Story
Ἐν ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ μνημονεύει ἡ Ἐκκλησία Γαβριὴλ τοῦ ἀρχαγγέλου τοῦ εὐαγγελιστοῦ, οὗ ἡ τιμὴ μεγάλη ἐστὶ παρὰ τῷ Θεῷ. Εἷς ἐστι τῶν ἑπτὰ ἀρχαγγέλων τῶν ἑστώτων ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, λειτουργούντων αὐτῷ, προσκυνούντων ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ ποιούντων τὸν λόγον αὐτοῦ, ὅταν ἀκούσωσι τὴν φωνὴν τῆς μεγαλωσύνης αὐτοῦ. Ἐν δὲ τῇ τάξει τῶν οὐρανίων στρατευμάτων, ὡς ὀνομάζονται ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἵσταται Γαβριὴλ δεύτερος μετὰ Μιχαὴλ τὸν ἀρχάγγελον· καὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα αὐτοῦ κηρύσσει τὴν διακονίαν αὐτοῦ, ἑρμηνεύεται γὰρ «ὁ Θεὸς ἰσχύς μου» καὶ «ὁ δυνατὸς τοῦ Θεοῦ».
Ὁ δὲ Γαβριήλ ἐστι πρὸ πάντων ὁ ἄγγελος τῶν χαρμοσύνων εὐαγγελίων. Ἤνεγκε γὰρ εὐαγγέλια ἀγαθὰ τοῖς προφήταις τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ τοῖς δικαίοις τῆς Καινῆς, καὶ ὅπου ἂν ὤφθη, ἤνεγκε παράκλησιν, ἀρχόμενος ἀπὸ τῶν λόγων «Μὴ φοβοῦ». Αὐτὸς δὲ ἐκήρυξε τὴν ἀξίαν ἑαυτοῦ, ὅτε ἐλάλησε Ζαχαρίᾳ τῷ ἱερεῖ ἐν τῷ ναῷ λέγων· «Ἐγώ εἰμι Γαβριὴλ ὁ παρεστηκὼς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀπεστάλην λαλῆσαι πρός σε καὶ εὐαγγελίσασθαί σοι ταῦτα.» Τοῦτο δὲ συμφωνεῖ τῷ λόγῳ Ῥαφαὴλ τοῦ ἀρχαγγέλου πρὸς Τωβίαν· «Ἐγώ εἰμι Ῥαφαήλ, εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἁγίων ἀγγέλων, οἳ προσαναφέρουσι τὰς προσευχὰς τῶν ἁγίων», καὶ τοῖς ἑπτὰ Πνεύμασι τοῖς ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ, περὶ ὧν μνημονεύει Ἰωάννης ὁ ἅγιος ὁ ἠγαπημένος ἐν τῇ Ἀποκαλύψει αὐτοῦ.
Πρῶτον δὲ ἀκούεται τὸ ὄνομα τοῦ Γαβριὴλ ἐν τῷ βιβλίῳ Δανιὴλ τοῦ προφήτου. Ζητοῦντος γὰρ τοῦ Δανιὴλ τὴν ἑρμηνείαν τῆς ὁράσεως ἣν εἶδε παρὰ τὸν ποταμὸν Οὐλαΐ, ἤκουσε φωνὴν ἀνθρώπου, ἥτις ἐκάλεσε καὶ εἶπε· «Γαβριήλ, συνέτισον ἐκεῖνον τὴν ὅρασιν.» Τότε ἤγγισεν ὁ Γαβριὴλ οὗ εἱστήκει ὁ Δανιήλ· καὶ φοβηθεὶς ὁ Δανιὴλ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ· ὁ δὲ ἄγγελος ἥψατο αὐτοῦ, ἤγειρεν αὐτὸν ὀρθόν, καὶ ἐγνώρισεν αὐτῷ τὰ μέλλοντα γενέσθαι.
Δεύτερον δέ, προσευχομένου τοῦ Δανιὴλ καὶ ἐξομολογουμένου τὴν ἁμαρτίαν αὐτοῦ καὶ τὴν ἁμαρτίαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ Ἰσραήλ, «ὁ ἀνὴρ Γαβριήλ, ὃν εἶδον ἐν τῇ ὁράσει ἐν τῇ ἀρχῇ, πετόμενος ταχέως ἥψατό μου περὶ τὴν ὥραν τῆς θυσίας τῆς ἑσπερινῆς», καὶ ἀνέῳξεν αὐτῷ τὴν μεγάλην προφητείαν τῶν Ἑβδομήκοντα Ἑβδομάδων, προαναγγέλλων τὴν ἔλευσιν τοῦ Μεσσίου, τὸ συντελεσθῆναι τὴν παράβασιν, καὶ τὸ ἐπαχθῆναι δικαιοσύνην αἰώνιον, καὶ τὴν ἐρήμωσιν τοῦ ναοῦ καὶ τῆς ἁγίας πόλεως.
Καὶ πάλιν ἦλθεν ὁ Γαβριὴλ πρὸς τὸν Δανιὴλ παρὰ τὸν μέγαν ποταμὸν Τίγριν, ἀναγγέλλων ὅτι αἱ προσευχαὶ καὶ αἱ νηστεῖαι αὐτοῦ εἰσηκούσθησαν, καὶ ἀποκαλύπτων τὰ ἐσόμενα ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις. Ἐν πᾶσι δὲ τούτοις ἔφερεν ὁ ἀρχάγγελος εὐαγγέλια παρακλήσεως καὶ συνέσεως τῷ ἠγαπημένῳ προφήτῃ.
Ἃ δὲ ἐποίησεν ὁ Γαβριὴλ ἐν τῇ Παλαιᾷ Διαθήκῃ, ἐνδοξότερον ἐπλήρωσεν ἐν τῇ Καινῇ. Αὐτὸς γὰρ ἦν ὁ ἐλθὼν πρὸς Ζαχαρίαν τὸν ἱερέα, λειτουργοῦντα παρὰ τὸ θυσιαστήριον τοῦ θυμιάματος, ἀναγγέλλων τὴν ἀπόκρισιν τῆς προσευχῆς αὐτοῦ· «Μὴ φοβοῦ, Ζαχαρία· διότι εἰσηκούσθη ἡ δέησίς σου, καὶ ἡ γυνή σου Ἐλισάβετ γεννήσει υἱόν σοι, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰωάννην», τὸν πρόδρομον Ἰωάννην τὸν Βαπτιστήν, ἐπὶ τῇ γεννήσει οὗ πολλοὶ χαρήσονται.
Καὶ μετὰ μῆνας ἓξ ἀπεστάλη ὁ αὐτὸς οὗτος ἀρχάγγελος ἀπὸ τοῦ Θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, πρὸς τὴν Παρθένον Μαρίαν τὴν Θεοτόκον, καὶ ἀσπασάμενος αὐτὴν εἶπε· «Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν.» Ἀνήγγειλε δὲ αὐτῇ τὴν σύλληψιν τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, λέγων· «Πνεῦμα Ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ.» Οὕτως ἠξιώθη ὁ Γαβριὴλ κηρῦξαι τὸν τόκον τοῦ Σωτῆρος τῇ Θεοτόκῳ, καὶ διὰ τοῦ εὐαγγελισμοῦ τούτου ἤγγισεν ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου.
Κατὰ δὲ τὴν παράδοσιν τῶν ἀποστολικῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Δύσεως, ὁ Γαβριήλ ἐστι καὶ ὁ ἄγγελος ὁ εὐαγγελισάμενος τοὺς ποιμένας ἐν τῇ Γεννήσει. Ἀγραυλούντων γὰρ αὐτῶν καὶ φυλασσόντων φυλακὰς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν, ἄγγελος Κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς, καὶ δόξα Κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς, καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν· ὁ δὲ εἶπεν· «Μὴ φοβεῖσθε· ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ· ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτὴρ ἐν πόλει Δαυίδ, ὅς ἐστι Χριστὸς Κύριος.» Καὶ κρατεῖται ὅτι ὁ Γαβριὴλ ὡδήγησε τοὺς μάγους τῆς Ἀνατολῆς διὰ τοῦ ἀστέρος εἰς Βηθλεέμ, καὶ μετὰ ταῦτα ἐχρημάτισεν αὐτοῖς κατ’ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρῴδην, ὥστε δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν. Καὶ ὑμνεῖ αὐτὸν ἡ Κοπτικὴ Ἐκκλησία ἐν ταῖς δοξολογίαις αὐτῆς, καλοῦσα αὐτὸν «τὸν ἀληθῶς δυνατὸν τοῦτον, Γαβριὴλ τὸν ἀρχάγγελον, ὃς εὐηγγελίσατο τοὺς ποιμένας».
Διὰ πάντα οὖν ἃ εἰργάσατο ὁ Θεὸς ἡμῖν διὰ τοῦ τιμίου τούτου ἀρχαγγέλου — διὰ τὸ κηρῦξαι αὐτὸν τὸν Σωτῆρα, διὰ τὸ παρακαλέσαι τοὺς προφήτας, διὰ τὸ ἑστάναι ἐνώπιον τοῦ θρόνου, καὶ διὰ τὸ προσαναφέρειν τὰς προσευχὰς τῶν ἁγίων — πρέπον ἐστὶν ἡμῖν τιμᾶν αὐτὸν καὶ εὐλαβεῖσθαι, καὶ αἰτεῖσθαι τὴν πρεσβείαν αὐτοῦ. Εἴη ἡ πρεσβεία αὐτοῦ μεθ’ ἡμῶν. Ἀμήν.