સંત દમિયાના (શહીદ)

આપણામાંથી કેટલા જણ ઊભા થઈને બીજાઓને કહે છે કે ઈસુ ખ્રિસ્ત વિશે આપણે શું માનીએ છીએ? આપણામાંથી કેટલા જણ ખરેખર એ વાતની ખાતરી ધરાવે છે કે આપણો વિશ્વાસ આપણા અસ્તિત્વનો એવો સંપૂર્ણ ભાગ બની ગયો છે કે જે કોઈ આપણને પ્રશ્ન કરે તેની આગળ આનંદથી તેને જાહેર કરવાને યોગ્ય છે? ઈસુના શિષ્યોમાંના એક હોવું એ સહેલી વાત હોઈ શકે નહિ, કેમ કે ઈસુએ એક વાર કહ્યું હતું: "માણસોથી સાવધ રહો, કેમ કે તેઓ તમને ન્યાયસભાઓને સોંપી દેશે… મારે લીધે તમને હાકેમો તથા રાજાઓની આગળ લઈ જવામાં આવશે, જેથી તેઓની તથા વિદેશીઓની આગળ સાક્ષી મળે… તમે કેવી રીતે કે શું બોલશો તેની ચિંતા ન કરો… તે જ ઘડીએ તમને એ આપવામાં આવશે… મારા નામને લીધે સર્વ લોકો તમારો દ્વેષ કરશે.

પણ જે અંત સુધી ધીરજ રાખશે તે જ ઉદ્ધાર પામશે." (માથ્થી ૧૦:૧૬ થી આગળ (Matthew 10:16)) ત્રીજી સદીના અંત તરફ, મારકોસ નામનો એક ખ્રિસ્તી માણસ રહેતો હતો. તે ઇજિપ્તમાં બોરોલોસ અને ઝાહફરાન જિલ્લાઓનો શાસક હતો. મારકોસને એક જ દીકરી હતી જેનું નામ દમિયાના હતું. તેનું સૌંદર્ય અને સારું ચારિત્ર્ય સુપ્રસિદ્ધ હતું. તેના પિતા તેને ખૂબ પ્રેમ કરતા, અને તેને સાચી ખ્રિસ્તી રીતે ઉછેરવા તેમણે પોતાથી બનતું બધું કર્યું. દમિયાનાને પોતાના ઓરડાના એકાંતમાં પ્રાર્થના કરવાનું અને પવિત્ર પુસ્તકો વાંચવાનું ગમતું. પ્રાર્થના કરતી વખતે તે ઘણી વાર રડતી, કેમ કે તેને પોતાના તારણહાર ખ્રિસ્તનો પ્રેમ પોતાના નાનકડા હૃદયને ભરી દેતો અનુભવાતો.

જ્યારે દમિયાના ઉંમરલાયક થઈ, ત્યારે તેના પિતાએ ઇચ્છ્યું કે તે પોતાના કોઈ ઉમદા મિત્ર સાથે લગ્ન કરે, પણ દમિયાનાએ ના પાડી. તેણે કહ્યું કે તેણે પોતાને ખ્રિસ્તની કન્યા તરીકે અર્પણ કરી દીધી છે, અને તે પોતાનું આખું જીવન લગ્ન વિના જીવવા ધારે છે, જેથી તે પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્તની સેવા કરી શકે. દમિયાનાએ પોતાના પિતાને એ પણ વિનંતી કરી કે તેઓ તેને માટે નગરની બહારના ભાગમાં એક ઘર બાંધે, જેથી તે પોતાની સહેલીઓ સાથે, જગત તથા તેના પ્રલોભનોથી દૂર, એક સાધ્વી તરીકે તેમાં રહી શકે. તેની ન્યાયી જીવનની ઊંડી ઝંખના જાણીને, તેના પિતાએ અનિચ્છાએ દમિયાનાની ઇચ્છા પૂરી કરી, અને તેને માટે એક મોટો મહેલ બંધાવ્યો.

દમિયાનાએ એ મહેલને એક મઠમાં ફેરવી નાખ્યો, અને પોતાની ચાળીસ સહેલીઓ સાથે તેમાં રહેવા લાગી. તેઓ બધી અપરિણીત કન્યાઓ હતી, અને પ્રભુનો હાથ તેઓની સાથે હતો, જે તેઓને બળ અને દિલાસો આપતો. તે સમયે દિક્લેશિયન સમ્રાટ, એ ખ્રિસ્તીઓને જેઓ તેની મૂર્તિઓ (અપોલો અને આર્ટેમિસ) ની પૂજા કરવાનો ઇનકાર કરતા તેઓને સતાવવા અને મારી નાખવા લાગ્યો. જ્યારે મારકોસને મૂર્તિઓ આગળ ઘૂંટણિયે પડી ધૂપ ચઢાવવા આમંત્રિત કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે ના પાડી. પણ દિક્લેશિયને તેને રોમન સામ્રાજ્યમાં ઊંચો હોદ્દો આપવાનું વચન આપીને મનાવી લીધો. જ્યારે દમિયાનાએ સાંભળ્યું કે તેના પિતા મૂર્તિઓ આગળ ઘૂંટણિયે પડ્યા છે, ત્યારે તે મહેલ છોડીને તરત જ તેમની પાસે ગઈ.

તેણે કહ્યું, "તમે તમારા તારણહાર, જેમણે તમને બચાવવા પોતાનું લોહી વહાવ્યું, તેમનો નકાર કેવી રીતે કરી શક્યા, અને શેતાન જેમાં વસે છે એવી પથ્થરની મૂર્તિઓ આગળ ઘૂંટણિયે પડ્યા? તમે જે કર્યું, મારા પિતા, તે કાયરતા અને શરમજનક છે." જ્યારે મારકોસે પોતાની દીકરીના શબ્દો સાંભળ્યા ત્યારે તે ભાનમાં આવ્યો. તેણે કહ્યું, "મને અફસોસ, હું શેતાનની જાળમાં પડીને એ નકામી મૂર્તિઓની પૂજા કેવી રીતે કરી શક્યો." પછી તે તરત જ ઊભો થયો, અને દિક્લેશિયન પાસે ગયો.

તેણે સર્વની આગળ પિતા, પુત્ર અને પવિત્ર આત્માના નામે પોતા પર ક્રૂસનું ચિહ્ન કર્યું, અને મોટા અવાજે પોકારી ઊઠ્યો, "દરેક જણ જાણે કે હું આકાશ તથા પૃથ્વીના ઈશ્વર, મારા એકમાત્ર ઈશ્વર અને પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્તની પૂજા કરું છું." દિક્લેશિયન વ્યથિત થયો અને મારકોસનું મન ફેરવવા તેણે પોતાથી બનતું બધું કર્યું, પણ આ વખતે પવિત્ર આત્માએ તેનું હૃદય ભરી દીધું હતું, અને તેણે વધારે હિંમતથી પણ સાક્ષી આપી કે પોતાના તારણહારનો નકાર કરવા કરતાં તે મરવા તૈયાર છે. દિક્લેશિયન ખરેખર ક્રોધે ભરાયો, અને સૈનિકોને તેને મારી નાખવા હુકમ કર્યો.

જ્યારે સમ્રાટને જાણ થઈ કે મારકોસની દીકરી દમિયાનાએ જ પોતાના પિતાનું મન ફેરવ્યું હતું, ત્યારે તેણે પોતાના એક સેનાપતિને સો સૈનિકો લઈને મહેલ પર હુમલો કરવા હુકમ કર્યો. "પહેલાં, તેને આપણી મૂર્તિઓની પૂજા કરવા મનાવવાનો પ્રયત્ન કર," દિક્લેશિયને કહ્યું. "પણ જો તે ના પાડે, તો તેને ધમકાવ, તેને સતાવ, અને જરૂર પડે તો તેને મારી પણ નાખ, જેથી તે બીજા ખ્રિસ્તીઓ માટે દાખલારૂપ બને." જ્યારે દમિયાનાએ સૈનિકોને મહેલ તરફ આવતા જોયા, ત્યારે તેણે ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરી કે મરણ સુધી તેઓના વિશ્વાસને દૃઢ કરે.

પછી તેણે પોતાની સહેલીઓને કહ્યું, "જો તમે ઈસુને ખાતર મરવા તૈયાર હો તો રહી શકો છો, પણ જો તમે સૈનિકોની યાતના સહન કરી શકતા ન હો, તો તમારે હમણાં જ ઝડપથી ભાગી જવું સારું છે." ચાળીસ કુંવારીઓએ જવાબ આપ્યો કે આ દુષ્ટ જગતમાં થોડી ક્ષણોનો આનંદ માણવા માટે તેઓ અનંતજીવન ગુમાવશે નહિ. જ્યારે સેનાપતિએ દિક્લેશિયનનો સંદેશ દમિયાનાને કહી સંભળાવ્યો, ત્યારે તેણે જવાબ આપ્યો, "હું મારા પ્રભુ અને ઈશ્વર ઈસુ ખ્રિસ્તને છોડીને આંધળી, મૂંગી અને બહેરી મૂર્તિઓ આગળ કેવી રીતે નમું!

તારે અને તારા સમ્રાટે તમારાં શરમજનક કૃત્યોથી શરમાવું જોઈએ, અને હું તને કહું છું કે જો તું મને મારી નાખે તોપણ મારો વિશ્વાસ ડગશે નહિ." સેનાપતિ ખૂબ શરમિંદો થયો, અને તેણે સૈનિકોને દમિયાનાને વિવિધ ક્રૂર રીતે સતાવવા હુકમ કર્યો. જ્યારે પોતાના શરીરમાં ભયંકર પીડા અનુભવાઈ, ત્યારે તેણે પોતાનું મુખ આકાશ તરફ ઊંચું કર્યું, અને પ્રાર્થના કરી, "મારા પ્રભુ ઈસુ, પરાત્પરના પુત્ર, જે મને બચાવવા વધસ્તંભે જડાયા, મને આ પીડા સહન કરવાનું બળ આપો." ચાળીસ કુંવારીઓ જોઈ રહી હતી અને રડતી હતી, પણ દમિયાનાએ તેઓને કહ્યું, "મારી બહેનો, રડશો નહિ;

આપણા પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્તે, જોકે તેમણે એક પણ પાપ કર્યું ન હતું તોપણ, આપણા પર પ્રેમ રાખ્યો તેથી તેઓ સતાવાયા અને માર્યા ગયા. તો પછી મારે કેટલા વિશેષ આનંદથી તેમના નામે મરણને આવકારવું જોઈએ, ખાસ કરીને જ્યારે હું મારે માટે રાહ જોતા સ્વર્ગીય મહિમા વિશે ખાતરી ધરાવું છું!" સૈનિકો દમિયાનાને સતાવી થાક્યા પછી, તેઓએ તેના અર્ધમૃત શરીરને કેદખાનામાં ફેંકી દીધું. પણ પ્રમુખ દૂત મીખાએલ તેને દેખાયા, અને પોતાની સ્વર્ગીય પાંખોથી તેને સ્પર્શ કરી, તેના ઘા સાજા કર્યા. બીજે દિવસે, સેનાપતિએ ધાર્યું કે તે મરી ગઈ છે, પણ જ્યારે તે તેની આગળ સંપૂર્ણ સ્વસ્થ ઊભી રહી ત્યારે તે ખૂબ મૂંઝાયો.

જ્યારે કેટલાક લોકોએ જે બન્યું તે જોયું, ત્યારે તેઓ પોકારી ઊઠ્યા, "અમે ખ્રિસ્તી છીએ. અમે દમિયાનાના ઈશ્વર પર વિશ્વાસ કરીએ છીએ. ઈસુ ખ્રિસ્ત સિવાય અમારે બીજો કોઈ ઈશ્વર નથી." સેનાપતિ વધારે વ્યથિત થયો, અને તે સર્વને મારી નાખ્યા. દમિયાનાની યાતના ઘણા દિવસો સુધી એથીય વધારે ક્રૂર રીતે ચાલુ રહી, પણ ફરી ફરી પ્રમુખ દૂત મીખાએલ દેખાયા અને તેને સાજી કરી. તેના શહીદ થવા આગળના છેલ્લા દિવસે, આપણા પ્રભુ ઈસુ પોતે તેની પાસે આવ્યા અને તેને કહ્યું, "મારી પસંદ કરેલી, હિંમત રાખ. મેં તારે માટે સ્વર્ગમાં તારા લગ્નનો મુગટ તૈયાર કર્યો છે.

તારું નામ સદાકાળ યાદ રખાશે, કેમ કે તે ઘણા ચમત્કારોનું કારણ બનશે, અને આ સ્થળે તારા આશીર્વાદિત નામના માનમાં એક મહાન ચર્ચ બાંધવામાં આવશે." છેવટે સેનાપતિએ સૈનિકોને હુકમ કર્યો કે દમિયાનાનું તથા ચાળીસ કુંવારીઓનું માથું તલવારથી કાપી નાખે. દમિયાના સાથે જેઓ શહીદ થયા તેઓની કુલ સંખ્યા લગભગ ચારસો હતી. થોડાં વર્ષ પછી, જ્યારે રાજા કોન્સ્ટેન્ટાઇન (પ્રથમ ખ્રિસ્તી રાજા) સત્તામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે પોતાની માતા રાણી હેલેનાને દમિયાનાના મહેલમાં મોકલી. હેલેનાએ ત્યાં મળેલા સર્વ શરીરોને ખૂબ માનપૂર્વક દફનાવ્યા. તેણે દમિયાનાના શરીરને હાથીદાંતના પલંગ પર મૂક્યું અને તેને રેશમના શણથી શણગાર્યું, અને એ જ સ્થળે તેણે એક ચર્ચ બાંધ્યું.

સંત દમિયાનાનો બેલકાસમાં એક મહાન મઠ પણ છે અને ઇજિપ્તમાં ઘણાં ચર્ચ તેમના નામે છે. આ મહાન શહીદ, સંત દમિયાનાની પ્રાર્થના અને આશીર્વાદ આપણા સર્વ સાથે રહો. આમેન