Story
Ὁ ἅγιος Ἀντώνιος ὁ Μέγας, ὁ ἀστὴρ τῆς ἐρήμου καὶ ὁ πατὴρ πάντων τῶν μοναχῶν, ἐγεννήθη περὶ τὸ ἔτος σνα΄ (251) μετὰ Χριστὸν ἐν τῇ κώμῃ Κιμὰν ἀλ-Ἀρούς ἐν Αἰγύπτῳ. Οἱ γονεῖς αὐτοῦ ἦσαν πλούσιοι καὶ θεοφοβούμενοι, φιλοῦντες τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τοὺς πτωχούς, καὶ ἀνέθρεψαν τὸν υἱὸν αὐτῶν ἐν τῷ φόβῳ τοῦ Κυρίου. Ὅτε δὲ ὁ Ἀντώνιος ἦν περὶ τὰ εἴκοσι ἔτη τῆς ἡλικίας, οἱ γονεῖς αὐτοῦ ἀνεπαύσαντο, καταλιπόντες αὐτῷ τὴν φροντίδα τῆς νεωτέρας ἀδελφῆς καὶ κληρονομίαν μεγάλην.
Μίαν δὲ τῶν ἡμερῶν, εἰσελθὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἤκουσε τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀναγινωσκομένους ἐκ τοῦ Εὐαγγελίου· «Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε, πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ· καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι.» Ἐδέξατο δὲ ὁ νεανίας τοὺς λόγους τούτους ὡς εἰ πρὸς αὐτὸν ἰδίᾳ ἐλαλήθησαν. Καὶ ἐπιστρέψας εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, διένειμε πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ τοῖς πτωχοῖς, καὶ παρέθετο τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ κοινότητι παρθένων ἀφιερωμένων, καὶ ἀνεχώρησεν ἐκ τοῦ κόσμου, ἵνα ζήσῃ βίον μονώσεως καὶ προσευχῆς.
Ἐπειδὴ δὲ οὐδέπω ἦν τάξις μοναχικοῦ βίου, ᾗ ἀκολουθήσει, ᾤκησεν ὁ Ἀντώνιος μόνος ἔξω τῆς πόλεως, ἐργαζόμενος ταῖς ἰδίαις χερσί, νηστεύων καὶ ἀγρυπνῶν. Ὁ δὲ ἐχθρὸς τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων, φθονήσας τῇ ἁγιότητι αὐτοῦ, ἐπολέμησεν αὐτὸν διὰ πάσης πειρασμοῦ· δι' ἀκηδίας καὶ ῥᾳθυμίας, διὰ φαντασμάτων αἰσχρῶν, καὶ τέλος διὰ φασμάτων θηρίων ἀγρίων καὶ φοβερῶν. Ἀλλ' ὁ ἅγιος, ὡπλισμένος τῷ Σταυρῷ καὶ τῇ ἀσαλεύτῳ πίστει, κατεγέλα τῶν δαιμόνων καὶ κατεφρόνει τῶν φαντασιῶν αὐτῶν, λέγων ὅτι οὐκ ἔχουσιν ἐξουσίαν κατὰ δούλου τοῦ Χριστοῦ· καὶ ὁ Κύριος ἐρρύσατο αὐτὸν ἐκ πάντων.
Ἀφοῦ δὲ διέτριψε περὶ εἴκοσι ἔτη κεκρυμμένος ἐν τοῖς ἐνδοτέροις τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ, κατέρρηξαν οἱ ἀδελφοὶ τὴν θύραν καὶ εὗρον αὐτὸν λάμποντα, μήτε ἐξωγκωμένον ἐξ ὑπερβολῆς μήτε κατατετηκότα ἐκ τῆς σκληραγωγίας, ἀλλ' ὅλον κυβερνώμενον ὑπὸ τοῦ λόγου καὶ τῆς χάριτος. Ἀπὸ δὲ τοῦ καιροῦ ἐκείνου πολλοὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν ζητοῦντες τὴν ὁδὸν τῆς σωτηρίας, καὶ ἐγένετο αὐτοῖς πατὴρ καὶ ὁδηγός. Οὕτως δὲ δι' αὐτοῦ ἡ ἔρημος ἐπληρώθη μοναχῶν, καὶ ὁ μοναχικὸς βίος ἤρξατο ἀνθεῖν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ.
Ὅτε δὲ ἀνέστη ὁ μέγας διωγμός, κατέβη ὁ Ἀντώνιος εἰς Ἀλεξάνδρειαν, ἵνα παρακαλέσῃ τοὺς ὁμολογητὰς τοῦ Χριστοῦ ἐν ταῖς φυλακαῖς αὐτῶν καὶ στηρίξῃ τοὺς μάρτυρας, ὁμολογῶν παρρησίᾳ τὴν πίστιν καὶ ποθῶν καὶ αὐτὸς παθεῖν ὑπὲρ τοῦ Κυρίου· ἀλλ' ὁ Θεὸς διεφύλαξεν αὐτόν, ἵνα γένηται πατὴρ πολλῶν. Μετὰ δὲ ταῦτα ἀνεχώρησε βαθύτερον εἰς τὴν ἀνατολικὴν ἔρημον, ὁδεύων ἕως οὗ εὗρε τόπον ὕδατος καὶ φοινίκων παρὰ τῷ ὄρει, ὅπου καὶ κατῴκησεν. Ἐκεῖ δέ, ἐν χρόνῳ, ἀνέστη ἡ μεγάλη Μονὴ τοῦ ἁγίου Ἀντωνίου.
Ἐδόξασε δὲ ὁ Κύριος τὸν δοῦλον αὐτοῦ διὰ τοῦ χαρίσματος τῆς διακρίσεως, διὰ ἰαμάτων, καὶ διὰ προφητείας. Προεῖπε γὰρ τὰς θλίψεις, αἵτινες ἔμελλον ἐπελθεῖν τῇ Ἐκκλησίᾳ διὰ τῆς αἱρέσεως, καὶ τὴν ὕστερον ἀποκατάστασιν αὐτῆς. Συνήντησε δὲ καὶ συνωμίλησε τῷ ἁγίῳ Παύλῳ τῷ πρώτῳ ἀναχωρητῇ, καὶ ὅτε ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ἀνεπαύσατο, ἔθαψεν ὁ Ἀντώνιος τὸ σῶμα αὐτοῦ, περιειλήσας αὐτὸ τῇ χλαμύδι, ἣν ἔλαβε παρὰ τοῦ Πάπα Ἀθανασίου. Ἐδίδαξε δὲ τὸν ἅγιον Μακάριον καὶ πολλοὺς ἑτέρους τὴν ὁδὸν τῆς τελειότητος, ὥστε καὶ οἱ βασιλεῖς ἔγραφον αὐτῷ ζητοῦντες τὰς προσευχὰς αὐτοῦ· ἀλλ' ὅμως ἔμεινε ταπεινὸς ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ.
Ὅτε δὲ ἔγνω ὁ ἅγιος ὅτι ἤγγισεν ἡ ἡμέρα τῆς ἐξόδου αὐτοῦ, παρήγγειλε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ κρύψαι τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν τόπῳ μηδενὶ γνωστῷ, ἵνα μὴ τιμᾶται φανερῶς. Ἐκέλευσε δὲ δοθῆναι τὴν ῥάβδον αὐτοῦ τῷ ἁγίῳ Μακαρίῳ, καὶ τὴν μίαν τῶν μηλωτῶν αὐτοῦ τῷ Πάπᾳ Ἀθανασίῳ, τὴν δὲ ἑτέραν τῷ μαθητῇ αὐτοῦ Ἀββᾷ Σεραπίωνι. Εἶτα ἐξέτεινεν ἑαυτὸν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ παρέδωκε τὸ πνεῦμα αὐτοῦ εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Κυρίου. Ἔζησε δὲ ἑκατὸν καὶ πέντε ἔτη, πάντα ἐν ἁγιότητι, καθαρότητι, καὶ ἀκαταπαύστῳ μόχθῳ.
Ἡ δὲ Κοπτικὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἑορτάζει τὸ μνημόσυνον τῆς ἐνδόξου αὐτοῦ ἐξόδου τῇ εἰκοστῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς Τωβί. Αἱ προσευχαὶ αὐτοῦ καὶ ἡ εὐλογία αὐτοῦ εἴησαν μεθ' ἡμῶν. Ἀμήν.