgens schreef hij een brief aan alle kerken om zijn onschuld te verklaren.
De Arianen beïnvloedden echter Philogorius om te helpen hun aangestelde patriarch Gregorius te installeren om de kerken van Alexandrië over te nemen, en zij beïnvloedden ook keizer Constantius. Het volk van Alexandrië was ontzet en besloot zich te verzetten, maar de Arianen vielen op Goede Vrijdag de kerken in Alexandrië aan, verkrachtten en doodden vele aanbidders. Paus Athanasius zocht de hulp van alle kerken in de wereld, verliet zijn zetel en reisde naar Rome. In Sardica werd een concilie bijeengeroepen, waar zij verklaarden: a. de onschuld van paus Athanasius; b.
zij bevestigden de canons en de Geloofsbelijdenis van het concilie van Nicea; c. zij excommuniceerden de Ariaanse bisschoppen; d. zij zetten Gregorius uit zijn ambt af. Zij vaardigden twee bisschoppen af om keizer Constans, de heerser van Italië, te ontmoeten, die instemde met wat het concilie had besloten en zijn broer keizer Constantius met oorlog bedreigde indien hij Athanasius niet naar Alexandrië zou terugbrengen. Tezelfdertijd stonden enkele Egyptische radicalen op en doodden zij Gregorius in 349 n.Chr. Athanasius keerde voor de tweede maal terug naar zijn zetel, en het volk ontving hem met vreugde.
Gregorius de Theoloog, de schrijver van de liturgie, beschreef deze ontvangst en zei: "Het volk kwam als de vloed van de Nijl," en hij wees ook op de palmtakken, de tapijten en de vele klappende handen.
De Derde Ballingschap: De Arianen bevielen de terugkeer van Athanasius naar Alexandrië niet, en zij wachtten onwillig tot de dood van keizer Constans. De Arianen beschuldigden Athanasius bij Constantius dat hij samenwerkte met Magneutius, die de vijand van de keizer was. Constantius verkreeg een veroordeling van Athanasius en zijn verbanning van een concilie bijeengeroepen te Arles en een ander te Milaan. De soldaten gingen naar de kerk van de heilige Maria, die gebouwd was door paus Theonas (de 16e patriarch). Athanasius bad de Vesperdienst.
De soldaten stormden de kerk binnen om hem te arresteren, maar God verblindde hen zodat zij hem niet konden onderscheiden van de rest van het volk, en de lampen doofden uit. Athanasius ontsnapte en ging naar de woestijn, en bleef enige tijd bij de monniken. De Arianen stelden Georgius van Cappadocië aan tot bisschop van Alexandrië, maar de orthodoxen weigerden hem te aanvaarden en spraken de banvloek over hem uit. Hij nam alle kerken en haar eigendommen over. Niettemin doodden de heidenen die hij vervolgde hem en verbrandden zij zijn lichaam.
De Vierde Ballingschap: Na de dood van Constantius werd Julianus, zijn neef, keizer. Hij wilde het volk van Alexandrië voor zich winnen, dus bracht hij Athanasius terug. Athanasius riep in 362 n.Chr. een concilie bijeen en stelde voorwaarden voor de aanvaarding van de Arianen die naar de kerk wensten terug te keren. Hij schonk ook bijzondere aandacht aan de prediking onder de heidenen. Dit werd niet gewaardeerd door keizer Julianus, die de heidenen liefhad en steunde. Hij beval de arrestatie van Athanasius. Athanasius ging Alexandrië uit en nam een boot naar Boven-Egypte.
De gouverneur volgde hem in een andere boot, en toen hij de boot van Athanasius naderde, vroeg hij naar de boot van de paus. Zij zeiden hem dat hij niet ver weg was. De gouverneur ging haastig zijns weegs, maar hij vond Athanasius niet, want deze had zich op een andere plaats verborgen. Wie rondom de paus waren, waren zeer bedroefd vanwege de vele beproevingen die hem overkwamen. Athanasius vertelde hun dat hij in tijden van vervolging een grote innerlijke vrede voelde en dat God voor hem zorgde en hem met Zijn genade omhelsde meer dan op enig ander tijdstip in zijn leven.
Hij zei ook: "De vervolging van keizer Julianus is als een zomerwolk die zal voorbijgaan." Terwijl zij in dit gesprek waren, kwam het bericht tot hen dat Julianus gedood was in zijn oorlog met de Perzen, en dat hij gedood was door [de heilige Mercurius (Abu Sefain)](/nl/saint/st-philopater-mercurius-abu-sifein), en dat hij vlak voor zijn dood gezegd had: "Gij hebt mij overwonnen, o Zoon van Maria."
De Vijfde Ballingschap: Jovianus werd keizer nadat Julianus gedood was; daarna werd Valens keizer, en hij was een Ariaan. In 367 n.Chr. beval Valens opnieuw de verbanning van Athanasius. Athanasius werd gedwongen Alexandrië te verlaten en verborg zich in het graf van zijn vader. Intussen doodde de keizer 30 bisschoppen die voorstander van Athanasius waren. De keizer zag de vastberadenheid van de Kopten en besloot de vervolging op te heffen en Athanasius in 368 n.Chr. naar zijn zetel terug te brengen.
Hoewel Athanasius de leeftijd van 72 jaar bereikte, sloot hij geen compromissen in het vervullen van zijn plichten. Vanwege zijn standvastigheid en zijn vastberaden opstelling voor de gerechtigheid beschreef de wereld hem met de uitspraak: "Athanasius tegen de wereld." Hij schreef verscheidene boeken over de Arianen, over de Menswording en andere onderwerpen.
Abba Cosma (de 44e patriarch) prees deze geschriften en zei: "Ik vraag eenieder die de boeken van Athanasius zou vinden om ze op papier te schrijven, en aan wie geen papier kan vinden, om ze op hun kleding te schrijven." Athanasius was de eerste paus die het monnikskleed droeg uit de hand van de heilige Antonius. Hij maakte het tot het gewaad voor bisschoppen en patriarchen. Hij was degene die de heilige Antonius tot priester en daarna tot aartspriester wijdde. Hij ontsliep in vrede nadat hij vijfenveertig jaar op de Apostolische Troon had gezeten.
Mogen zijn gebeden met ons zijn, en aan God zij heerlijkheid in eeuwigheid. Amen