Story
Basa Inggris: Raphael — Basa Ibrani: רָפָאֵל — Basa Yunani: Ραφαήλ — Basa Koptik: Ravahl.
Malaékat Agung Rafaèl iku salah siji saka pitung malaékat agung suci kang ngadeg ana ing ngarsané dhampar Gusti Allah, lan Gréja Suci ngurmati panjenengané minangka juru waras kang agung, panjaga para wong lelungan, lan panulung kang welasan tumrap saben wong kang nandhang kasusahan. Panjenengané kasebut kanthi asma ana ing Kitab Tobit (salah siji kitab kanonik ing Kitab Suci, "Prajanjian Lawas", kang ora dilebokaké déning umat Protestan ing terbitan Beirut Kitab Suci kasebut). Ing kono panjenengané ngedhèngaké pribadiné, pangandikané, "Aku iki Rafaèl, malaékat, salah siji saka pitu kang ngadeg ana ing ngarsané Pangéran" (Tobit 12:15). Tembung "Rafaèl" tegesé "tambané Gusti Allah", lan sawatara Rama nyebut panjenengané malaékat "kang mbungahaké ati", awit panjenengané kautus kanggo mbalut tatuning badan lan tatuning jiwa.
Kitab Tobit nyritakaké marang kita akèh mukjijat kang ditindakaké déning Malaékat Rafaèl tumrap Tobias lan ramané; lan amarga wigatiné crita iki, kita bakal ngandharaké iku kanthi gembleng, supaya katon wigatiné Malaékat Rafaèl ana ing antarané para suralaya. Nalika Tobit kang mursid, kang wis dadi wuta, ngutus putrané Tobias menyang lelungan kang adoh lan kebak bebaya kanggo njaluk utang kang durung dibalèkaké, Pangéran kanthi sih-rahmaté ngutus Malaékat Rafaèl supaya mlaku ana ing sandhingé wong nom mau ing pasemoning kanca lelungan.
Sajroné lelungan, Malaékat ngreksa Tobias saka iwak gedhé kang arep nguntal panjenengané, lan mulang carané atiné, atiné peteng, sarta empedhuné iwak iku digunakaké kanggo panambar. Kanthi pituturé Malaékat, Tobias kapalakramakaké karo Sarah kang setya, kang saka ing Sarah iku Malaékat nundhung roh jahat kang ngganggu dhèwèké; lan ing pungkasaning lelungan Malaékat ngusap mripaté Tobit kang wis tuwa, satemah ramané mau bisa ndeleng manèh padhanging swarga. Banjur Malaékat ngedhèngaké pribadiné:
"Tobias banjur mangsuli lan matur marang ramané: Rama, opah apa kang bakal kita aturaké marang panjenengané? Utawa apa kang sembada karo kabecikané? Panjenengané njupuk aku lan mbalèkaké aku kanthi slamet lan waras; panjenengané nampani dhuwit saka Gabelus; lantaran panjenengané aku olèh bojoku; panjenengané nyegah roh jahat saka dhèwèké; panjenengané maringi kabungahan marang wong tuwané; panjenengané ngluwari aku saka kauntal iwak; lan panjenengané uga ndadèkaké Rama bisa nyawang padhanging swarga...
Banjur panjenengané (Malaékat Rafaèl) ngandika marang wong loro mau kanthi sesidheman: Memujia marang Gusti Allahing swarga, lan ngakonana panjenengané ana ing ngarepé sakabèhing kang urip awit saka sih-rahmaté kang wis dipratélakaké marang kowé... Déné aku, aku ngandhakaké kayektèn marang kowé, lan aku ora bakal ndhelikaké prakara kang sumimpen marang kowé. Nalika kowé ndedonga kanthi luh lan ngubur wong kang mati, lan ninggal pangananmu, sarta ndhelikaké wong mati ana ing omahmu nalika awan banjur ngubur ing wayah bengi, aku kang ngunjukaké pandongamu marang Pangéran.
Lan amarga kowé katampa ana ing ngarsané Gusti Allah, prelu kowé diuji déning panggodha. Lan saiki Pangéran wis ngutus aku kanggo nambani kowé, lan ngluwari Sarah, mantumu, saka iblis. Awit aku iki Rafaèl, malaékat, salah siji saka pitu kang ngadeg ana ing ngarsané Pangéran. Nalika wong loro mau krungu apa kang dipangandikakaké, padha kagèt lan tiba sumungkem ing bumi, gumeter. Malaékat banjur ngandika marang wong loro mau: Tentrem-rahayu kanggo kowé; aja wedi, awit nalika aku ana ing sandhingmu, iku saka karsané Gusti Allah; memujia lan ngluhurna panjenengané.
Aku pancèn kétoké mangan lan ngombé bareng karo kowé; nanging aku migunakaké pangan kang ora katon lan ombèn-ombèn kang ora bisa dideleng ing manungsa. Lan saiki wis tekan wektuné aku bali marang panjenengané kang ngutus aku; nanging memujia marang Gusti Allah, lan critakna sakabèhing kaélokané." (Tobit 12:2-20)
Crita kang éndah iki nuduhaké marang kita pangwasané pamujining para malaékat lan katresnané marang manungsa, awit panjenengané manggon suwé bebarengan karo Tobias supaya mbiyantu, ngluwari, lan ngreksa dhèwèké ana ing lelungané; lan panjenengané mangan lan ngombé ana ing ngarepé wong-wong mau, satemah Tobias ora ngerti yèn panjenengané iku malaékat kang kautus déning Gusti Allah nganti Malaékat Rafaèl ngedhèngaké pribadiné, supaya Tobias ora kagèt déning wujudé. Saka iki Gréja sinau yèn para malaékat suci nggawa pandonga lan luh kita, kaya dupa kang arum, marang ngarsané dhampar Kang Mahaluhur, lan yèn padha ngladèni kanthi ora katon marang para wong precaya kang mlaku ing kamursidan. Mulané para wong precaya nyuwun pamujining Rafaèl tumrap wong lara lan wong kang nandhang sangsara, tumrap wong kang lelungan adoh saka omahé, lan tumrap brayat kang dirubeda déning jiret-jireting mungsuh.
Gréja Koptik mèngeti panjenengané ing dina katelu saka Sasi Cilik (Nasi), lan ana crita kang misuwur ngenani panjenengané karo Santa Andronika, kang teka saka Roma mligi kanggo mbangun gréja kanthi asmané ana ing Aleksandria, awit Malaékat Rafaèl wis mbiyantu dhèwèké nalika dhèwèké nyuwun pamujiné. Dhèwèké wis sumadya bakal mbangun gréja kanthi asmané ing jamané Paus Théofilus, kang ngluluské pepénginané lan njumenengaké putrané loro dadi uskup amarga kasuciané (mukjijat iki dicritakaké kanthi cetha ana ing Sinaksarium Gréja — synaxarion — ing Sinaksarium dina kaping wolulas Sasi Babah).
Pangluhuran tumrap Malaékat kang Mulya, Rafaèl:
"Santa iki, 'Andronika', metu saka Roma karo putrané loro lan teka menyang Aleksandria, marang rama kita Santo Anba Théofilus, matur mangkéné: Aku metu saka kuthaku, dhuh rama suci, menyang Aleksandria karo anakku; nanging aku durung tau krungu asmané Rafaèl, kepala para malaékat, ana ing kutha Aleksandria... Awit satemené Gusti Allah wis milih pitung malaékat agung ing sakabèhing tata-laku... Mikhaèl, kang agung ing antarané para malaékat agung, kang dadi kang kapisan ing antarané para malaékat...
lan uga Gabrièl, juru warta kang pinilih, kang dadi kang kapindho ing sakabèhing pangkat... Mikhaèl kaluhuraké, lan Gabrièl kakurmatan... nanging Rafaèl uga durung dakwanuhi... Paringana panguwasa marang aku, dhuh rama suci, supaya bisa mbangun gréja kanthi asmané Rafaèl. Mula dhèwèké olèh apa kang disuwun marang Pangéran, lan putrané loro digawé uskup. Tegesé asmamu ana ing tutuké para wong precaya; dhuh Gusti Allahé Rafaèl, tulungana kawula. Lantaran pamuji (Kitab Absalmodi Taunan) Malaékat Rafaèl, dhuh Pangéran, paringana marang kawula pangapuraning dosa-dosa kawula."
Mangkono Malaékat Agung Suci Rafaèl tansah ngadeg ana ing ngarsané Pangéran minangka peladèn panambar lan panjaga kang setya, ngunjukaké pandongané para wong precaya lan ngedhunaké sih-rahmaté Gusti Allah marang wong lara, wong susah, lan wong lelungan. Muga pamujiné nyertani kita. Amin.
* Delengen uga: Asma-asmané gréja kanthi asmané Malaékat Rafaèl, kang mbungahaké ati, ana ing Mesir