Story
Πόσοι ἐξ ἡμῶν ἵστανται ποτὲ καὶ διηγοῦνται τοῖς ἄλλοις ἃ περὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ πιστεύουσιν; Πόσοι ἐξ ἡμῶν ὄντως πεπεισμένοι εἰσὶν ὅτι ἡ πίστις ἡμῶν οὕτως ὁλοκλήρως μέρος τοῦ εἶναι ἡμῶν γέγονεν, ὥστε ἄξιόν ἐστι κηρύσσειν αὐτὴν μετὰ χαρᾶς πᾶσι τοῖς ἐρωτῶσιν ἡμᾶς; Τὸ εἶναί τινα τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ οὐκ ἔστι ῥᾴδιον, ὥσπερ ποτὲ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· «Προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων· παραδώσουσι γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια... καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας δὲ καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσι... μὴ μεριμνήσητε πῶς ἢ τί λαλήσητε... δοθήσεται γὰρ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ τί λαλήσετε... καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου· ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται.» (Ματθαῖος 10:17-22 (Matthew 10:17-22))
Πρὸς τὸ τέλος τοῦ τρίτου αἰῶνος ἔζη ἀνὴρ Χριστιανὸς ὀνόματι Μάρκος. Ἦν δὲ ἄρχων τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Βορόλλου καὶ τοῦ Ζαφαρὰν ἐν Αἰγύπτῳ. Εἶχε δὲ ὁ Μάρκος μίαν μόνην θυγατέρα ὀνόματι Δαμιανήν. Τὸ κάλλος αὐτῆς καὶ ὁ ἀγαθὸς τρόπος αὐτῆς περιβόητα ἦσαν. Ὁ πατὴρ αὐτῆς ἠγάπα αὐτὴν σφόδρα, καὶ ἐποίει ὅσον ἠδύνατο ἵνα ἀναθρέψῃ αὐτὴν κατὰ τὸν ἀληθῆ Χριστιανικὸν τρόπον.
Ἡ Δαμιανὴ ἠγάπα προσεύχεσθαι καὶ ἀναγινώσκειν τὰ ἅγια βιβλία ἐν τῇ ἡσυχίᾳ τοῦ θαλάμου αὐτῆς. Πολλάκις ἔκλαιεν, προσευχομένη, ὡς ᾐσθάνετο τὴν ἀγάπην τοῦ Σωτῆρος αὐτῆς τοῦ Χριστοῦ πληροῦσαν τὴν μικρὰν καρδίαν αὐτῆς. Ὅτε δὲ ἡ Δαμιανὴ ἦλθεν εἰς ἡλικίαν γάμου, ὁ πατὴρ αὐτῆς ἠθέλησεν ἵνα νυμφευθῇ ἑνὶ τῶν εὐγενῶν φίλων αὐτοῦ, ἀλλ' ἡ Δαμιανὴ ἀπηρνήσατο. Εἶπε γὰρ ὅτι ἔδωκεν ἑαυτὴν νύμφην τῷ Χριστῷ, καὶ ὅτι προέθετο ζῆν ἄνευ γάμου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἵνα δουλεύσῃ τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ. Ἡ Δαμιανὴ ὡσαύτως ᾐτήσατο τὸν πατέρα αὐτῆς ἵνα οἰκοδομήσῃ αὐτῇ οἶκον ἐν τοῖς προαστείοις τῆς πόλεως, ἵνα κατοικῇ ἐν αὐτῷ, μετὰ τῶν φίλων αὐτῆς, ὡς μονάστρια μακρὰν τοῦ κόσμου καὶ τῶν πειρασμῶν αὐτοῦ.
Γινώσκων δὲ τὴν βαθεῖαν ἐπιθυμίαν αὐτῆς πρὸς βίον δίκαιον, ὁ πατὴρ αὐτῆς ἄκων συνεχώρησε τῇ Δαμιανῇ τὴν αἴτησιν αὐτῆς, καὶ ᾠκοδόμησεν αὐτῇ μέγα παλάτιον. Ἡ Δαμιανὴ μετέβαλε τὸ παλάτιον εἰς μοναστήριον, καὶ κατῴκησεν ἐν αὐτῷ μετὰ τεσσαράκοντα τῶν φίλων αὐτῆς. Ἦσαν δὲ πᾶσαι παρθένοι ἄγαμοι, καὶ ἡ χεὶρ τοῦ Κυρίου ἦν μετ' αὐτῶν, διδοῦσα αὐταῖς ἰσχὺν καὶ παράκλησιν.
Κατ' ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ὁ Διοκλητιανὸς ὁ αὐτοκράτωρ ἤρξατο βασανίζειν καὶ ἀποκτείνειν τοὺς Χριστιανοὺς τοὺς ἀρνουμένους προσκυνεῖν τοῖς εἰδώλοις αὐτοῦ (τῷ Ἀπόλλωνι καὶ τῇ Ἀρτέμιδι). Ὅτε δὲ ὁ Μάρκος ἐκλήθη ἵνα γονυπετήσῃ ἐνώπιον τῶν ἀγαλμάτων καὶ προσενέγκῃ θυμίαμα, ἀπηρνήσατο. Ἀλλ' ὁ Διοκλητιανὸς ἔπεισεν αὐτὸν ὑποσχόμενος δοῦναι αὐτῷ ὑψηλοτέραν θέσιν ἐν τῇ Ῥωμαϊκῇ αὐτοκρατορίᾳ.
Ὅτε δὲ ἡ Δαμιανὴ ἤκουσεν ὅτι ὁ πατὴρ αὐτῆς γονυπετήσειε τοῖς εἰδώλοις, ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ παλατίου καὶ ἀπῆλθεν εὐθὺς πρὸς αὐτόν. Εἶπε δέ· «Πῶς ἠρνήσω τὸν Σωτῆρά σου, ὃς ἐξέχεεν τὸ αἷμα αὐτοῦ ἵνα σώσῃ σε, καὶ γονυπετεῖς λιθίνοις εἰδώλοις, ἐν οἷς κατοικεῖ ὁ σατανᾶς; Τοῦτο ὃ ἐποίησας, πάτερ μου, δειλόν ἐστι καὶ αἰσχρόν.» Ὅτε δὲ ὁ Μάρκος ἤκουσε τοὺς λόγους τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ, ἦλθεν εἰς ἑαυτόν. Εἶπε δέ· «Οὐαί μοι, πῶς ἔπεσον εἰς τὴν παγίδα τοῦ Διαβόλου καὶ προσεκύνησα τοῖς ματαίοις τούτοις ἀγάλμασιν.»
Τότε ἀνέστη παραχρῆμα, καὶ ἀπῆλθε πρὸς τὸν Διοκλητιανόν. Ἐσφράγισεν ἑαυτὸν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐνώπιον πάντων, καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ· «Γινωσκέτω πᾶς τις ὅτι προσκυνῶ τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, τὸν μόνον Θεόν μου καὶ Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν.» Ἐταράχθη δὲ ὁ Διοκλητιανὸς καὶ ἐπειράθη ὅσον ἠδύνατο μεταβαλεῖν τὴν γνώμην τοῦ Μάρκου, ἀλλὰ τὴν φορὰν ταύτην τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἐπλήρωσε τὴν καρδίαν αὐτοῦ, καὶ ἐμαρτύρησεν ἔτι θαρραλέως ὅτι ἕτοιμός ἐστιν ἀποθανεῖν μᾶλλον ἢ ἀρνήσασθαι τὸν Σωτῆρα αὐτοῦ. Ὁ δὲ Διοκλητιανὸς ὠργίσθη σφόδρα, καὶ ἐκέλευσε τοῖς στρατιώταις ἀποκτεῖναι αὐτόν.
Ὅτε δὲ ὁ αὐτοκράτωρ ἔμαθεν ὅτι ἡ θυγάτηρ τοῦ Μάρκου ἡ Δαμιανὴ ἦν ἡ μεταβαλοῦσα τὴν γνώμην τοῦ πατρὸς αὐτῆς, ἐκέλευσεν ἑνὶ τῶν στρατηγῶν αὐτοῦ λαβεῖν ἑκατὸν στρατιώτας καὶ προσβαλεῖν τῷ παλατίῳ. «Πρῶτον μὲν πειράθητι πεῖσαι αὐτὴν προσκυνεῖν τοῖς εἰδώλοις ἡμῶν», εἶπεν ὁ Διοκλητιανός. «Εἰ δὲ ἀρνήσηται, ἀπείλησον αὐτῇ, βασάνισον αὐτήν, καὶ ἀπόκτεινον δὲ αὐτήν, ἵνα γένηται παράδειγμα τοῖς λοιποῖς Χριστιανοῖς.»
Ὅτε δὲ ἡ Δαμιανὴ εἶδε τοὺς στρατιώτας προσεγγίζοντας τῷ παλατίῳ, προσηύξατο τῷ Θεῷ ἵνα στηρίξῃ τὴν πίστιν αὐτῶν ἕως θανάτου. Τότε εἶπε ταῖς φίλαις αὐτῆς· «Εἰ ἕτοιμαί ἐστε ἀποθανεῖν διὰ τὸν Ἰησοῦν, δύνασθε μένειν, εἰ δὲ οὐ δύνασθε ὑπομεῖναι τὰς βασάνους τῶν στρατιωτῶν, καλὸν ἂν εἴη σπεῦσαι καὶ φυγεῖν νῦν.» Αἱ δὲ τεσσαράκοντα παρθένοι ἀπεκρίθησαν ὅτι οὐκ ἀπολέσουσι τὴν αἰώνιον ζωὴν διὰ τὸ ἀπολαῦσαι ὀλίγων στιγμῶν ἐν τούτῳ τῷ πονηρῷ κόσμῳ.
Ὅτε δὲ ὁ στρατηγὸς ἀπήγγειλε τὸ μήνυμα τοῦ Διοκλητιανοῦ τῇ Δαμιανῇ, ἀπεκρίθη· «Πῶς ἂν καταλίποιμι τὸν Κύριον καὶ Θεόν μου Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ κάμψω ἐνώπιον ἀγαλμάτων τυφλῶν, ἀφώνων καὶ κωφῶν; Σὺ καὶ ὁ αὐτοκράτωρ σου ὀφείλετε αἰσχύνεσθαι ἐπὶ τοῖς αἰσχροῖς ἔργοις ὑμῶν, καὶ λέγω σοι ὅτι κἂν ἀποκτείνῃς με, οὐ σαλευθήσεται ἡ πίστις μου.»
Ὁ δὲ στρατηγὸς ᾐσχύνθη σφόδρα, καὶ ἐκέλευσε τοῖς στρατιώταις βασανίζειν τὴν Δαμιανὴν διαφόροις ὠμοῖς τρόποις. Ὡς δὲ ᾐσθάνετο τὸν δεινὸν πόνον διὰ τοῦ σώματος αὐτῆς, ἐπῆρε τὸ πρόσωπον αὐτῆς πρὸς τὸν οὐρανόν, καὶ προσηύξατο· «Κύριέ μου Ἰησοῦ, Υἱὲ τοῦ Ὑψίστου, ὁ σταυρωθεὶς ἵνα σώσῃ με, δός μοι ἰσχὺν ὑπομεῖναι τὸν πόνον.» Αἱ δὲ τεσσαράκοντα παρθένοι ἔβλεπον καὶ ἔκλαιον, ἀλλ' ἡ Δαμιανὴ εἶπεν αὐταῖς· «Μὴ κλαίετε, ἀδελφαί μου, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐβασανίσθη καὶ ἀπεκτάνθη διότι ἠγάπησεν ἡμᾶς, καίπερ μὴ ποιήσας μίαν ἁμαρτίαν. Πόσῳ μᾶλλον ἐγὼ ὀφείλω ἀσπάσασθαι τὸν θάνατον ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ, καὶ μάλιστα ἐπεὶ πέπεισμαι περὶ τῆς ἐπουρανίου δόξης τῆς ἀποκειμένης μοι!»
Ὅτε δὲ οἱ στρατιῶται ἐκοπίασαν βασανίζοντες τὴν Δαμιανήν, ἔρριψαν τὸ ἡμιθανὲς σῶμα αὐτῆς εἰς φυλακήν. Ἀλλ' ὁ ἀρχάγγελος Μιχαὴλ ἐφάνη αὐτῇ, καὶ ἥψατο αὐτῆς ταῖς οὐρανίοις πτέρυξιν αὐτοῦ, καὶ ἰάσατο τὰ τραύματα αὐτῆς. Τῇ δὲ ἑξῆς ἡμέρᾳ, ὁ στρατηγὸς ἐνόμισεν ὅτι ἀπέθανεν, ἀλλ' ὅτε ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν ὑγείᾳ τελείᾳ, ἠπορεῖτο σφόδρα. Ὅτε δέ τινες τῶν ἀνθρώπων εἶδον τὸ γεγονός, ἐβόησαν· «Χριστιανοί ἐσμεν. Πιστεύομεν εἰς τὸν Θεὸν τῆς Δαμιανῆς. Οὐκ ἔχομεν ἄλλον Θεὸν εἰ μὴ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.» Ὁ δὲ στρατηγὸς ἔτι μᾶλλον ἐταράχθη, καὶ ἀπέκτεινε πάντας αὐτούς.
Ὁ δὲ βασανισμὸς τῆς Δαμιανῆς διήρκεσεν ἔτι ὠμοτέρῳ τρόπῳ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, ἀλλὰ πάλιν καὶ πάλιν ὁ ἀρχάγγελος Μιχαὴλ ἐφαίνετο καὶ ἰᾶτο αὐτήν.
Τῇ δὲ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ πρὸ τοῦ μαρτυρίου αὐτῆς, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς αὐτὸς ἦλθε πρὸς αὐτὴν καὶ εἶπεν αὐτῇ· «Θάρσει, ἐκλεκτή μου. Ἡτοίμασά σοι τὸν στέφανον τοῦ γάμου σου ἐν τῷ οὐρανῷ. Τὸ ὄνομά σου μνημονευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα, ἐπεὶ ἔσται αἴτιον πολλῶν θαυμάτων, καὶ ἐν τούτῳ τῷ τόπῳ οἰκοδομηθήσεται μέγας ναὸς εἰς τιμὴν τοῦ εὐλογημένου ὀνόματός σου.»
Τέλος δὲ ὁ στρατηγὸς ἐκέλευσε τοῖς στρατιώταις ἀποκεφαλίσαι τὴν Δαμιανὴν διὰ ξίφους, μετὰ τῶν τεσσαράκοντα παρθένων. Ὁ δὲ σύμπας ἀριθμὸς τῶν μαρτυρησάντων μετὰ τῆς Δαμιανῆς ἦν περὶ τετρακοσίους.
Ὀλίγοις δὲ ἔτεσιν ὕστερον, ὅτε ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος (ὁ πρῶτος Χριστιανὸς βασιλεὺς) ἦλθεν εἰς τὴν ἀρχήν, ἀπέστειλε τὴν μητέρα αὐτοῦ τὴν βασίλισσαν Ἑλένην πρὸς τὸ παλάτιον τῆς Δαμιανῆς. Ἡ δὲ Ἑλένη ἔθαψε πάντα τὰ σώματα ἃ εὗρε μετὰ μεγάλης τιμῆς. Ἔθηκε δὲ τὸ σῶμα τῆς Δαμιανῆς ἐπὶ κλίνης ἐξ ἐλέφαντος πεποιημένης καὶ ἐκόσμησεν αὐτὴν σηρικῷ ὀθονίῳ, καὶ ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ᾠκοδόμησε ναόν.
Ἡ ἁγία Δαμιανὴ ἔχει ὡσαύτως μέγα μοναστήριον ἐν Βελκὰς καὶ πολλοὶ ναοὶ ἐν Αἰγύπτῳ φέρουσι τὸ ὄνομα αὐτῆς.
Αἱ προσευχαὶ καὶ αἱ εὐλογίαι ταύτης τῆς μεγάλης μάρτυρος, τῆς ἁγίας Δαμιανῆς, εἴησαν μεθ' ἡμῶν πάντων. Ἀμήν