Story
Engels: Raphael — Hebreeuws: רָפָאֵל — Grieks: Ραφαήλ — Koptisch: Ravahl.
De aartsengel Rafaël is een van de zeven heilige aartsengelen die voor de troon van God staan, en de heilige Kerk vereert hem als een groot geneesheer, een beschermer van reizigers en een tedere helper van wie in nood verkeert. Hij wordt bij name genoemd in het boek Tobit (een van de canonieke boeken van de heilige Schrift, "het Oude Testament", dat de protestantse gemeenschap niet in de Beiroet-uitgave van de Bijbel heeft opgenomen). Daar maakte hij zichzelf bekend met de woorden: "Ik ben Rafaël, de engel, een van de zeven die voor de Heer staan" (Tobit 12:15). Het woord "Rafaël" betekent "de geneeskracht van God", en sommige Vaders noemen hem de engel "die de harten verblijdt", want hij wordt gezonden om de wonden van lichaam en ziel te verbinden.
Het boek Tobit verhaalt ons vele wonderen die de engel Rafaël voor Tobias en zijn vader heeft verricht; en vanwege het belang van dit verhaal zullen wij het volledig weergeven, opdat het belang van de engel Rafaël onder de hemelse heerscharen duidelijk mag worden. Toen de rechtvaardige Tobit, die blind was geworden, zijn zoon Tobias op een lange en gevaarlijke reis zond om een schuld terug te halen, zond de Heer in zijn barmhartigheid zijn engel Rafaël om in de gedaante van een medereiziger naast de jongeman te gaan.
Onderweg behoedde de engel Tobias voor een grote vis die hem wilde verslinden, en leerde hij hem hoe het hart, de lever en de gal ervan voor genezing gebruikt konden worden. Op raad van de engel werd Tobias gehuwd met de trouwe Sara, van wie de engel de boze geest verdreef die haar had gekweld; en aan het einde van de reis zalfde de engel de ogen van de oude Tobit, zodat de vader opnieuw het licht van de hemel aanschouwde. Toen maakte de engel zichzelf bekend:
"Toen antwoordde Tobias en zei tot zijn vader: Vader, welk loon zullen wij hem geven? Of wat kan zijn weldaden waardig zijn? Hij nam mij mee en bracht mij veilig en wel terug; hij ontving het geld van Gabaël; door hem verkreeg ik mijn vrouw; hij hield de boze geest van haar af; hij schonk vreugde aan haar ouders; hij verloste mij ervan door de vis verslonden te worden; en hij heeft ook u het licht van de hemel doen aanschouwen... Toen sprak hij (de engel Rafaël) hen in het verborgene aan en zei: Looft de God van de hemel, en belijdt Hem voor alle levenden om de barmhartigheden die Hij u betoond heeft...
Wat mij betreft, ik verklaar u de waarheid, en ik zal geen verborgen zaak voor u verbergen. Toen gij met tranen baddet en de doden begroef, en uw maaltijd liet staan, en de doden overdag in uw huis verborg en hen 's nachts begroef, droeg ik uw gebed op aan de Heer. En omdat gij welgevallig waart voor God, was het noodzakelijk dat beproeving u op de proef zou stellen. En nu heeft de Heer mij gezonden om u te genezen en Sara, uw schoondochter, van de duivel te verlossen. Want ik ben Rafaël, de engel, een van de zeven die voor de Heer staan.
En toen zij hoorden wat hij zei, werden zij ontsteld, en zij vielen voorover op de grond en beefden. En de engel zei tot hen: Vrede zij u; vreest niet, want toen ik bij u was, was ik dat door de wil van God; looft Hem en prijst Hem. Het scheen wel dat ik met u at en dronk; maar ik gebruik een onzichtbaar voedsel en een drank die geen mens zien kan. En nu is het tijd dat ik terugkeer tot Hem die mij gezonden heeft; maar looft God en verkondigt al zijn wonderen." (Tobit 12:2-20)
Dit prachtige verhaal toont ons de kracht van de voorspraak van de engelen en hun liefde voor de mensen, want hij bleef geruime tijd bij Tobias om hem te helpen, te verlossen en op zijn reis te beschermen; en hij at en dronk in hun bijzijn, zodat Tobias niet wist dat hij een door God gezonden engel was, totdat de engel Rafaël zichzelf bekendmaakte, opdat Tobias niet zou verschrikken bij zijn verschijning. Hieruit leert de Kerk dat de heilige engelen onze gebeden en tranen, als geurige wierook, voor de troon van de Allerhoogste dragen, en dat zij ongezien de gelovigen dienen die in gerechtigheid wandelen. Daarom zoeken de gelovigen de voorspraak van Rafaël voor de zieken en de lijdenden, voor wie ver van huis reizen, en voor huisgezinnen die door de strikken van de vijand worden gekweld.
De Koptische Kerk gedenkt hem op de derde dag van de Kleine Maand (de Nasi), en er bestaat een beroemd verhaal over hem en de heilige Andronika, die speciaal uit Rome kwam om in Alexandrië een kerk op zijn naam te bouwen, omdat de engel Rafaël haar had geholpen toen zij hem om voorspraak vroeg. Zij had de gelofte gedaan om in de dagen van paus Theophilus een kerk op zijn naam te bouwen, die haar wens vervulde en haar twee zonen vanwege hun heiligheid tot bisschoppen wijdde (dit wonder wordt uitvoerig verhaald in het Synaxarium van de Kerk — synaxarion — in het Synaxarium van de achttiende dag van de maand Babah).
Een Lofprijzing voor de glorieuze engel Rafaël:
"Deze heilige, 'Andronika', kwam uit Rome met haar twee zonen en kwam naar Alexandrië, naar onze vader de heilige Anba Theophilus, en sprak aldus: Ik ben uit mijn stad gekomen, o mijn heilige vader, naar Alexandrië met mijn zoon; maar ik heb de naam van Rafaël, het hoofd der engelen, niet gehoord in de stad Alexandrië... Want waarlijk, God heeft zeven aartsengelen verkozen in alle orden... Michaël, de grote onder de aartsengelen, die de eerste is onder de engelen... en ook Gabriël, de uitverkoren heraut, die de tweede is in alle rangen...
Michaël is verheven, en Gabriël wordt geëerd... maar ook Rafaël kende ik niet... Verleen mij gezag, o mijn heilige vader, om een kerk te bouwen op de naam van Rafaël. Zo verkreeg zij wat zij van de Heer vroeg, en haar twee zonen maakte zij tot bisschoppen. De uitleg van uw naam is in de mond van de gelovigen; o God van Rafaël, help ons. Door de voorspraak (Boek van de Jaarlijkse Psalmodie) van de engel Rafaël, o Heer, schenk ons de vergeving van onze zonden."
Zo blijft de heilige aartsengel Rafaël voor de Heer staan als een dienaar van genezing en een trouwe beschermer, die de gebeden van de gelovigen omhoog draagt en de barmhartigheden van God neerbrengt over de zieken, de bedroefden en de reizigers. Moge zijn voorspraak met ons zijn. Amen.
* Zie ook: Namen van kerken op de naam van de engel Rafaël, die de harten verblijdt, in Egypte