Story
A wannan rana ta shekara ta 89 A.M. (373 A.D.), babban Paparoma Anba Athanasius Manzo, Paparoma na 20 na Iskandariya, ya rasu. An haife shi daga iyaye masu bautar gumaka kusan shekara ta 295 - 298 A.D. Ya faru cewa lokacin da yake makaranta, ya ga wasu yaran Kiristoci suna yin al'adun Kiristanci, wasu kamar firistoci, wasu kamar dikoni, daya kuwa kamar bishop.
Ya nemi izininsu domin ya shiga tare da su, amma suka ki, suna cewa: "Kai mai bautar gumaka ne, ba a yarda ka cuduwa da mu ba." Sai ya amsa musu: "Daga yanzu ni Kirista ne." Suka yi murna da shi, suka nada shi shugaba a kansu cikin wasan, suka zaunar da shi a wuri mai tsayi, kuma suka ba shi girma da daraja.
A lokacin Paparoma Alexandros ya wuce ta wurin, kuma da ya gan su, sai ya ce wa wadanda ke tare da shi game da Athanasius: "Wannan yaro zai kai babban matsayi wata rana." Da mahaifin Athanasius ya rasu, mahaifiyarsa ta kawo shi wurin Paparoma Alexandros, wanda ya koya musu ka'idodin bangaskiyar Kiristanci ya kuma yi musu baftisma. Suka ba talakawa kudinsu, suka zauna da Paparoma, wanda ya koya wa Athanasius darussan coci, ya kuma nada shi dikoni ya mai da shi sakatare na kansa. Baye-bayen Ruhu Mai Tsarki suka karu a cikinsa. An zabe shi a matsayin Shugaban Coci a ranar 8 ga watan Bashans na shekara ta 44 A.M.
(5 ga Mayu, 328 A.D.) bayan rasuwar Paparoma Alexandros. Paparoma Alexandros ya yi shawara cewa a nada Athanasius, dikoninsa, ga matsayin Paparoma, wanda ya zauna tare da St. Antonios mahaifin sufaye ya kuma bi misalinsa cikin zuhudu. Ya bayyana hazakarsa wajen tonon "Arius" a babban majalisar duniya, sa'ad da Arius ya ce game da Kristi cewa "kamanni" ne a zatinsa da Uba, sai St. Athanasius ya ce: "Daya ne a zati da Uba." Ta haka ya bayyana fifikonsa. St.
Athanasius ya boye kansa cikin duwatsu, bayan rasuwar Paparoma Alexandros, gama ya yi imani cewa bai cancanci wannan matsayi mai nauyi da muhimmanci ba. Mutane suka neme shi har suka same shi, suka kawo shi wurin bishop-bishop, kuma aka nada shi Paparoma a shekara ta 328 A.D. Masanin tarihi Socrates ya shaida game da shi yana cewa: "Iyawar Athanasius wajen magana da jaruntakar maganarsa a majalisar Nicea ne suka kawo masa dukan wahalolin da ya fuskanta cikin rayuwarsa." Bayan ya zama Paparoma, ya nada wa Habasha babban firist na farko wanda sunansa Anba "Salama".
Cocin Habasha ta bi cocin Iskandariya tun daga wancan lokaci. Halin ruhaniya da na addini a Habasha ya kahu ya kuma zauna tun daga wancan lokaci. An kori St. Athanasius daga kujerarsa sau biyar:
Korarsa ta Farko: Arius, bayan da aka yi masa korar daga coci, ya yi kokarin komawa Iskandariya, ta wurin aika wasika mai jan hankali da yaudara ga Sarki Constantine, wadda ta shafe shi. Sarki ya nemi Paparoma Athanasius ya karbe shi. Athanasius ya ki karbarsa domin hakan zai zama saba wa shawarar babban majalisar duniya. Mabiya Arius suka tuhumi Paparoma Athanasius da wadannan zarge-zarge: 1. Cewa ya goyi bayan Paparoma Philominus wanda ya yi tawaye ga gwamnati.
2. Cewa ya karya kofin tarayyar firist Eskira, ya kuma rushe bagadensa.
3. Cewa ya kashe bishop Arsanius, ya kuma yi amfani da hannayensa cikin sihiri.
4. Cewa kuma ya yi fyade ga wata zuhudiya. Paparoma ya wanke kansa daga zargi na farko. Aka taru majalisa a Taya, yawancin masu halartar mabiya Arius ne, suna gaba da Athanasius domin su duba wadannan zarge-zarge. A zargi na biyu, Ubangiji ya motsa zuciyar firist Eskira, wanda ya kulla shawara da su domin ya yi masa shaidar karya, sai ya wanke Paparoma daga wannan zargi. Game da zargi na uku kuwa, Arsanius bishop, wanda ya amince da su domin a zargi Paparoma da kashe shi a karya, ya zo majalisar. Paparoma Athanasius ya ajiye shi a daki makwabci.
Mabiya Arius suka kawo hannaye biyu na wani matacce suka yi ikirari cewa hannayen Arsanius ne. Sa'an nan aka kawo Arsanius, ya nuna hannayensa ga majalisar ya kuma bayyana nadamarsa. Mabiya Arius suka ce Athanasius mai sihiri ne kuma yana iya yi masa hannaye. Suka tsananta wa Arsanius wanda ya bar majalisar ya tafi wurin Sarki. Sa'an nan suka duba batun fyaden, suka kawo wata karuwa wadda ta yi ikirari cewa Athanasius ya yi mata fyade.
Daya daga cikin mukarrabin Paparoma Athanasius, wani firist mai suna Timothy ya ce mata: "Yaya kika kuskura ki ce na zo gidanki, na rinjayi zuciyarki?" Ta yi tsammani firist din shi ne Athanasius gama ba ta san shi ba, sai ta ce: "Kai ne." Nan da nan aka tone ikirarin karya. Athanasius bai iya saduwa da Sarki ba saboda shisshigin mabiya Arius, wadanda suka tuhume shi a gaban Sarki cewa ya hana fitar da alkama daga Iskandariya zuwa ga Sarki. Sarki ya ba da umarni a kori Athanasius zuwa Trefe (Treves) a Faransa a ranar 5 ga Fabrairu, 335 A.D. inda bishop dinta ya tarbe shi da babban girma.
Arius ya mutu mutuwa mai bantsoro kamar yadda Socrates ya ce: "Allah ya sa Arius ya mutu a wani bayan gida na jama'a, inda hanjinsa ya zuba waje daga jikinsa, kuma mutane suka dauki mutuwarsa a matsayin hukunci daga Adalcin Allah." Da Sarki ya ji game da mutuwar Arius, ya gane rashin laifin Athanasius, kuma ya yi shawara yayin da yake gadon mutuwarsa, a shekara ta 337 A.D., cewa a mayar da Athanasius zuwa Iskandariya. Bayan rasuwar Constantine, an raba Daular, Constantine na II a kan Faransa, Masar ta zama karkashin mulkin Constantius, Constance kuwa a kan Italiya.
Da shiga tsakanin Constantine, Paparoma ya dawo a shekara ta 338 A.D. Mutanen Iskandariya suka karbe shi da babbar farin ciki.
Korarsa ta Biyu: Mabiya Arius ba su tsaya nan ba, amma suka taru majalisa, inda suka yi wa Athanasius korar daga coci. Suka nada wani mai suna Gregory a maimakonsa, kuma suka aika shawararsu ga Julius, Bishop na Roma. Paparoma Athanasius ya taru majalisa a Iskandariya a shekara ta 340 A.D. inda ya nuna rashin amincewa da mabiya Arius, sa'an nan ya rubuta wasika ga dukan coci-coci domin ya bayyana rashin laifinsa. Amma duk da haka, mabiya Arius suka rinjayi Philogorius domin ya taimaka wajen kahawar da Shugaban Cocinsu Gregory ya karbi coci-cocin Iskandariya, kuma suka rinjayi Sarki Constantius.
Mutanen Iskandariya suka firgita, suka kuma yanke shawarar yin tsayayya, amma mabiya Arius suka kai hari kan coci-cocin Iskandariya a ranar Jumma'a Mai Tsarki, suka yi wa masu sujada da yawa fyade da kisa. Paparoma Athanasius ya nemi taimakon dukan coci-coci na duniya, ya bar kujerarsa, ya tafi Roma. Aka taru majalisa a Sardica, inda suka bayyana: a. Rashin laifin Paparoma Athanasius. b. Suka tabbatar da ka'idoji da Aqidar bangaskiyar Majalisar Nicea. c. Suka yi wa bishop-bishop na Arius korar daga coci. d. Suka tube Gregory daga ofishinsa.
Suka aiki bishop biyu domin su sadu da Sarki Constans, mai mulkin Italiya, wanda ya amince da abin da majalisar ta yanke, kuma ya yi wa dan'uwansa Sarki Constantius barazana da yaki idan bai mayar da Athanasius zuwa Iskandariya ba. A lokaci guda, wasu masu tsattsauran ra'ayi na Masar suka tashi suka kashe Gregory a shekara ta 349 A.D. Athanasius ya dawo a karo na biyu zuwa kujerarsa, mutane kuwa suka karbe shi da farin ciki.
Gregory mai Tauhidi, marubucin liturgy, ya bayyana wannan tarba yana cewa: "Mutane suka zo kamar ambaliyar Nilu," ya kuma yi nuni ga rassan dabino, da kafet-kafet, da tafa hannu masu yawa.
Korarsa ta Uku: Mabiya Arius ba su ji dadin dawowar Athanasius zuwa Iskandariya ba, suka jira da kyar har mutuwar Sarki Constans. Mabiya Arius suka tuhumi Athanasius a gaban Constantius cewa ya hada kai da Magneutius wanda yake makiyin Sarki. Constantius ya samu hukuncin Athanasius da korarsa daga majalisa da aka taru a Arles da kuma wata a Milan. Sojoji suka tafi cocin St. Maryamu wadda Paparoma Theonas ya gina (Shugaban Coci na 16). Athanasius yana yin sallar Vespers. Sojoji suka ruga cikin coci domin su kama shi, amma Allah ya makantar da su domin kada su gane shi daga sauran mutane kuma fitilu suka mutu.
Athanasius ya tsere ya tafi hamada, ya kuma zauna na wani lokaci tare da sufaye. Mabiya Arius suka nada George na Cappadocia bishop a kan Iskandariya, amma Orthodox suka ki karbar sa kuma suka la'ane shi. Ya karbi dukan coci-coci da dukiyoyinsu. Duk da haka, masu bautar gumaka da ya tsananta wa, suka kashe shi suka kona gawarsa.
Korarsa ta Hudu: Bayan mutuwar Constantius, Julian dan'uwansa ya zama Sarki. Ya so ya tara mutanen Iskandariya don haka ya mayar da Athanasius. Athanasius ya taru majalisa a shekara ta 362 A.D., ya kuma kafa sharudda na karbar mabiya Arius da suke son komawa coci. Ya kuma ba da kulawa ta musamman ga wa'azi tsakanin masu bautar gumaka. Wannan bai gamshi Sarki Julian ba, wanda yake kaunar masu bautar gumaka yana kuma goyon bayansu. Ya ba da umarnin kama Athanasius. Athanasius ya fita daga Iskandariya, ya hau jirgin ruwa zuwa Sama-sama Masar.
Gwamna ya bi shi a wani jirgi, kuma da ya kusato jirgin Athanasius, sai ya tambaya game da jirgin Paparoma. Suka ce masa cewa shi ba nesa yake da su ba. Gwamna ya ci gaba da tafiyarsa da gaggawa amma bai sami Athanasius ba, gama ya boye kansa a wani wuri. Wadanda ke kewaye da Paparoma suka yi bakin ciki kwarai saboda wahaloli masu yawa da suka same shi. Athanasius ya gaya musu cewa, a lokacin tsanantawa, yana jin babban salama na ciki kuma Allah ya kula da shi ya kuma rungume shi da alherinsa fiye da kowane lokaci a rayuwarsa.
Ya kuma ce: "Tsanantawar Sarki Julian kamar gajimaren rani ne wanda zai wuce." Yayin da suke cikin wadannan tattaunawa, labari ya zo musu cewa an kashe Julian a yakinsa da Farisawa, kuma cewa [St. Mercurius (Abu Sefain)](/ha/saint/st-philopater-mercurius-abu-sifein) ne ya kashe shi, kuma ya ce kafin mutuwarsa: "Ka rinjaye ni, ya kai dan Maryamu."
Korarsa ta Biyar: Jovian ya zama Sarki bayan an kashe Julian, sa'an nan Valens ya zama Sarki kuma shi mai bin Arius ne. A shekara ta 367 A.D. Valens ya ba da umarnin korar Athanasius kuma. An tilasta wa Athanasius ya bar Iskandariya kuma ya boye a cikin kabarin mahaifinsa. A halin yanzu, Sarki ya kashe bishop 30 wadanda suke goyon bayan Athanasius. Sarki ya ga kudirin Kibtawa, ya kuma yanke shawarar dage tsanantawar, da mayar da Athanasius zuwa kujerarsa a shekara ta 368 A.D. Ko da yake Athanasius ya kai shekara 72, bai yi sakaci wajen aiwatar da ayyukansa ba.
Saboda matsayinsa na karko da tsayuwarsa mai karfi don adalci, duniya ta bayyana shi da maganar: "Athanasius da duniya gaba da gaba." Ya rubuta littattafai da yawa game da mabiya Arius, kan Saukar Jiki, da sauran batutuwa. Abba Cosma (Shugaban Coci na 44) ya yabi wadannan rubuce-rubuce yana cewa: "Ina rokon duk wanda zai sami littattafan Athanasius ya rubuta su a takarda, kuma ga wadanda ba su sami takarda ba, su rubuta su a tufafinsu." Athanasius shi ne Paparoma na farko da ya sa tufafin sufanci daga hannun St. Antonios. Ya mai da shi tufar bishop-bishop da shugabannin coci. Shi ne ya nada St.
Antonios firist, sa'an nan babban firist. Ya rasu cikin salama bayan da ya kasance a kan Kursiyin Manzanci shekara arba'in da biyar. Bari addu'oinsa su kasance tare da mu, daukaka kuma ta tabbata ga Allah har abada. Amin.