ICON · full-length figure
ҳаввори
Инҷилнавис · Асосгузори тахти Искандария

Марқӯси муқаддасҳаввори

Бинандаи Худо · Инҷилнависе, ки Инҷилро ба Миср бурд ва чун нахустини тахти Искандария онро чӯпонӣ кард
Ёдбуди асосӣ 15 Paona · 22 Jun

Қисса

Муқаддас Марқуси Расул ва Башоратдиҳанда, воизи имони масеҳӣ дар Африқо. Муқаддас Марқус зодаи вилояти Либияи Африқои Шимолӣ буд. Ӯ дар шаҳри Кирене дар Пентаполис, қисми ғарбии Либия, ғарбтар аз сарҳади Миср таваллуд шудааст. Муқаддас Марқус чанд сол пас аз таваллуди Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ аз волидайни яҳудӣ таваллуд шудааст. Номи аслии ӯ Юҳанно ва лақабаш Марқус буд: «Ва ӯ (Петрус) чун ба худ омад… ба хонаи Марям, модари Юҳанно, ки лақабаш Марқус буд, расид, ки дар он ҷо бисёр касон ҷамъ шуда дуо мегуфтанд» (Аъмол 12:11-12 (Acts 12:11-12));

Муҳтаво

ва «Барнаббо мехост Юҳанноро, ки лақабаш Марқус буд, бо худ бигирад» (Аъмол 15:37 (Acts 15:37)); «Ва Барнаббо ва Шоул, чун хизмати худро ба анҷом расониданд, аз Ерусалим баргаштанд ва Юҳанноро, ки лақабаш Марқус буд, бо худ гирифтанд» (Аъмол 12:25 (Acts 12:25)). Волидайни муқаддас Марқус, падараш Аристополус ва модараш Марям, чанде пас аз таваллуди муқаддас Марқус ба сабаби ҳамлаҳои барбарҳо ба шаҳр ва амволашон ба Фаластин кӯч карданд. Онҳо дар Қонои Ҷалил, на он қадар дур аз Ерусалим, маскан гирифтанд.

Чанд сол баъд падари муқаддас Марқус вафот кард ва Петруси Шимъун (муқаддас Петрус), ки бо хеши падари муқаддас Марқус издивоҷ карда буд, муқаддас Марқусро ба парасторӣ гирифт ва ӯро чун писар медонист: «Калисое ки дар Бобил аст, ҳамроҳи шумо баргузида, ба шумо салом мерасонад ва ҳамчунин писарам Марқус» (1 Петрус 5:13 (1 Peter 5:13)). Петруси Шимъун ба он расидагӣ кард, ки муқаддас Марқус таҳсилоти хуб гирад. Муқаддас Марқус ҳуқуқ ва илмҳои классикиро омӯхт.

Ривоятҳои калисо мегӯянд, ки Марям, модари муқаддас Марқус, шефтаи Исои Масеҳ буд ва ҳама ҷо аз пайи Ӯ мерафт ва муқаддас Марқус яке аз хизматгороне буд, ки дар тӯй дар Қонои Ҷалил, ки дар он Исои Масеҳ обро ба май табдил дод, хизмат мекард: «Ва дар рӯзи сеюм дар Қонои Ҷалил тӯйи арӯсӣ буд… ва Исо низ бо шогирдонаш ба тӯй даъват шуда буданд… чун сарвари тӯй обро, ки май шуда буд, чашид… Ин аввалин мӯъҷизае буд, ки Исо кард.» (Юҳанно 2:1-11 (John 2:1-11)) Далелҳои мухтасар + Ӯ дар Пентаполис ё Қайравон (ҳоло Тунис ё Либия мувофиқи манбаъҳои дигар) тақрибан 15 сол пас аз таваллуди Худованди мо таваллуд шудааст.

+ Ӯ воизии Худованди моро дар Фаластин ва ҳамчунин ранҷу азоби Ӯро шоҳид буд. + Ӯ муаллифи аввалин Инҷилест, ки навишта шудааст (он ба забони юнонӣ навишта шудааст). + Ӯ муассиси масеҳият дар Миср ё ҳадди ақал дар Искандария буд. Ӯ тақрибан соли 48-уми милодӣ ба Искандария омад. Эзоҳ: Мувофиқи баъзе манбаъҳо, муқаддас Петрус тақрибан дар ҳамон вақте ки муқаддас Марқус дар Искандария буд, дар Бобил воизӣ мекард, аммо ӯ ба яҳудиёни Бобил (шаҳре дар наздикии Мемфис, ҳоло Қоҳира) таваҷҷӯҳ дошт.

+ Ӯ соли 68-уми милодӣ ба шаҳодат расид, вақте бутпарастони Сераписа (худои юнонӣ-мисрии Серапион-Аббис) ӯро ба думи асп бастанд ва ду рӯз дар кӯчаҳои ноҳияи Букалияи Искандария кашола карданд, то ки баданаш пора-пора шуд. + Калисо шаҳодати ӯро ҳар сол дар 8-уми май ҷашн мегирад. + Сараш дар калисое ба номи ӯ дар Искандария аст ва қисме аз ёдгориҳояш дар Калисои Ҷомеи муқаддас Марқус дар Қоҳира аст. Боқимондаи ёдгориҳояш дар Калисои Ҷомеи Сан Марко дар Венетсияи Италия аст. + Аз лақабҳои ӯ инҳоянд: Башоратдиҳанда, Расул, Шоҳид ва Шаҳид.

Воизи имони масеҳӣ дар Африқо Муқаддас Марқус зодаи вилояти Либияи Африқои Шимолӣ буд. Ӯ дар шаҳри Кирене дар Пентаполис, қисми ғарбии Либия, ғарбтар аз сарҳади Миср таваллуд шудааст. Муқаддас Марқус чанд сол пас аз таваллуди Худованд ва Наҷотдиҳандаи мо Исои Масеҳ аз волидайни яҳудӣ таваллуд шудааст. Номи аслии ӯ Юҳанно ва лақабаш Марқус буд: «Ва ӯ (Петрус) чун ба худ омад… ба хонаи Марям, модари Юҳанно, ки лақабаш Марқус буд, расид, ки дар он ҷо бисёр касон ҷамъ шуда дуо мегуфтанд» (Аъмол 12:11-12 (Acts 12:11-12));

ва «Барнаббо мехост Юҳанноро, ки лақабаш Марқус буд, бо худ бигирад» (Аъмол 15:37 (Acts 15:37)); «Ва Барнаббо ва Шоул, чун хизмати худро ба анҷом расониданд, аз Ерусалим баргаштанд ва Юҳанноро, ки лақабаш Марқус буд, бо худ гирифтанд» (Аъмол 12:25 (Acts 12:25)). Волидайни муқаддас Марқус, падараш Аристополус ва модараш Марям, чанде пас аз таваллуди муқаддас Марқус ба сабаби ҳамлаҳои барбарҳо ба шаҳр ва амволашон ба Фаластин кӯч карданд. Онҳо дар Қонои Ҷалил, на он қадар дур аз Ерусалим, маскан гирифтанд.

Чанд сол баъд падари муқаддас Марқус вафот кард ва Петруси Шимъун (муқаддас Петрус), ки бо хеши падари муқаддас Марқус издивоҷ карда буд, муқаддас Марқусро ба парасторӣ гирифт ва ӯро чун писар медонист: «Калисое ки дар Бобил аст, ҳамроҳи шумо баргузида, ба шумо салом мерасонад ва ҳамчунин писарам Марқус» (1 Петрус 5:13 (1 Peter 5:13)). Петруси Шимъун ба он расидагӣ кард, ки муқаддас Марқус таҳсилоти хуб гирад. Муқаддас Марқус ҳуқуқ ва илмҳои классикиро омӯхт.

Ривоятҳои калисо мегӯянд, ки Марям, модари муқаддас Марқус, шефтаи Исои Масеҳ буд ва ҳама ҷо аз пайи Ӯ мерафт ва муқаддас Марқус яке аз хизматгороне буд, ки дар тӯй дар Қонои Ҷалил, ки дар он Исои Масеҳ обро ба май табдил дод, хизмат мекард: «Ва дар рӯзи сеюм дар Қонои Ҷалил тӯйи арӯсӣ буд… ва Исо низ бо шогирдонаш ба тӯй даъват шуда буданд… чун сарвари тӯй обро, ки май шуда буд, чашид… Ин аввалин мӯъҷизае буд, ки Исо кард.» (Юҳанно 2:1-11 (John 2:1-11)) Далелҳои мухтасар + Ӯ дар Пентаполис ё Қайравон (ҳоло Тунис ё Либия мувофиқи манбаъҳои дигар) тақрибан 15 сол пас аз таваллуди Худованди мо таваллуд шудааст.

+ Ӯ воизии Худованди моро дар Фаластин ва ҳамчунин ранҷу азоби Ӯро шоҳид буд. + Ӯ муаллифи аввалин Инҷилест, ки навишта шудааст (он ба забони юнонӣ навишта шудааст). + Ӯ муассиси масеҳият дар Миср ё ҳадди ақал дар Искандария буд. Ӯ тақрибан соли 48-уми милодӣ ба Искандария омад. Эзоҳ: Мувофиқи баъзе манбаъҳо, муқаддас Петрус тақрибан дар ҳамон вақте ки муқаддас Марқус дар Искандария буд, дар Бобил воизӣ мекард, аммо ӯ ба яҳудиёни Бобил (шаҳре дар наздикии Мемфис, ҳоло Қоҳира) таваҷҷӯҳ дошт.

+ Ӯ соли 68-уми милодӣ ба шаҳодат расид, вақте бутпарастони Сераписа (худои юнонӣ-мисрии Серапион-Аббис) ӯро ба думи асп бастанд ва ду рӯз дар кӯчаҳои ноҳияи Букалияи Искандария кашола карданд, то ки баданаш пора-пора шуд. + Калисо шаҳодати ӯро ҳар сол дар 8-уми май ҷашн мегирад. + Сараш дар калисое ба номи ӯ дар Искандария аст ва қисме аз ёдгориҳояш дар Калисои Ҷомеи муқаддас Марқус дар Қоҳира аст. Боқимондаи ёдгориҳояш дар Калисои Ҷомеи Сан Марко дар Венетсияи Италия аст. + Аз лақабҳои ӯ инҳоянд: Башоратдиҳанда, Расул, Шоҳид ва Шаҳид.

Лақабҳои ӯ

Инҷилнавис
Бинандаи Худо
Ҳаввории Миср
Нахустини тахти Искандария
Шери болдор
Воизи Пентаполис
Ҳамроҳи Петрус ва Павлус
Коҳини шаҳид

Идҳои ӯ

Шаҳодати ӯ30 Барамуда
Иди ҳаввориён5 Абиб
Бозгашти ёдгорҳои муқаддас24 Бауна
Мадеҳ · саломҳо ба Инҷилнавис

Суруд

Тарҷума барои маъно — на матни шоиронаи аслӣ.
Салом бар ту, эй муқаддас Марқус,
Эй писари Аристополус,
Эй воизи номи Масеҳ,
Маркос пи-апостолос. (Марқуси Расул)
Ту дар Кирене таваллуд шудӣ,
Номи ту дар ҳар ҷост,
Дар ҳама асрҳо боқӣ мемонад,
Маркос пи-апостолос.
Ту ба Фаластин омадӣ,
Замини муқаддасон,
Аз Либия гурехта,
Маркос пи-апостолос.
Ту аз пайи Худованд Исо рафтӣ,
Аз чашма нӯшидӣ,
Дар ҳама ҷо воизӣ кардӣ,
Маркос пи-апостолос.
Марқус ва падараш ёфтанд,
Ду шерро, ки роҳ мерафтанд,
Ту дуо гуфтӣ ва онҳо мурданд,
Маркос пи-апостолос.
Муқаддас Марям, модари ту,
Хонаашро калисо сохт,
Хизмати бузурге кард,
Маркос пи-апостолос.
Исо дур буд,
Назди ту фиристод, мехост,
Иди Фисҳро ҷашн гирад,
Маркос пи-апостолос.
Худованди бузурги мо кард,
Иди Фисҳи охиринро,
Ӯ бо бадкорон сабр кард,
Маркос пи-апостолос.
Ту дар пайи Ӯ ба боғ рафтӣ,
Ҷавонон туро гирифтанд,
Ту бараҳна аз онҳо гурехтӣ,
Маркос пи-апостолос.
Ту асрорро медонӣ,
Аз Худои тавоно,
Ки ба воситаи онҳо одил наҷот меёбад,
Маркос пи-апостолос.
Рӯҳи тасаллӣ нузул кард,
Бар онҳое ки ҷамъ шуда буданд,
Дар хонаи ту дар Пантикости,
Маркос пи-апостолос.
Монанди забонаҳои оташ,
Дар рӯзи равшан,
Бар покон қарор гирифта,
Маркос пи-апостолос.
Ту бо забонҳои,
Мардуми ҷаҳон сухан гуфтӣ,
Дар ҳолате ки нишонаҳо нишон медодӣ,
Маркос пи-апостолос.
Қавмҳо назди ту омаданд,
Ба ту таслим шуда,
Ба Худованд Исо имон оварда,
Маркос пи-апостолос.
Се ҳазор нафар таъмид гирифтанд,
Бо роҳнамоии ту,
Дар покдоманӣ зиста,
Маркос пи-апостолос.
Пас аз Пантикости,
Ту барои воизӣ рафтӣ,
Ба тамоми ҷаҳон,
Маркос пи-апостолос.
Эй Марқус, падари мо,
Муҳаббате ки ба мо омад,
Ба сӯйи имон моро ҳидоят кард,
Маркос пи-апостолос.
Чун Анианусро шунидӣ,
Ки нидо мекард: «Эй Худои ягона»,
Ту роҳи Масеҳро ба ӯ нишон додӣ,
Маркос пи-апостолос.
Ту Анианусро,
Усқуф бо коҳинон таъин кардӣ,
То ки ба ҷонҳо хизмат кунанд,
Маркос пи-апостолос.
Ту мадрасаро,
Аз илоҳиёт таъсис додӣ,
Аввалин мадрасаи динӣ,
Маркос пи-апостолос.
Падарон аз он баромаданд,
Патриархҳо ва уламо,
Онҳо имонро бо хун нигоҳ доштанд,
Маркос пи-апостолос.
Фазилатҳои ту афзуданд,
Рӯҳ туро илҳом дод,
То ки инҷилатро нависӣ,
Маркос пи-апостолос.
Ту ба румиён,
Ва ҳамаи фарзандони одам навиштӣ,
Дар бораи Подшоҳ ва Довар,
Маркос пи-апостолос.
Ту ҷиҳодро ба анҷом расондӣ,
Бо хуни шаҳодат,
Дар вақти муқаррар,
Маркос пи-апостолос.
Дар рӯзи ид,
Мардум туро кашола карданд,
Ба сӯйи забонаҳои оташ,
Маркос пи-апостолос.
Худо аз осмон фиристод,
Абрҳое ки об доштанд,
Оташро хомӯш карда,
Маркос пи-апостолос.
Дар рӯзи охирини Барамуда,
Мо ривояте дорем,
То ки шаҳодати,
Маркос пи-апостолосро ёд кунем.
Дар охири Бобах ид аст,
Зуҳури сар,
Ёрӣ барои касе ки ниёзманд аст,
Маркос пи-апостолос.
Дар понздаҳуми Баона,
Папа Кирлус бо ёрӣ,
Ёдгории падари моро баргардонд,
Маркос пи-апостолос.
Кӣ монанди туст, эй нозири Худо,
Ки нонамоён аст,
Мо Ӯро ситоиш ва ҷалол медиҳем,
Маркос пи-апостолос.
Муқаддас Марқус, сутуни,
Ҳақиқат,
Шере баромад, то ҳукмронӣ кунад,
Маркос пи-апостолос.
Тафсири номи ту
дар даҳони муъминон аст,
ҳамаи онҳо нидо мекунанд,
«Эй Худои муқаддас Марқус, ба ҳамаи мо ёрӣ деҳ.»
Тарҷумаи дигар:
Салом бар ту, эй муқаддас Марқус,
писари Аристоболус,
ки номи Исосро воизӣ кард,
Маркос пи-апостолос.
Ту дар Кирене таваллуд шудӣ,
Ва ба Фаластин гурехтӣ,
Замини Илоҳӣ,
Маркос пи-апостолос.
Ту аз пайи Исои Масеҳ рафтӣ,
Аз шарқ то ғарб,
Дар ҳоле ки Ӯ дар миёни ту буд,
Маркос пи-апостолос.
Чун шерҳо ҳамла карданд,
Ту ва падарат дуо гуфтед,
Пас фавран онҳо мурданд,
Маркос пи-апостолос.
Худованди мо Петрусро фиристод,
То ки Иди Фисҳро омода кунад,
Дар хонаи падари ту,
Маркос пи-апостолос.
Ту кӯзае мебардоштӣ,
Ки аз об пур буд,
Онҳо аз пайи ту рафтанд то даромадӣ,
Маркос пи-апостолос.
Ва Худованд гуфт:
«Ин Бадан ва Хуни Ман аст,
Барои ту рехта мешавад»,
Маркос пи-апостолос.
Ту ба боғ дар пайи Ӯ рафтӣ,
Мардон туро гирифтанд,
Ту бараҳна аз онҳо гурехтӣ,
Маркос пи-апостолос.
Дар хонаи ту Тасаллидиҳанда,
Монанди оташ нузул кард,
Худо ба дуои ту ҷавоб дод,
Маркос пи-апостолос.
Бо забонҳо ту ба мардум сухан гуфтӣ,
Аз ҳар қавм,
Дар бораи эҳё,
Маркос пи-апостолос.
Ту ба мо хушхабарро овардӣ,
Дар бораи Пихристос,
Ва Анианосро таъин кардӣ,
Маркос пи-апостолос.
Ту аввалин шаҳодатро навиштӣ,
Дар бораи бузургии Исо,
Покии Ӯро тавсиф карда,
Маркос пи-апостолос.
Дар Искандария ту,
Мадрасаеро сохтӣ, ки аввалин буд,
Бисёр папаҳо аз он хатм карданд,
Маркос пи-апостолос.
Ва чун ту ба шаҳодат расидӣ,
Баданат сӯхта нашуд,
Худо амр дод ва борон борид,
Маркос пи-апостолос.
Ту нозири Худоӣ,
Ва шафеи мо,
Моро дар дуоҳоят ёд кун,
Маркос пи-апостолос.
Номи ту дар даҳонҳои,
ҳамаи муъминон аст,
ҳамаашон мегӯянд: эй Худои,
муқаддас Марқус, ба ҳамаи мо ёрӣ деҳ.
[ FRESCO · The See of St Mark ] FRESCO · The See of St Mark
FRESCO · The See of St Mark