ICON · full-length figure
Ndawul Yàlla
Ki bind Injiil bi · Ki sos Gàngunaayu Alexandria

Sant MàrkNdawul Yàlla

Ki gis Yàlla · ki bind Injiil bi te yóbbu ko Misra, di ko sàmm ni ki jëkk ci Gàngunaayu Alexandria
Fàttaliku bu mag bi 15 Paona · 22 Jun

Taariixa bi

Sëriñ Marka, Apótr ak Waxkat (Ewanjelist) bu yégleel ngëmu kàttanu Yàlla ci Afrig. Mu juddu na ci réewu Libi, ci diggu Afrig bu nord. Mu gane ci dëkku Sirin ci Pàntapolis, féetu sowwu ci Libi, ci sowwu-jokkoo bu Misra. Apótr bi gane na ci waa-kër yu Yahut, ay at ginnaaw njuddóoy sunu Boroom ak Musëlkat bi, Yeesu Kirist. Turam bu njëkk Yowaana la woon, te santam Marka la: "Te bi mu (Piyeer) dellusee ci boppam... mu (Piyeer) dem ca kër Maryaama, ndeyu Yowaana mi ñu naan Marka, fa ñu bare daje woon di ñaan" (Jëf yi 12:11-12 (Acts 12:11-12));

Li ci biir

te "Barnabas bëgg woon na yóbbaale Yowaana mi ñu naan Marka" (Jëf yi 15:37 (Acts 15:37)); "Te Barnabas ak Sool dellusi nañu Yerusalem, bi ñu mottalee seen liggéey, ñu yóbbaale Yowaana mi ñu naan Marka" (Jëf yi 12:25 (Acts 12:25)). Way-juuru Sëriñ Marka, Aristopolos baayam ak Maryaama ndeyam, ñëw nañu Palestin tuuti ginnaaw njuddóoy Sëriñ Marka ndax songante yi Berber yi defoon ci seen dëkk ak seen alal. Ñu sanc ci Kana bu Galile bu sori-soriwul Yerusalem.

Ay at ginnaaw, baayu Sëriñ Marka faatu, te Piyeer Simoŋ (Sëriñ Piyeer), mi takk woon ci genn bànneex bu baayu Sëriñ Marka, daa toppatoo Sëriñ Marka te jàppe ko mel ni doomam: "Mbooloom Yàlla mi nekk Babilon, mi ñu tànn ànd ak yéen, di leen nuyu, naka noonu Markus (Marka) sama doom"; (1 Piyeer 5:13 (1 Peter 5:13)). Piyeer Simoŋ saytu na ngir Sëriñ Marka jot njàng mu rafet. Sëriñ Marka jàng na yoon ak xam-xam yu yàgg.

Aada yu Mbooloom Yàlla wax nañu ne Maryaama, ndeyu Sëriñ Marka, bëgg woon na Yeesu Kirist te di ko topp fépp, te Sëriñ Marka kenn la woon ci ñi liggéey ca xewu Kana bu Galile, ba Yeesu Kirist soppi ndox mu nekk biiñ: "Te ci ñetteelu fan, am na takk ci Kana bu Galile... te Yeesu ak ay taalibeem ñu woo leen ci takk bi... bi kilifag xew bi mosee ndox mi soppiku biiñ...

Lii moo doon kéemaanu njëkk gu Yeesu def." (Yowaana 2:1-11 (John 2:1-11)) Xibaar yu gaaw + Mu juddu na ci Pàntapolis walla Qayrawan (léegi Tinisi walla Libi ci ñeneen i tukkikat) lu mat fukk ak juróom i at ginnaaw njuddóoy sunu Boroom. + Seede na yégleelu sunu Boroom ci Palestin ak it sonnam. + Moom moo bind Ëwanjil bi njëkk bind (mu bind ko ci làkku Gereg). + Moom moo sàmp ngëm ci Misra walla rekk ci Alegsàndri. Mu ñëw Alegsàndri lu mat 48 atu njuddu Kirist.

Mbindu wàll: Ci ñeneen i tukkikat, Sëriñ Piyeer yégleel na ci Babilon ci jamono ji Sëriñ Marka nekkoon ci Alegsàndri, waaye mu sax woon ci Yahut yu Babilon (benn dëkk bu jege Memfis, Kayro léegi). + Mu seedeel ngëm na ci 68 atu njuddu Kirist, ba ñi bañ ngëm ci Serapis (yàllaa bu nasaraan Gereg-Misra bi tudd Serapion-Abbis) takk ko ci geenu fas, di ko rëbb ci mbedd yi ci wàllu Bokalia ci Alegsàndri ñaari fan ba yaramam dagg-daggu. + Mbooloom Yàlla di màggal seedeem ci 8eelu fan ci weeru Me at mu nekk.

+ Boppam mu ngi ci benn jàngu bu ñu tudde turam ci Alegsàndri, te yenn ci yaramam mu ngi ci Katedral bu Sëriñ Marka ci Kayro. Li des ci yaramam mu ngi ci Katedral San Marko ci Wenisi, ci Itali. + Ci turam yi am: Waxkat bi (Ewanjelist), Apótr bi, Seedekat bi ak Seede-deekat bi (Martir). Yégleelkat bu ngëmu kàttanu Yàlla ci Afrig Sëriñ Marka, doomu réewu Libi la woon ci diggu Afrig bu nord. Mu gane ci dëkku Sirin ci Pàntapolis, féetu sowwu ci Libi, ci sowwu-jokkoo bu Misra. Apótr bi gane na ci waa-kër yu Yahut, ay at ginnaaw njuddóoy sunu Boroom ak Musëlkat bi, Yeesu Kirist.

Turam bu njëkk Yowaana la woon, te santam Marka la: "Te bi mu (Piyeer) dellusee ci boppam... mu (Piyeer) dem ca kër Maryaama, ndeyu Yowaana mi ñu naan Marka, fa ñu bare daje woon di ñaan" (Jëf yi 12:11-12 (Acts 12:11-12)); te "Barnabas bëgg woon na yóbbaale Yowaana mi ñu naan Marka" (Jëf yi 15:37 (Acts 15:37)); "Te Barnabas ak Sool dellusi nañu Yerusalem, bi ñu mottalee seen liggéey, ñu yóbbaale Yowaana mi ñu naan Marka" (Jëf yi 12:25 (Acts 12:25)).

Way-juuru Sëriñ Marka, Aristopolos baayam ak Maryaama ndeyam, ñëw nañu Palestin tuuti ginnaaw njuddóoy Sëriñ Marka ndax songante yi Berber yi defoon ci seen dëkk ak seen alal. Ñu sanc ci Kana bu Galile bu sori-soriwul Yerusalem. Ay at ginnaaw, baayu Sëriñ Marka faatu, te Piyeer Simoŋ (Sëriñ Piyeer), mi takk woon ci genn bànneex bu baayu Sëriñ Marka, daa toppatoo Sëriñ Marka te jàppe ko mel ni doomam: "Mbooloom Yàlla mi nekk Babilon, mi ñu tànn ànd ak yéen, di leen nuyu, naka noonu Markus (Marka) sama doom"; (1 Piyeer 5:13 (1 Peter 5:13)).

Piyeer Simoŋ saytu na ngir Sëriñ Marka jot njàng mu rafet. Sëriñ Marka jàng na yoon ak xam-xam yu yàgg. Aada yu Mbooloom Yàlla wax nañu ne Maryaama, ndeyu Sëriñ Marka, bëgg woon na Yeesu Kirist te di ko topp fépp, te Sëriñ Marka kenn la woon ci ñi liggéey ca xewu Kana bu Galile, ba Yeesu Kirist soppi ndox mu nekk biiñ: "Te ci ñetteelu fan, am na takk ci Kana bu Galile... te Yeesu ak ay taalibeem ñu woo leen ci takk bi... bi kilifag xew bi mosee ndox mi soppiku biiñ...

Lii moo doon kéemaanu njëkk gu Yeesu def." (Yowaana 2:1-11 (John 2:1-11)) Xibaar yu gaaw + Mu juddu na ci Pàntapolis walla Qayrawan (léegi Tinisi walla Libi ci ñeneen i tukkikat) lu mat fukk ak juróom i at ginnaaw njuddóoy sunu Boroom. + Seede na yégleelu sunu Boroom ci Palestin ak it sonnam. + Moom moo bind Ëwanjil bi njëkk bind (mu bind ko ci làkku Gereg). + Moom moo sàmp ngëm ci Misra walla rekk ci Alegsàndri. Mu ñëw Alegsàndri lu mat 48 atu njuddu Kirist.

Mbindu wàll: Ci ñeneen i tukkikat, Sëriñ Piyeer yégleel na ci Babilon ci jamono ji Sëriñ Marka nekkoon ci Alegsàndri, waaye mu sax woon ci Yahut yu Babilon (benn dëkk bu jege Memfis, Kayro léegi). + Mu seedeel ngëm na ci 68 atu njuddu Kirist, ba ñi bañ ngëm ci Serapis (yàllaa bu nasaraan Gereg-Misra bi tudd Serapion-Abbis) takk ko ci geenu fas, di ko rëbb ci mbedd yi ci wàllu Bokalia ci Alegsàndri ñaari fan ba yaramam dagg-daggu. + Mbooloom Yàlla di màggal seedeem ci 8eelu fan ci weeru Me at mu nekk.

+ Boppam mu ngi ci benn jàngu bu ñu tudde turam ci Alegsàndri, te yenn ci yaramam mu ngi ci Katedral bu Sëriñ Marka ci Kayro. Li des ci yaramam mu ngi ci Katedral San Marko ci Wenisi, ci Itali. + Ci turam yi am: Waxkat bi (Ewanjelist), Apótr bi, Seedekat bi ak Seede-deekat bi (Martir)

Ay turam yu tedd

Ki bind Injiil bi
Ki gis Yàlla
Ndawul Misra
Ki jëkk ci Gàngunaayu Alexandria
Gaynde gu am laaf
Waaraatekat bu Pentapolis
Àndandoo Piyeer ak Pool
Saraxalekat bu sahid

Ay fétam

Sahidam30 Baramouda
Féetu Ndawi Yàlla yi5 Abib
Dellusig ay cër-cëram yu sell24 Baouna
Madeeh · nuyoo ci ki bind Injiil bi

Woyu tagg wi

Tekki bu ñu def ngir maanaa mi — du bind bu njëkk bi.
Jàmm ci yaw Sëriñ Marka,
Doomu Aristopolos,
Yégleelkatu turu Kirist,
Markos pi-apostolos. (Marka Apótr bi)
Yaa gane ci Sirin,
Sa tur mu nekk fépp,
Mu sax ba jamono yépp,
Markos pi-apostolos.
Yaa ñëw Palestin,
Réewu way-sell yi,
Yaa daw ci Libi,
Markos pi-apostolos.
Yaa topp Boroom bi Yeesu,
Yaa naan ci bëti ndox,
Yaa yégleel fépp,
Markos pi-apostolos.
Marka ak baayam gis,
Ñaari gaynde di dox,
Yaa ñaan ñu dee,
Markos pi-apostolos.
Sëriñ Maryaama sa ndey,
Mu def kër ga jàngu,
Mu liggéey liggéey bu mag,
Markos pi-apostolos.
Yeesu nekk ci béréb bu sori,
Mu yónni ci yéen, di bëgg,
Ñu màggal Fasaa bi,
Markos pi-apostolos.
Sunu Boroom bu mag def,
Fasaa bu mujj bi,
Mu muña ci ñu bon yi,
Markos pi-apostolos.
Yaa ko topp ba ca tóol bi,
Ndaw yi jàpp la,
Yaa daw ci ñoom yaa rakkaaju,
Markos pi-apostolos.
Yaa xam mbóoti,
Yàllaa ju kàttan ji,
Ci ñoom la ju jub mucc,
Markos pi-apostolos.
Xelu dàlal bi wàcc,
Ci ñi daje woon,
Ca sa kër ca Pàntakot,
Markos pi-apostolos.
Mel ni làmmiñ yu safara,
Ci bëccëg bu leer,
Di toog ci ñu sell yi,
Markos pi-apostolos.
Yaa wax ak làmmiñ yi,
Yu way-àddina si,
Te di def kéemaan,
Markos pi-apostolos.
Xeet yi ñëw ci yaw,
Ñu déggal la,
Ñu gëm Boroom bi Yeesu,
Markos pi-apostolos.
Ñetti junni ñu sang leen,
Ñu ko jiite sa njiite,
Ñu dund ci sellaay,
Markos pi-apostolos.
Ginnaaw Pàntakot bi,
Yaa dem yégleel,
Ci àddina si yépp,
Markos pi-apostolos.
Yaw Marka sunu baay,
Mbëggeel mi ñëw ci nun,
Ci ngëm la nu jiite,
Markos pi-apostolos.
Bi nga déggee Anianus,
Di yégleel, "Yaw benn Yàlla,"
Yaa ko won yoonu Kirist,
Markos pi-apostolos.
Yaa fal Anianus,
Mu nekk ebbéeg ak ay saraxalkat,
Ngir ñu liggéey ci ruu yi,
Markos pi-apostolos.
Yaa sàmp jàngu bi,
Bu xam-xamu Yàlla,
Bi njëkk ci ekleer yi,
Markos pi-apostolos.
Baay yi génn ci moom,
Patriyaark yi ak boroom-xam-xam yi,
Ñu sàmm ngëm ak deret,
Markos pi-apostolos.
Sa baax yi yokku,
Xel mi tax nga,
Bind sa ëwanjil,
Markos pi-apostolos.
Yaa bind ngir waa Room,
Ak doom-aadama yépp,
Ci Buur bi ak Àttekat bi,
Markos pi-apostolos.
Yaa mottali sas bi,
Ak deretu seede-dee,
Ci jamono ji ñu dige,
Markos pi-apostolos.
Ci bésu màggal bi,
Mbooloo mi rëbb la,
Ci xetu safara,
Markos pi-apostolos.
Yàlla yónni ca asamaan,
Ay niir yu yor ndox,
Ngir fey safara si,
Markos pi-apostolos.
Ci mujji weeru Baramuda,
Am nanu aada,
Ngir fàttaliku seede-deeu,
Markos pi-apostolos.
Ci mujji Baba am na màggal,
Feeñu boppam,
Ndimbal ci ku ko soxla,
Markos pi-apostolos.
Ci fukk-ak-juróomu fanu Baona,
Baba Kerolos ak ndimbal,
Mu delloosi yaramu sunu baay,
Markos pi-apostolos.
Kan moo mel ni yaw seedekatu Yàlla,
Mi bët du gis,
Nu koy jaamu te màggal ko,
Markos pi-apostolos.
Sëriñ Marka jënu,
Dëgg gi,
Benn gaynde génn ngir nguur,
Markos pi-apostolos.
Firiu sa tur
mu ngi ci gémmiñu way-gëm yi
ñoom yépp ñu di yégleel
"Yaw Yàllaa Sëriñ Marka, dimbali nu ñépp."
Beneen tekki:
Jàmm ci yaw Sëriñ Marka,
Doomu Aristobolos,
Mi yégleel turu Isos,
Markos pi-apostolos.
Yaa gane ci Sirin,
Te daw Palestin,
Réewu Yàlla bi,
Markos pi-apostolos.
Yaa topp Yeesu Kirist,
Li dale penku ba sowwu,
Bi mu nekkee ci sa biir,
Markos pi-apostolos.
Bi gaynde yi songee,
Yaw ak sa baay ñaan,
Ci saa si ñu dee,
Markos pi-apostolos.
Sunu Boroom yónni Piyeer,
Ngir waajal Fasaa bi,
Ca kër sa baay,
Markos pi-apostolos.
Yaa yor woon benn ndaa,
Bu fees ak ndox,
Ñu la topp ba nga dugg,
Markos pi-apostolos.
Te Boroom bi wax na,
"Lii sama Yaram ak sama Deret,
Ngir yéen la ñu koy tuur,"
Markos pi-apostolos.
Ca tóol ba yaa topp,
Góor yi jàpp la,
Yaa daw ci ñoom yaa rakkaaju,
Markos pi-apostolos.
Ca sa kër Dàlalkat bi,
Wàcc mel ni safara,
Yàlla nangu sa ñaan,
Markos pi-apostolos.
Ak làmmiñ yi yaa wax ak nit,
Ñu jóge ci xeet yépp,
Ci dekkitu way-dee,
Markos pi-apostolos.
Yaa indil nu xibaar bu baax,
Ci Pikristos,
Te fal Anianos,
Markos pi-apostolos.
Yaa bind seede bu njëkk,
Ci màggaayu Yeesu,
Di firi sellaayam,
Markos pi-apostolos.
Ci Alegsàndri yaa tabax,
Benn jàngu bu njëkk,
Ay baba bu bare génn ci moom,
Markos pi-apostolos.
Te bi ñu la seedeelee,
Sa yaram lakkuwul,
Yàlla santaane te taw na,
Markos pi-apostolos.
Yaa Seedekatu Yàlla,
Te sunu rammukat,
Fàttaliku nu ci sa ñaan,
Markos pi-apostolos.
Sa tur mu ngi ci gémmiñ,
Yu way-gëm yépp,
Ñu yépp di wax Yaw Yàlla,
Sëriñ Marka dimbali nu ñépp.
[ FRESCO · The See of St Mark ] FRESCO · The See of St Mark
FRESCO · The See of St Mark