Story
Англисӣ: Raphael — Ибрӣ: רָפָאֵל — Юнонӣ: Ραφαήλ — Қибтӣ: Ravahl.
Сардори фариштагон Рафоил дар Китоби Тӯбиё зикр шудааст (яке аз китобҳои қонунии Китоби Муқаддас, «Аҳди Қадим», ки ҷамоати протестантӣ онро дар нашри Байрутии Китоби Муқаддас дохил накардаанд). Ӯ худро ошкор сохта гуфт: «Ман Рафоили фаришта, яке аз ҳафт нафаре ҳастам, ки дар пеши Худованд меистанд» (Тӯбиё 12:15). Калимаи «Рафоил» маънои «дору ё табобати Худо»-ро дорад ва баъзе аз Падарон ӯро фариштаи «шодкунандаи дилҳо» меноманд.
Китоби Тӯбиё барои мо мӯъҷизаҳои зиёдеро, ки фаришта Рафоил барои Тӯбиё ва падараш ба ҷо овард, нақл мекунад; ва ба сабаби аҳамияти ин ҳикоя, мо онро пурра меоварем, то ки аҳамияти фаришта Рафоил дар миёни лашкари осмонӣ зоҳир гардад:
«Он гоҳ Тӯбиё ҷавоб дода ба падараш гуфт: Эй падар, чӣ музде ба ӯ диҳем? Ё чӣ чизе бо некиҳои ӯ баробар буда метавонад? Ӯ маро гирифта саломат баргардонид; пулро аз Ғобелус гирифт; ба василаи ӯ ман ҳамсари худро ба даст овардам; ӯ девро аз вай боздошт; ба падару модари вай шодӣ бахшид; маро аз он ки моҳӣ маро фурӯ барад, раҳо кард; ва туро низ боис шуд, ки нури осмонро бубинӣ... Он гоҳ ӯ (фаришта Рафоил) ба онҳо пинҳонӣ хитоб карда гуфт: Худои осмонро баракат диҳед ва дар пеши ҳамаи зиндагон Ӯро ба сабаби марҳаматҳое, ки ба шумо нишон додааст, эътироф кунед...
Аммо ман ба шумо ҳақро эълон мекунам ва ҳеҷ амри пинҳонро аз шумо нигаҳ намедорам. Вақте ки ту бо ашк дуо мекардӣ ва мурдагонро дафн менамудӣ ва таоми худро тарк мекардӣ ва мурдагонро дар хонаи худ рӯзона пинҳон карда шабона дафн менамудӣ, ман дуои туро ба Худованд боло мебардоштам. Ва азбаски ту дар пеши Худо мақбул будӣ, лозим буд, ки бо озмоиш имтиҳон шавӣ. Ва акнун Худованд маро фиристод, то туро шифо диҳам ва Соро, келини туро аз дев раҳо созам. Зеро ки ман Рафоили фаришта, яке аз ҳафт нафаре ҳастам, ки дар пеши Худованд меистанд.
Ва чун онҳо гуфтаи ӯро шуниданд, ба ҳарос афтоданд ва ба рӯйҳои худ бар замин афтода, ба ларза даромаданд. Ва фаришта ба онҳо гуфт: Салом бар шумо бод; натарсед, зеро вақте ки ман бо шумо будам, ман ба иродаи Худо будам; Ӯро баракат диҳед ва ҳамд гӯед. Ба назар чунин менамуд, ки ман бо шумо мехӯрам ва менӯшам; вале ман таоми ноаён ва нӯшобае истеъмол мекунам, ки ҳеҷ кас онро дида наметавонад. Ва акнун вақти он расидааст, ки ман ба назди Фиристандаи худ баргардам; вале Худоро баракат диҳед ва ҳамаи мӯъҷизаҳои Ӯро эълон кунед». (Тӯбиё 12:2-20)
Ин ҳикояи зебо ба мо қувваи шафоати фариштагон ва муҳаббати онҳоро ба инсон нишон медиҳад, зеро ӯ муддати дароз бо Тӯбиё монд, то ба ӯ ёрӣ диҳад, ӯро раҳо созад ва дар сафараш муҳофизат намояд; ва ӯ дар пеши онҳо мехӯрд ва менӯшид, чунон ки Тӯбиё намедонист, ки ӯ фариштаи аз ҷониби Худо фиристодашуда аст, то он даме ки фаришта Рафоил худро ошкор сохт, мабодо Тӯбиё аз дидани намуди ӯ ба ҳарос афтад.
Калисои Қибтӣ ӯро дар рӯзи сеюми Моҳи Хурд (Насӣ) ёдбуд мекунад, ва дар бораи ӯ ҳикояи машҳуре бо муқаддаса Андроника ҳаст, ки махсус аз Рум омад, то дар Искандария ба номи ӯ калисое бино кунад, зеро фаришта Рафоил ҳангоме ки вай ба ӯ шафоат хост, ба вай ёрӣ дода буд. Вай назр карда буд, ки дар замони Папа Теофилус ба номи ӯ калисое бино кунад, ва ӯ хоҳиши вайро ба ҷо овард ва ду писари вайро ба сабаби покиашон усқуф таъйин кард (ин мӯъҷиза ба тафсил дар Синаксари Калисо — синаксарион — дар Синаксари рӯзи ҳаждаҳуми моҳи Бобаҳ нақл шудааст).
Ситоише барои фариштаи ҷалили Рафоил:
«Ин муқаддаса, "Андроника", аз Рум бо ду писараш берун омад ва ба Искандария, ба назди падари мо муқаддас Анба Теофилус омада, чунин гуфт: Эй падари муқаддаси ман, ман аз шаҳри худ бо писарам ба Искандария берун омадам; вале ман номи Рафоил, сардори фариштагонро дар шаҳри Искандария нашунидаам... Зеро ки дар ҳақиқат Худо ҳафт сардори фариштагонро дар ҳамаи табақаҳо баргузидааст... Микоил, бузург дар миёни сардорони фариштагон, ки якум дар миёни фариштагон аст... ва Ҷабраил низ, паёмбари баргузида, ки дуюм дар ҳамаи табақаҳост...
Микоил баланд бардошта мешавад ва Ҷабраил мӯҳтарам дошта мешавад... вале Рафоилро низ ман намешинохтам... Эй падари муқаддаси ман, ба ман ваколат деҳ, то ба номи Рафоил калисое бино кунам. Пас вай он чиро, ки аз Худованд хост, ба даст овард, ва ду писарашро усқуф гардонид. Тафсири номи ту дар даҳони мӯъминон аст; эй Худои Рафоил, ба мо ёрӣ деҳ. Ба шафоати (Китоби Абсалмудии Солона) фаришта Рафоил, эй Худованд, бахшоиши гуноҳҳои моро ба мо ато фармо».
* Инчунин нигаред: Номҳои калисоҳое, ки ба номи фаришта Рафоил, шодкунандаи дилҳо, дар Миср бунёд шудаанд