✦ ✦ ✦ ✦

✞

ὁ Ἀπόστολος

Ὁ Εὐαγγελιστής · Ἱδρυτὴς τοῦ Θρόνου Ἀλεξανδρείας

Ἅγιος Μᾶρκοςὁ Ἀπόστολος

Θεόπτης · ὁ Εὐαγγελιστὴς ὁ κομίσας τὸ Εὐαγγέλιον εἰς Αἴγυπτον καὶ ποιμάνας αὐτὴν πρῶτος τοῦ Θρόνου Ἀλεξανδρείας

Κυρία μνήμη 15 Paona · 22 Jun

Ἡ Ἱστορία

✦

Μᾶρκος ὁ Ἀπόστολος καὶ Εὐαγγελιστής, ὁ κῆρυξ τῆς Χριστιανικῆς πίστεως ἐν τῇ Ἀφρικῇ. Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἦν ἐκ τῆς ἐν βορείῳ Ἀφρικῇ χώρας τῆς Λιβύης. Ἐγεννήθη ἐν τῇ πόλει Κυρήνῃ τῆς Πενταπόλεως, ἐν τῷ δυτικῷ μέρει τῆς Λιβύης, πρὸς δυσμὰς τῶν ὁρίων τῆς Αἰγύπτου. Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἐγεννήθη ἐξ Ἰουδαίων γονέων ἔτη τινὰ μετὰ τὴν γέννησιν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τὸ ἀρχικὸν αὐτοῦ ὄνομα ἦν Ἰωάννης, καὶ τὸ ἐπώνυμον αὐτοῦ Μᾶρκος· «καὶ (ὁ Πέτρος) ἐν ἑαυτῷ γενόμενος...

Περιεχόμενον

ἦλθεν ἐπὶ τὴν οἰκίαν Μαρίας τῆς μητρὸς Ἰωάννου τοῦ ἐπικαλουμένου Μάρκου, οὗ ἦσαν ἱκανοὶ συνηθροισμένοι καὶ προσευχόμενοι» (Πράξεις 12:11-12 (Acts 12:11-12))· καὶ «Βαρναβᾶς ἐβουλεύσατο συμπαραλαβεῖν τὸν Ἰωάννην τὸν καλούμενον Μᾶρκον» (Πράξεις 15:37 (Acts 15:37))· «Βαρναβᾶς δὲ καὶ Σαῦλος ὑπέστρεψαν ἐξ Ἱερουσαλήμ, πληρώσαντες τὴν διακονίαν, συμπαραλαβόντες καὶ Ἰωάννην τὸν ἐπικληθέντα Μᾶρκον» (Πράξεις 12:25 (Acts 12:25)).

Οἱ γονεῖς τοῦ ἁγίου Μάρκου, Ἀριστόβουλος ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ Μαρία ἡ μήτηρ αὐτοῦ, μετῴκησαν εἰς Παλαιστίνην μικρὸν μετὰ τὴν γέννησιν τοῦ ἁγίου Μάρκου διὰ τὰς ἐπιδρομὰς τῶν Βερβέρων ἐπὶ τὴν πόλιν καὶ τὴν κτῆσιν αὐτῶν. Κατῴκησαν δὲ ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας οὐ μακρὰν τῶν Ἱεροσολύμων. Ὀλίγοις ἔτεσιν ὕστερον ἀπέθανεν ὁ πατὴρ τοῦ ἁγίου Μάρκου, καὶ ὁ Πέτρος Σίμων (ὁ ἅγιος Πέτρος), ὃς εἶχε γυναῖκα συγγενῆ τοῦ πατρὸς τοῦ ἁγίου Μάρκου, ἐπεμελήθη τοῦ ἁγίου Μάρκου καὶ ὡς υἱὸν αὐτὸν ἐλογίσατο· «ἀσπάζεται ὑμᾶς ἡ ἐν Βαβυλῶνι συνεκλεκτὴ καὶ Μᾶρκος ὁ υἱός μου» (Αʹ Πέτρου 5:13 (1 Peter 5:13)).

Ὁ Πέτρος Σίμων ἐφρόντισεν ἵνα ὁ ἅγιος Μᾶρκος λάβῃ καλὴν παιδείαν. Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἐμελέτησε νόμον καὶ τὰ κλασσικὰ γράμματα. Αἱ παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας λέγουσιν ὅτι ἡ Μαρία, ἡ μήτηρ τοῦ ἁγίου Μάρκου, ἐθαύμαζε τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ ἠκολούθει αὐτῷ πανταχοῦ, καὶ ὅτι ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἦν εἷς τῶν διακονούντων ἐν τῷ γάμῳ ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, ἐν ᾧ ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς μετέβαλε τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον· «καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ γάμος ἐγένετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας... ἐκλήθη δὲ καὶ ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὸν γάμον... ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον...

ταύτην ἐποίησεν ἀρχὴν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς.» (Ἰωάννης 2:1-11 (John 2:1-11))

Σύντομα γνωρίσματα + Ἐγεννήθη ἐν τῇ Πενταπόλει ἢ ἐν Καϊρουὰν (νῦν Τυνησίᾳ ἢ Λιβύῃ κατ' ἄλλας πηγάς) περίπου δεκαπέντε ἔτεσι μετὰ τὴν γέννησιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν. + Ἐθεάσατο τὸ κήρυγμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐν Παλαιστίνῃ, ὡς καὶ τὸ πάθος αὐτοῦ. + Ἔστι συγγραφεὺς τοῦ πρώτου γραφέντος Εὐαγγελίου (ἐγράφη δὲ Ἑλληνιστί). + Ἦν ὁ ἱδρυτὴς τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐν Αἰγύπτῳ, ἢ τοὐλάχιστον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ. Ἦλθε δὲ εἰς Ἀλεξάνδρειαν περίπου τῷ 48ῳ ἔτει μετὰ Χριστόν.

Σημείωσις: κατά τινας πηγάς, ὁ ἅγιος Πέτρος ἐκήρυσσεν ἐν Βαβυλῶνι περὶ τὸν αὐτὸν χρόνον καθ' ὃν ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἦν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ἀλλ' οὗτος προσεῖχε τοῖς Ἰουδαίοις τῆς Βαβυλῶνος (πόλεως ἐγγὺς τῆς Μέμφεως, νῦν τοῦ Καΐρου). + Ἐμαρτύρησε τῷ 68ῳ ἔτει μετὰ Χριστόν, ὅτε οἱ τὸν Σέραπιν σεβόμενοι εἰδωλολάτραι (τὸν Σεράπιον-Ἄβιν, τὸν Ἑλληνοαιγύπτιον θεόν) ἔδησαν αὐτὸν τῇ οὐρᾷ ἵππου καὶ διὰ τῶν ὁδῶν τῆς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ συνοικίας τῆς Βουκαλίας ἔσυρον αὐτὸν ἐπὶ δύο ἡμέρας, ἕως οὗ διεσπαράχθη τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς τμήματα. + Ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει τὸ μαρτύριον αὐτοῦ τῇ ὀγδόῃ τοῦ Μαΐου ἑκάστου ἔτους.

+ Ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ κεῖται ἐν ναῷ ἐπ' ὀνόματι αὐτοῦ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, καὶ μέρη τῶν λειψάνων αὐτοῦ ἐν τῷ ἐν Καΐρῳ Καθεδρικῷ ναῷ τοῦ ἁγίου Μάρκου. Τὰ δὲ λοιπὰ τῶν λειψάνων αὐτοῦ κεῖνται ἐν τῷ Καθεδρικῷ ναῷ τοῦ Ἁγίου Μάρκου ἐν Βενετίᾳ τῆς Ἰταλίας. + Τῶν τίτλων αὐτοῦ εἰσιν οἵδε· ὁ Εὐαγγελιστής, ὁ Ἀπόστολος, ὁ Μάρτυς καὶ ὁ Ὁμολογητής.

Κῆρυξ τῆς Χριστιανικῆς πίστεως ἐν τῇ Ἀφρικῇ Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἦν ἐκ τῆς ἐν βορείῳ Ἀφρικῇ χώρας τῆς Λιβύης. Ἐγεννήθη ἐν τῇ πόλει Κυρήνῃ τῆς Πενταπόλεως, ἐν τῷ δυτικῷ μέρει τῆς Λιβύης, πρὸς δυσμὰς τῶν ὁρίων τῆς Αἰγύπτου. Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἐγεννήθη ἐξ Ἰουδαίων γονέων ἔτη τινὰ μετὰ τὴν γέννησιν τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τὸ ἀρχικὸν αὐτοῦ ὄνομα ἦν Ἰωάννης, καὶ τὸ ἐπώνυμον αὐτοῦ Μᾶρκος· «καὶ (ὁ Πέτρος) ἐν ἑαυτῷ γενόμενος...

ταύτην ἐποίησεν ἀρχὴν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς.» (Ἰωάννης 2:1-11 (John 2:1-11)) Σύντομα γνωρίσματα + Ἐγεννήθη ἐν τῇ Πενταπόλει ἢ ἐν Καϊρουὰν (νῦν Τυνησίᾳ ἢ Λιβύῃ κατ' ἄλλας πηγάς) περίπου δεκαπέντε ἔτεσι μετὰ τὴν γέννησιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν. + Ἐθεάσατο τὸ κήρυγμα τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐν Παλαιστίνῃ, ὡς καὶ τὸ πάθος αὐτοῦ. + Ἔστι συγγραφεὺς τοῦ πρώτου γραφέντος Εὐαγγελίου (ἐγράφη δὲ Ἑλληνιστί). + Ἦν ὁ ἱδρυτὴς τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐν Αἰγύπτῳ, ἢ τοὐλάχιστον ἐν Ἀλεξανδρείᾳ. Ἦλθε δὲ εἰς Ἀλεξάνδρειαν περίπου τῷ 48ῳ ἔτει μετὰ Χριστόν.

Οἱ Τίτλοι αὐτοῦ

Ὁ Εὐαγγελιστής

Θεόπτης

Ἀπόστολος τῆς Αἰγύπτου

Πρῶτος τοῦ Θρόνου Ἀλεξανδρείας

Ὁ Πτερωτὸς Λέων

Κῆρυξ τῆς Πενταπόλεως

Συνοδοιπόρος Πέτρου καὶ Παύλου

Ἱερομάρτυς

Αἱ Ἑορταὶ αὐτοῦ

Τὸ μαρτύριον αὐτοῦ30 Βαραμουδά

Ἑορτὴ τῶν Ἀποστόλων5 Ἀβίβ

Ἡ ἐπάνοδος τῶν λειψάνων24 Βαουνά

Μαδίχ · ἀσπασμοὶ πρὸς τὸν Εὐαγγελιστήν

Ὁ Ὕμνος

Μετάφρασις κατὰ τὴν ἔννοιαν — οὐχὶ τὸ πρωτότυπον ποιητικὸν κείμενον.

Χαῖρέ σοι, ἅγιε Μᾶρκε,

ὁ υἱὸς τοῦ Ἀριστοβούλου,

ὁ κῆρυξ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος. (Μᾶρκος ὁ Ἀπόστολος)

Ἐγεννήθης ἐν Κυρήνῃ,

τὸ ὄνομά σου ἐν παντὶ τόπῳ,

μένον εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἦλθες εἰς Παλαιστίνην,

τὴν γῆν τῶν ἁγίων,

φεύγων ἐκ τῆς Λιβύης,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἠκολούθησας τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ,

ἔπιες ἐκ τῆς πηγῆς,

ἐκήρυξας πανταχοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὁ Μᾶρκος καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ εὗρον

δύο λέοντας περιπατοῦντας,

προσηύξω καὶ ἀπέθανον,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἡ ἁγία Μαρία ἡ μήτηρ σου

ἐποίησε τὸν οἶκον αὐτῆς ἐκκλησίαν,

διηκόνησε διακονίαν μεγάλην,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὁ Ἰησοῦς ἦν μακράν,

ἀπέστειλε πρὸς σέ, θέλων

ποιῆσαι τὸ Πάσχα,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὁ μέγας Κύριος ἡμῶν ἐποίησε

τὸ ἔσχατον Πάσχα,

ἐμακροθύμησε πρὸς τὸν πονηρόν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἠκολούθησας αὐτῷ εἰς τὸν κῆπον,

οἱ νεανίσκοι ἐκράτησάν σε,

ἔφυγες ἀπ' αὐτῶν γυμνός,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Γινώσκεις τὰ μυστήρια

τοῦ κραταιοῦ Θεοῦ,

δι' αὐτῶν σῴζεται ὁ δίκαιος,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τὸ Πνεῦμα τῆς παρακλήσεως κατῴκησεν

ἐπὶ τοὺς συνηγμένους

ἐν τῷ οἴκῳ σου τῇ Πεντηκοστῇ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὥσπερ γλῶσσαι πυρός,

ἐν μέσῃ ἡμέρᾳ,

καθίσασαι ἐπὶ τοὺς καθαρούς,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐλάλησας ταῖς γλώσσαις

τῶν λαῶν τοῦ κόσμου,

ποιῶν ἅμα σημεῖα,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τὰ ἔθνη ἦλθον πρὸς σέ,

ὑποτασσόμενά σοι,

πιστεύοντα τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τρισχίλιοι ἐβαπτίσθησαν,

ὁδηγούμενοι ὑπὸ τῆς σῆς καθηγήσεως,

ζῶντες ἐν ἁγνείᾳ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Μετὰ τὴν Πεντηκοστήν,

ἀπῆλθες κηρύξαι

παντὶ τῷ κόσμῳ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὦ Μᾶρκε, πάτερ ἡμῶν,

ἡ ἀγάπη ἡ ἐλθοῦσα πρὸς ἡμᾶς,

εἰς τὴν πίστιν ὡδήγησεν ἡμᾶς,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὅτε ἤκουσας τὸν Ἀνιανὸν

κράζοντα «ὦ εἷς Θεέ»,

ἔδειξας αὐτῷ τὴν ὁδὸν τοῦ Χριστοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐχειροτόνησας τὸν Ἀνιανὸν

ἐπίσκοπον μετὰ πρεσβυτέρων,

διακονεῖν ταῖς ψυχαῖς,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἵδρυσας τὴν σχολὴν

τῆς θεολογίας,

τὸ πρῶτον διδασκαλεῖον,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Οἱ πατέρες ἐξῆλθον ἐξ αὐτῆς,

πατριάρχαι καὶ διδάσκαλοι,

ἐτήρησαν τὴν πίστιν ἐν αἵματι,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Αἱ ἀρεταί σου ηὐξήθησαν,

τὸ Πνεῦμα ἐνέπνευσέ σε

γράψαι τὸ εὐαγγέλιόν σου,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἔγραψας τοῖς Ῥωμαίοις

καὶ πᾶσι τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων

περὶ τοῦ Βασιλέως καὶ Κριτοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐτελείωσας τὸν ἀγῶνα

ἐν τῷ αἵματι τοῦ μαρτυρίου,

ἐν τῷ ὡρισμένῳ καιρῷ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἑορτῆς,

ὁ λαὸς ἔσυρέ σε

εἰς τὰς φλόγας τοῦ πυρός,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὁ Θεὸς ἀπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ

νεφέλας φερούσας ὕδωρ,

σβεννύσας τὸ πῦρ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ Βαρμοῦδα,

ἔχομεν παράδοσιν

τοῦ μνημονεύειν τὸ μαρτύριον τοῦ

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τῷ τέλει τοῦ Βαβᾶ ἑορτή,

ἡ εὕρεσις τῆς κεφαλῆς,

βοήθεια τῷ ἐν χρείᾳ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τῇ πεντεκαιδεκάτῃ τοῦ Βαϊουνῆ,

ὁ Πάπας Κύριλλος μετὰ βοηθείας

ἐπανήγαγε τὸ λείψανον τοῦ πατρὸς ἡμῶν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τίς ὅμοιός σοι, ὦ θεωρὲ τοῦ Θεοῦ,

τοῦ ἀοράτου,

ὃν προσκυνοῦμεν καὶ δοξάζομεν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὁ ἅγιος Μᾶρκος, ὁ στῦλος

τῆς ἀληθείας,

λέων ἐξελθὼν τοῦ βασιλεύειν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἡ ἑρμηνεία τοῦ ὀνόματός σου

ἐστιν ἐν τῷ στόματι τῶν πιστῶν,

πάντες ἀνακηρύσσουσιν·

«Ὦ Θεὲ τοῦ ἁγίου Μάρκου, βοήθησον ἡμῖν πᾶσιν.»

Ἑτέρα μετάφρασις:

Χαῖρέ σοι, ἅγιε Μᾶρκε,

ὁ υἱὸς τοῦ Ἀριστοβούλου,

ὁ κηρύξας τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐγεννήθης ἐν Κυρήνῃ,

καὶ ἔφυγες εἰς Παλαιστίνην,

τὴν γῆν τοῦ Θείου,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἠκολούθησας τῷ Ἰησοῦ Χριστῷ,

ἀπὸ ἀνατολῶν ἕως δυσμῶν,

ἐνόσῳ ἦν ἐν μέσῳ ὑμῶν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐνόσῳ οἱ λέοντες ἐπετίθεντο,

σὺ καὶ ὁ πατήρ σου προσηύξασθε,

καὶ εὐθὺς ἀπέθανον,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ὁ Κύριος ἡμῶν ἀπέστειλε τὸν Πέτρον

ἑτοιμάσαι τὸ Πάσχα,

ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός σου,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐβάσταζες ὑδρίαν

πλήρη ὕδατος,

ἠκολούθησαν ἕως εἰσῆλθες,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Καὶ εἶπεν ὁ Κύριος·

«τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου καὶ τὸ αἷμά μου,

ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυνόμενον»,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Εἰς τὸν κῆπον ἠκολούθησας,

οἱ ἄνδρες ἐκράτησάν σε,

ἔφυγες ἀπ' αὐτῶν γυμνός,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐν τῷ οἴκῳ σου ὁ Παράκλητος

κατέβη ὥσπερ πῦρ,

ὁ Θεὸς ἐπήκουσε τῆς προσευχῆς σου,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ταῖς γλώσσαις ἐλάλησας τοῖς ἀνθρώποις

ἐκ παντὸς ἔθνους,

περὶ τῆς ἀναστάσεως,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἤνεγκας ἡμῖν τὸ εὐαγγέλιον

περὶ τοῦ Χριστοῦ,

καὶ ἐχειροτόνησας τὸν Ἀνιανόν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἔγραψας τὴν πρώτην μαρτυρίαν

περὶ τῆς μεγαλωσύνης τοῦ Ἰησοῦ,

περιγράφων τὴν ἁγιωσύνην αὐτοῦ,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ᾠκοδόμησας

σχολὴν ἥτις ἦν ἡ πρώτη,

πολλοὶ πάπαι ἐξῆλθον ἐξ αὐτῆς,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Καὶ ὅτε ἐμαρτύρησας,

τὸ σῶμά σου οὐκ ἐκαύθη,

ὁ Θεὸς προσέταξε καὶ ἔβρεξεν,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Σὺ εἶ ὁ θεωρὸς τοῦ Θεοῦ,

καὶ ὁ μεσίτης ἡμῶν,

μνημόνευσον ἡμῶν ἐν ταῖς προσευχαῖς σου,

Μᾶρκος ὁ ἀπόστολος.

Τὸ ὄνομά σου ἐστιν ἐν τοῖς στόμασι

πάντων τῶν πιστῶν,

πάντες λέγουσιν· «Ὦ Θεὲ

τοῦ ἁγίου Μάρκου, βοήθησον ἡμῖν πᾶσιν.»