Story
आपल्यापैकी किती जण उभे राहून येशू ख्रिस्ताविषयी आपण जे विश्वास ठेवतो ते इतरांना सांगतात? आपल्यापैकी किती जणांची खरोखर अशी खात्री आहे की आपला विश्वास आपल्या अस्तित्वाचा इतका अविभाज्य भाग बनला आहे की, आपल्याला प्रश्न विचारणाऱ्या प्रत्येकाला तो आनंदाने जाहीर करण्यास तो योग्य आहे? येशूचे शिष्य असणे ही सोपी गोष्ट नाही, कारण येशूने एकदा म्हटले होते तसे: «माणसांविषयी सावध राहा, कारण ते तुम्हांला न्यायसभांच्या स्वाधीन करतील... माझ्याकरिता तुम्हांला राज्यपालांपुढे व राजांपुढे ओढून नेले जाईल, त्यांच्यापुढे व परराष्ट्रीयांपुढे साक्ष होण्यासाठी... तुम्ही कसे किंवा काय बोलावे याची चिंता करू नका... त्याच घटकेस तुम्हांला ते दिले जाईल... माझ्या नावामुळे सर्व जण तुमचा द्वेष करतील; पण जो शेवटपर्यंत धीर धरील तोच तरेल.» (मत्तय १०:१७-२२ (Matthew 10:17-22))
तिसऱ्या शतकाच्या उत्तरार्धात मार्कोस नावाचा एक ख्रिस्ती माणूस राहत होता. तो इजिप्तमधील बोरोलोस आणि झाहफरान या प्रांतांचा अधिकारी होता. मार्कोसला दमियाना नावाची केवळ एकच मुलगी होती. तिचे सौंदर्य आणि सद्गुण विख्यात होते. तिच्या वडिलांचे तिच्यावर अतिशय प्रेम होते, आणि तिला खऱ्या ख्रिस्ती रीतीने वाढवण्यासाठी त्याने आपले सर्वस्व पणाला लावले.
दमियानाला आपल्या खोलीच्या एकांतात प्रार्थना करणे आणि पवित्र ग्रंथ वाचणे आवडत असे. प्रार्थना करताना तिचा तारणारा ख्रिस्त याची प्रीती आपले लहानसे हृदय भरून टाकत आहे असे वाटून ती अनेकदा रडत असे. दमियाना मोठी झाली तेव्हा तिच्या वडिलांना तिचा विवाह आपल्या एका कुलीन मित्राशी करावा अशी इच्छा होती, पण दमियानाने नकार दिला. तिने सांगितले की तिने स्वतःला ख्रिस्ताची वधू म्हणून अर्पण केले आहे, आणि प्रभू येशू ख्रिस्ताची सेवा करता यावी म्हणून ती आयुष्यभर विवाह न करता राहण्याचा मानस ठेवते. तसेच, दमियानाने आपल्या वडिलांना विनंती केली की त्यांनी तिच्यासाठी शहराच्या सीमेवर एक घर बांधावे, म्हणजे जगापासून आणि त्याच्या मोहांपासून दूर एका नन (तपस्विनी) सारखी ती तेथे आपल्या मैत्रिणींसोबत राहू शकेल.
तिची धार्मिक जीवनाची तीव्र ओढ ओळखून, तिच्या वडिलांनी नाइलाजाने दमियानाची इच्छा पूर्ण केली आणि तिच्यासाठी एक मोठा राजवाडा बांधला. दमियानाने त्या राजवाड्याचे रूपांतर एका मठात केले, आणि आपल्या चाळीस मैत्रिणींसोबत ती तेथे राहू लागली. त्या सर्व अविवाहित मुली होत्या, आणि प्रभूचा हात त्यांच्याबरोबर होता, त्यांना सामर्थ्य व सांत्वन देत होता.
त्या काळी दिओक्लेतियान या सम्राटाने त्याच्या मूर्तींची (अपोलो आणि अर्तेमिस) उपासना करण्यास नकार देणाऱ्या ख्रिस्ती लोकांचा छळ करून त्यांना ठार मारण्यास सुरुवात केली. जेव्हा मार्कोसला त्या मूर्तींपुढे गुडघे टेकून धूप अर्पण करण्यास सांगण्यात आले, तेव्हा त्याने नकार दिला. पण रोमी साम्राज्यात त्याला उच्च पद देण्याचे वचन देऊन दिओक्लेतियानने त्याचे मन वळवले.
जेव्हा दमियानाला कळले की तिच्या वडिलांनी मूर्तींपुढे गुडघे टेकले आहेत, तेव्हा ती राजवाडा सोडून तत्काळ त्यांच्याकडे गेली. ती म्हणाली, «ज्या तारणाऱ्याने तुम्हांला वाचवण्यासाठी आपले रक्त सांडले, त्याला नाकारून सैतान वसलेल्या दगडी मूर्तींपुढे तुम्ही कसे गुडघे टेकलेत? बाबा, तुम्ही जे केलेत ते भ्याडपणाचे आणि लज्जास्पद आहे.» जेव्हा मार्कोसने आपल्या मुलीचे शब्द ऐकले तेव्हा तो शुद्धीवर आला. तो म्हणाला, «माझा धिक्कार असो, मी सैतानाच्या जाळ्यात कसा पडलो आणि त्या निरुपयोगी मूर्तींची उपासना कशी केली!»
मग तो लगेच उठला आणि दिओक्लेतियानकडे गेला. सर्वांसमोर त्याने पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा याच्या नावाने स्वतःवर क्रुसाची खूण केली, आणि मोठ्याने ओरडून म्हणाला, «प्रत्येकाला हे कळू द्या की मी स्वर्ग आणि पृथ्वीच्या देवाची, माझा एकमेव देव आणि प्रभू येशू ख्रिस्ताची उपासना करतो.» दिओक्लेतियान अस्वस्थ झाला आणि मार्कोसचे मन बदलण्याचा त्याने आटोकाट प्रयत्न केला, पण यावेळी पवित्र आत्म्याने त्याचे हृदय भरून टाकले होते, आणि आपल्या तारणाऱ्याला नाकारण्यापेक्षा मरण्यास तो तयार आहे अशी त्याने धैर्याने साक्ष दिली. दिओक्लेतियानला अतिशय संताप आला, आणि त्याने शिपायांना त्याला ठार मारण्याची आज्ञा दिली.
जेव्हा सम्राटाला कळले की मार्कोसचे मन बदलणारी त्याची मुलगी दमियानाच होती, तेव्हा त्याने आपल्या एका सेनापतीला शंभर शिपाई घेऊन राजवाड्यावर हल्ला करण्याची आज्ञा दिली. दिओक्लेतियान म्हणाला, «प्रथम तिला आपल्या मूर्तींची उपासना करण्यास पटवून देण्याचा प्रयत्न कर. पण जर तिने नकार दिला, तर तिला धमकाव, तिचा छळ कर, आणि तिला ठारही मार, म्हणजे ती इतर ख्रिश्चनांसाठी एक उदाहरण ठरेल.»
जेव्हा दमियानाने शिपायांना राजवाड्याजवळ येताना पाहिले, तेव्हा तिने देवाची प्रार्थना केली की त्यांचा (मैत्रिणींचा) विश्वास मरणापर्यंत दृढ राहो. मग तिने आपल्या मैत्रिणींना सांगितले, «जर तुम्ही येशूकरिता मरण्यास तयार असाल तर तुम्ही राहू शकता, पण जर तुम्हांला शिपायांचा छळ सहन होत नसेल, तर आताच घाई करून पळून जाणे बरे.» त्या चाळीस कुमारींनी उत्तर दिले की या दुष्ट जगात काही क्षणांचा उपभोग घेण्यासाठी त्या अनंतकाळचे जीवन गमावणार नाहीत.
जेव्हा सेनापतीने दिओक्लेतियानचा संदेश दमियानाला सांगितला, तेव्हा तिने उत्तर दिले, «मी माझा प्रभू आणि देव येशू ख्रिस्त याला सोडून आंधळ्या, मुक्या आणि बहिऱ्या मूर्तींपुढे कसा नमन करू! तुला आणि तुझ्या सम्राटाला तुमच्या लज्जास्पद कृत्यांची लाज वाटली पाहिजे; आणि मी तुला सांगते की तू मला ठार मारलेस तरी माझा विश्वास ढळणार नाही.»
सेनापती फार लज्जित झाला, आणि त्याने शिपायांना दमियानाचा निरनिराळ्या क्रूर रीतींनी छळ करण्याची आज्ञा दिली. आपल्या शरीरात भयंकर वेदना जाणवत असताना, तिने आपला चेहरा स्वर्गाकडे वर केला आणि प्रार्थना केली, «माझ्या प्रभू येशू, मला वाचवण्यासाठी ज्याला क्रुसावर खिळले गेले त्या परात्पराच्या पुत्रा, ही वेदना सहन करण्यास मला सामर्थ्य दे.» त्या चाळीस कुमारी हे पाहत होत्या आणि रडत होत्या, पण दमियानाने त्यांना सांगितले, «बहिणींनो, रडू नका; आपल्या प्रभू येशू ख्रिस्ताने एकही पाप केले नसतानाही, त्याने आपल्यावर प्रीती केल्यामुळे त्याचा छळ झाला आणि तो ठार मारला गेला. मग किती तरी अधिक मी त्याच्या नावात मरणाचे स्वागत करावे, विशेषतः जेव्हा माझ्यासाठी ठेवलेल्या स्वर्गीय गौरवाची मला खात्री आहे!»
शिपाई दमियानाचा छळ करून थकल्यावर, त्यांनी तिचे अर्धमेले शरीर तुरुंगात टाकले. पण प्रमुख देवदूत मीखाएल तिला प्रकट झाला, त्याने आपल्या स्वर्गीय पंखांनी तिला स्पर्श केला आणि तिच्या जखमा बऱ्या केल्या. दुसऱ्या दिवशी सेनापतीला वाटले की ती मरण पावली आहे, पण जेव्हा ती पूर्ण आरोग्यात त्याच्यासमोर उभी राहिली तेव्हा तो फार गोंधळून गेला. जे घडले ते काही लोकांनी पाहिले तेव्हा ते ओरडले, «आम्ही ख्रिस्ती आहोत. आम्ही दमियानाच्या देवावर विश्वास ठेवतो. येशू ख्रिस्ताशिवाय आमचा दुसरा कोणताही देव नाही.» सेनापती आणखीच अस्वस्थ झाला आणि त्याने त्या सर्वांना ठार मारले.
दमियानाचा छळ अनेक दिवस आणखी क्रूर रीतीने चालू राहिला, पण पुन्हा पुन्हा प्रमुख देवदूत मीखाएल प्रकट होऊन तिला बरे करत असे.
तिच्या हौतात्म्याच्या आदल्या शेवटच्या दिवशी, आपला प्रभू येशू स्वतः तिच्याकडे आला आणि तिला म्हणाला, «माझ्या निवडलेल्या मुली, धीर धर. मी स्वर्गात तुझ्या विवाहाचा मुकुट तुझ्यासाठी तयार केला आहे. तुझे नाव सर्वकाळ स्मरणात राहील, कारण ते अनेक चमत्कारांचे कारण ठरेल, आणि या ठिकाणी तुझ्या धन्य नावाच्या सन्मानार्थ एक मोठे चर्च बांधले जाईल.»
शेवटी सेनापतीने शिपायांना आज्ञा दिली की दमियानाचा आणि त्या चाळीस कुमारींचा तलवारीने शिरच्छेद करावा. दमियानासोबत हौतात्म्य पावलेल्यांची एकूण संख्या सुमारे चारशे होती.
काही वर्षांनंतर, जेव्हा राजा कॉन्स्टंटाईन (पहिला ख्रिस्ती राजा) सत्तेवर आला, तेव्हा त्याने आपली आई राणी हेलेना हिला दमियानाच्या राजवाड्याकडे पाठवले. हेलेनाला जी सर्व शरीरे सापडली ती तिने मोठ्या सन्मानाने पुरली. तिने दमियानाचे शरीर हस्तिदंताच्या पलंगावर ठेवले आणि रेशमी तागाने ते सजवले, आणि त्याच ठिकाणी तिने एक चर्च बांधले.
संत दमियानाचा बलकास येथे एक मोठा मठ आहे आणि इजिप्तमधील अनेक चर्चे तिचे नाव धारण करतात.
या महान शहीद संत दमियानाच्या प्रार्थना आणि आशीर्वाद आपणा सर्वांबरोबर असोत. आमेन