Story
Ὁ ἅγιος Ἀπάνουβ Ὁ παῖς μάρτυς Δώδεκα μόνον ἐτῶν ἦν ὁ Ἀπάνουβ ὅτε ἐμαρτύρησεν ὑπὸ τοῦ Ῥωμαίου ἡγεμόνος. Τῇ τριακοστῇ πρώτῃ τοῦ Ἰουλίου ἑορτάζει ἡ Ἐκκλησία ἡμῶν τὴν κοίμησιν αὐτοῦ, ὡς ἡμέραν τῆς γεννήσεως αὐτοῦ εἰς τὴν αἰώνιον ζωήν.
Τὰ λείψανα τοῦ ἁγίου Ἀπάνουβ, ἅμα τοῖς λειψάνοις πολλῶν χριστιανῶν τῶν ἀποθανόντων μετ' αὐτοῦ, φυλάσσεται ἔτι καὶ νῦν ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας καὶ τοῦ ἁγίου Ἀπάνουβ ἐν Σαμανούδ. Λέγεται δὲ καὶ ὅτι ἡ Ἁγία Οἰκογένεια ἐπεσκέψατο τὸν τόπον ἐκεῖνον κατὰ τὴν φυγὴν αὐτῆς εἰς Αἴγυπτον. Καὶ ἔτι ὁ ναὸς φυλάσσει τὸ φρέαρ ἐξ οὗ ἔπιον ὁ Κύριος Ἰησοῦς καὶ ἡ ἁγία Μαρία καὶ ὁ ἅγιος Ἰωσήφ. Καὶ πολλαὶ ἐμφανίσεις καὶ θαύματα γίνονται ἐν τῷ ναῷ ἐκείνῳ ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. Ἐγεννήθη δὲ ὁ Ἀπάνουβ ἐν κώμῃ τινὶ καλουμένῃ Νεχίσα ἐν τῷ Δέλτα τοῦ Νείλου, καὶ ἦν υἱὸς μονογενὴς εὐσεβῶν χριστιανῶν γονέων, οἵτινες ἐκοιμήθησαν ἔτι ὄντος αὐτοῦ παιδίου μικροῦ. Δωδεκαετὴς δὲ γενόμενος, εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἤκουσε τοῦ ἱερέως προτρέποντος τὸν λαὸν μένειν πιστὸν ἐν τοῖς διωγμοῖς οὓς ἐκίνησε Διοκλητιανὸς ὁ Ῥωμαῖος αὐτοκράτωρ.
Μετέλαβεν ὁ Ἀπάνουβ τῶν ἁγίων μυστηρίων, εἶτα προσηύξατο τῷ Θεῷ ὁδηγῆσαι αὐτὸν εἰς τόπον ἔνθα δύναιτο ὁμολογῆσαι τὴν εἰς Ἰησοῦν τὸν Κύριον ἡμῶν πίστιν αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα ἐξῆλθεν ὁ Ἀπάνουβ καὶ διέδωκε πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ τοῖς ἐνδεέσι· εἶτα ἀπῆλθε πεζῇ εἰς πόλιν καλουμένην Σαμανούδ. Καὶ πορευομένου αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ, εἶδε τὸν ἀρχάγγελον Μιχαὴλ ἐν δόξῃ οὐρανίῳ· καὶ ἦν ἡ θέα οὕτω θαυμαστὴ ὥστε ἔπεσεν ὁ Ἀπάνουβ ἐπὶ τὴν γῆν, ἀλλ' ὁ ἀρχάγγελος ἤγειρεν αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ ὅτι δεῖ αὐτὸν παθεῖν τρεῖς ἡμέρας ἐν Σαμανούδ, καὶ ὅτι μαρτυρήσει τῷ Ἰησοῦ Χριστῷ καὶ ἐν ἄλλοις τόποις.
Ὅτε δὲ ἦλθεν ὁ Ἀπάνουβ εἰς Σαμανούδ, ἀπῆλθε πρὸς τὸν Ῥωμαῖον ἡγεμόνα καὶ ὡμολόγησε τὴν πίστιν αὐτοῦ παρρησίᾳ, ὕβρισε δὲ καὶ τὰ εἴδωλα τοῦ ἡγεμόνος. Ὠργίσθη οὖν ὁ ἡγεμὼν καὶ ἐκέλευσε μαστιγωθῆναι αὐτὸν ἐπὶ τὴν κοιλίαν. Καὶ ἔτυψαν οἱ στρατιῶται τὸν Ἀπάνουβ σφόδρα, ἕως οὗ ἐξῆλθον τὰ ἔντερα αὐτοῦ ἐκ τῆς κοιλίας· ἀλλ' ὁ ἀρχάγγελος Μιχαὴλ ἰάσατο αὐτὸν θαυμασίως. Εἶτα ἔβαλεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν εἰς φυλακὴν μετὰ ἑτέρων χριστιανῶν, οἵτινες ἐνισχύθησαν διὰ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἐν μέσῳ αὐτῶν, καὶ ὕστερον ἐμαρτύρησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ.
Τῇ δὲ ἐπαύριον ἔλαβεν ὁ ἡγεμὼν τὸν Ἀπάνουβ ἐν πλοίῳ εἰς πόλιν καλουμένην Ἀτρίβ, καὶ εἰς τιμωρίαν ἐκρέμασεν αὐτὸν κατὰ κεφαλῆς ἐκ τοῦ ἱστίου τοῦ πλοίου. Ἤρξαντο δὲ οἱ στρατιῶται μετὰ τοῦ ἡγεμόνος αὐτῶν πίνειν καὶ χορεύειν καὶ τύπτειν τὸν Ἀπάνουβ ἐπὶ τὸ στόμα, ἕως οὗ ἐρρύη αἷμα ἐκ τῆς ῥινὸς αὐτοῦ. Ἀλλ' ἀπροσδοκήτως ἐτυφλώθησαν οἱ στρατιῶται καὶ ὁ ἡγεμὼν παρελύθη. Ἐν δὲ τῇ ὀδύνῃ αὐτῶν ἔκραξαν πρὸς αὐτὸν λέγοντες· «Δεόμεθά σου, Ἀπάνουβ, πρόσευξαι τῷ Θεῷ σου ἵνα ἰάσηται ἡμᾶς· ἐὰν γὰρ ἰαθῶμεν, γενησόμεθα χριστιανοί.»
Ἀπεκρίθη δὲ ὁ ἅγιος Ἀπάνουβ· «Τοῦτο οὐ γενήσεται εἰ μὴ ἐν Ἀτρίβ, ἵνα γνῶσι πάντες οἱ ἐκεῖ ὅτι οὐκ ἔστιν ἄλλος Θεὸς πλὴν τοῦ Χριστοῦ.» Ὅτε δὲ ἦλθον εἰς Ἀτρίβ, ἰάθησαν πάντες, καὶ ἔκραξαν ἐν χαρᾷ· «Χριστιανοί ἐσμεν! Πιστεύομεν εἰς τὸν Θεὸν τοῦ Ἀπάνουβ.» Εἶτα ἀπεξεδύσαντο τὰ στρατιωτικὰ ἐνδύματα αὐτῶν καὶ ἔρριψαν αὐτὰ ἐπὶ τὴν γῆν ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος τῆς Ἀτρίβ. Ὠργίσθη δὲ ὁ ἄρχων σφόδρα καὶ ἐκέλευσεν ἀποκτανθῆναι αὐτούς.
Ἐν δὲ τῇ Ἀτρὶβ ἐβασανίσθη ὁ Ἀπάνουβ σφόδρα, ποτὲ μὲν μαστιγούμενος, ποτὲ δὲ δεσμούμενος ἐπὶ κλίνης σιδηρᾶς καὶ πυρὸς ὑποκαιομένου αὐτῷ. Ἀλλ' ἐν πάσαις ταῖς θλίψεσι ταύταις ἔδειξεν ὁ Κύριος τὴν δύναμιν αὐτοῦ, καὶ ἐσῴζετο ὁ Ἀπάνουβ. Καὶ διὰ τῶν θαυμάτων τούτων ἐπίστευσαν πολλοὶ τῶν θεωμένων εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ἔλαβον τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Τότε ἐκέλευσεν ὁ ἡγεμὼν ἐκκοπῆναι τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας τοῦ Ἀπάνουβ. Καὶ ἐξαίφνης κατέβη ὁ ἄγγελος Κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἀπεκατέστησε τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας εἰς τὸν τόπον αὐτῶν καὶ ἰάσατο αὐτόν· καὶ ἀνέστη ὁ Ἀπάνουβ καὶ περιεπάτησεν ἔμπροσθεν πάντων. Καὶ ἑκατοντάδες ἀνθρώπων ἐπίστευσαν εἰς τὸν Χριστὸν διὰ τὸ θαῦμα ἐκεῖνο.
Ἀπορῶν δὲ ὁ ἡγεμὼν ἐκάλεσέ τινας τῶν ἀρίστων μάγων τῆς χώρας, καὶ ᾐτήσατο αὐτοὺς βοηθῆσαι αὐτῷ καταβαλεῖν τὸν Ἀπάνουβ. Οἱ δὲ συνεβούλευσαν αὐτῷ βληθῆναι αὐτὸν τοῖς ἰοβόλοις ὄφεσι, λέγοντες· «Ἔστιν ἐν τοῖς ὄφεσιν ἐκείνοις ἱκανὸς ἰὸς ἀποκτεῖναι διακοσίους ἢ τριακοσίους ἄνδρας.» Ἔβαλον οὖν τὸν Ἀπάνουβ εἰς οἴκημα μετὰ τῶν ὄφεων· ἀλλ' ὁ Θεός, ὁ φράξας τὰ στόματα τῶν λεόντων ἐν τῷ καιρῷ τοῦ Δανιήλ, ἡμέρωσε τοὺς ὄφεις, καὶ οὐκ ἔβλαψαν τὸν Ἀπάνουβ. Τῷ δὲ πρωῒ καὶ πρὸς τὴν ἔκπληξιν πάντων ἐξῆλθεν ὁ ἅγιος Ἀπάνουβ ἐκ τοῦ οἰκήματος ζῶν.
Εἶτα ἐξαίφνης εἷς τῶν ὄφεων ἐξεῖρψεν ἐκ τοῦ οἰκήματος καὶ περιεπλάκη περὶ τὸν τράχηλον τοῦ ἡγεμόνος· καὶ ἤρξατο ὁ ἀνὴρ τρέμειν καὶ ἔκραξε λέγων· «Ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Θεοῦ σου, ἐλέησόν με καὶ μὴ ἐάσῃς τὸν ὄφιν βλάψαι με.» Ὁ δὲ ἅγιος, ὁ ἀγαπῶν πάντας, φίλον τε καὶ ἐχθρόν, καθὼς κελεύει τὸ Εὐαγγέλιον, προσηύξατο ἐκ καρδίας, εἶτα ἐκέλευσε τῷ ὄφει καταβῆναι καὶ μὴ βλάψαι τὸν ἡγεμόνα. Καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐπίστευσαν εἰς τὸν Ἰησοῦν πολλοὶ τῶν παρόντων, ἐν οἷς ἦσαν καὶ οἱ τρεῖς μάγοι.
Τέλος δὲ εἷς τῶν συμβούλων τοῦ ἡγεμόνος συνεβούλευσεν αὐτῷ ἀποτεμεῖν τὴν κεφαλὴν τοῦ ἁγίου, ἵνα παύσῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ἐκέλευσεν οὖν ὁ ἡγεμὼν τοῖς στρατιώταις ἀποκτεῖναι τὸν ἅγιον Ἀπάνουβ διὰ τοῦ ξίφους. Ἀνὴρ δέ τις πιστὸς καλούμενος ὁ ἅγιος Ἰούλιος ἐνετύλιξε τὸ σῶμα τοῦ Ἀπάνουβ ἐν σινδόνι καθαρᾷ, καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸ εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ Νεχίσα, ὅπου ἐτάφη.
Ἐν δὲ τῷ ἔτει ἐνακοσιοστῷ ἑξηκοστῷ μετὰ Χριστὸν μετηνέχθη τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς τὸν ναὸν τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας ἐν Σαμανούδ, ὅπου κεῖται ἔτι καὶ νῦν ἕως τῆς σήμερον. Ἐν δὲ τῇ διαδρομῇ τῶν ἐτῶν ἐφάνη ὁ Ἀπάνουβ πολλάκις ἐν τῷ ναῷ ἐκείνῳ, ἐφαίνετο γὰρ ἐν τῷ σχήματι παιδίου δωδεκαετοῦς καὶ συνέπαιζε μετὰ τῶν παίδων τῆς ἡλικίας αὐτοῦ. Καί ποτε παρενέβη εἰς μάχην μεταξὺ χριστιανῶν τινων καὶ μουσουλμάνων παίδων, καὶ παρώξυνε τοῦτο τὸ συμβὰν ἕνα τῶν ἐπιφανῶν μουσουλμάνων τῶν κατοικούντων πλησίον τοῦ ναοῦ. Ὁ δὲ ἱερεὺς τοῦ ναοῦ, γέρων ὢν πρεσβύτης, ὠργίσθη ὅτε ἔμαθε τὸ γενόμενον, καὶ ἐν τῇ ὀργῇ αὐτοῦ ἐκώλυσε τὸν παῖδα ἅγιον τοῦ φαίνεσθαι. Καὶ τὸ θαυμαστὸν ὅτι ὑπήκουσεν ὁ ἅγιος τῇ ἀποφάσει τοῦ ἱερέως, καὶ ἐπαύσαντο αἱ ἐμφανίσεις ἐπὶ πολλὰ ἔτη.
Καὶ μόνον ἐν τῷ ἔτει χιλιοστῷ ἐνακοσιοστῷ ἑβδομηκοστῷ τετάρτῳ, ὅτε ἐχειροτονήθη ὁ πατὴρ Ἀπάνουβ Λουὶς ἱερεὺς ἐπὶ τοῦ ναοῦ ἐκείνου, ἐκάλεσε δύο ἐπισκόπους, οἵτινες ἦλθον εἰς τὸν ναὸν καὶ μετὰ προσευχὴν θερμὴν ἐπέτρεψαν τῷ ἁγίῳ φαίνεσθαι ἐὰν βούληται. Καὶ ἐν δυσὶ που ἑβδομάσιν ὤφθη ἡ πρώτη ἐμφάνισις αὐτοῦ, ᾗ ἠκολούθησαν θαύματα καὶ ἐμφανίσεις πολλαί.
Ἐπίσκοπος δέ τις γνωστὸς ἐπεσκέψατο τὴν πόλιν Μοντρεὰλ ἐναγχος, καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν θαυμάτων ἃ αὐτὸς ἐθεάσατο, λέγων· «Ἡμέρᾳ τινὶ ἐπεσκεπτόμην τὴν Σαμανούδ, καὶ μετέσχον ἐν τῇ τελέσει τῆς θείας λειτουργίας ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας Παρθένου Μαρίας καὶ τοῦ ἁγίου Ἀπάνουβ. Ἦν δὲ ἡ λειτουργία ἐν μέσῃ τῇ ἑβδομάδι, καὶ οὐ παρῆσαν εἰ μὴ ὀλίγοι. Μετὰ δὲ τὸ τελέσαι ἡμᾶς, ἐθαύμασα τὸ κάλλος τοῦ ναοῦ τούτου, καὶ πόσον ἐτέρφθην προσευχόμενος ἐν αὐτῷ, πλὴν ἑνὸς μικροῦ πράγματος.» Προσέθηκα δὲ ὅτι παρ' ὅλην τὴν προσευχὴν παιδίον τι μικρὸν εἰσήρχετο καὶ ἐξήρχετο διὰ τῆς προσθίας θύρας. Εἶπε δέ μοι ὁ ἱερεὺς ὅτι οὐκ εἶδεν οὐδὲν παιδίον μικρόν, καὶ ὅτι τῇ λειτουργίᾳ οὐ παρῆσαν εἰ μὴ ὀλίγοι τῶν ἐνηλίκων. Τότε συνεπέρανεν ὅτι τὸ παιδίον ἐκεῖνο τὸ μικρὸν ἦν ὁ ἅγιος Ἀπάνουβ.
Ἕτερος δὲ ἀνὴρ διηγήσατο ὅτι μετὰ τὸ παρεῖναι τῇ λειτουργίᾳ ἐπορεύετο τὴν ὁδὸν αὐτοῦ βαστάζων κιβωτίδιον. Ἔφη δέ· «Ἔβρεχεν ὁ οὐρανός, καὶ ὠλίσθησα καὶ ἔπεσον εἰς τέλμα ὕδατος. Καὶ ἦλθε παιδίον τι μικρὸν τρέχον πρός με καὶ ἐβοήθησέ μοι ἀναστῆναι, καὶ ἐπέδωκέ μοι τὸ κιβωτίδιόν μου, καὶ εἶπέ μοι διαβῆναι εἰς τὸ ἕτερον μέρος τῆς ὁδοῦ. Ἐθαύμασα δὲ εὑρὼν τὰ ἱμάτιά μου καὶ τὸ κιβωτίδιόν μου ξηρὰ τελείως. Εἶτα ἐζήτησα τὸ παιδίον τὸ μικρόν, ἀλλ' ἠφανίσθη.»
Εἴη ἡ εὐχὴ καὶ ἡ δέησις τοῦ μεγάλου τούτου μάρτυρος, τοῦ παιδὸς ἁγίου Ἀπάνουβ, μεθ' ἡμῶν. Ἀμήν.