Story
Dund yi ñu jagleel saay-saay yi ak séeda-Yàlla yi ci Glis Orthodoxe Kopt
Saint Anba Reweis | Anba Farag | Ava Tegy
Ci làkku Angale: Saint Roweis. Ci làkku Kopt: abba Teji.
Sàttul boppam Pap Shenouda III dafa wax ci saay-saaykat bii ne amul woon benn daraja ci sarxalle bi, te toppul woon yoonu moñ yi ni benn moñ, waaye moo ëpp ñu bare ñu amoon daraja ak grad ci Glis bi, ba noppi sàttu-yàlla yi ci seen bopp ñu doon laaj ñaanam ci seen kaw.
Dundam gu njëkk:
Ñu juroo ko ci dëkk bu ndaw bu Minyat Yamin ci wàllu Gharbia, ci njaboot gu néew doole. Baayam fellaax la woon tudd Isaac, te ndeyam Sarah, ñu tudde ko Farag. Bésu juddoom xamewunu ko bu wér, waaye ci xarnu fukk ak ñeenteel atu Yeesu la dund te noppi ci 18 ci weeru Oktoobar ci atu 1405 g.
Dafa doon dimbali baayam ci liggéeyu mbey, te bu noppee ci liggéeyu tool dafa doon jaay xorom ci kaw giléem gu ndaw. Tudde na giléemam "Reweis" (ndawal ci baatu "bopp," ras) ndaxte dafa doon laal njaatigeem ak boppam bu ndaw. Giléem boobu dafa nooy ba, su ko woowee ci turam, dina ko tontu; te ñu wax ne giléem bi dafa amoon xel ak farlu ci njaatigeem ba dafa koy muur su nelawee te amul muuraay, te dafa koy yeewal ci jamonoy ñaan yi. Mën na nekk lu gën a am solo ci jikkoy Farag mooy toroxlu ak mbëggeel, lu ko jariñ ba mu jot mbëggeelu dëkk bépp.
Génnam ci dëkkam:
Dafa des ci kër baayam ba mu am ñaar fukki at, ba bi fitnaa gu metti dal ci kaw jaamu Kerist yi, ba metti ba baayu saay-saaykat bi sànni woon na ngëm ndax doomu fitnaa boobu. Saay-saaykat bi nëbboo na ci àlla bu al-Sheikh bu jege woon, ba noppi jëm Maasar. Ci sës bu metti ak xiif dafa nelaw ci yoon wi, mu gis ci nelawam ñaari góor ñuy melax ni melax, ñu jàppe ko, yóbbu ko ci asamaan, ba noppi dugal ko ci benn glis bu asamaan. Foofa gis na mbooloo mu mag mu doon jaamu, te dégg na baat bu jóge ci biir bu koy woo mu jëm kanam, mu am ci Mister yi. Booba ñaari góor yu leer ñi indi ko ci taabal ju sell, mu am ci Mister yi, ba noppi delloo ko ci bérab bi ñu ko jële woon.
Bu gént boobu wéyee dafa jóg, jaar ci Maasar, jële fa jëm Misra gu kaw; ci réew yooyu soppi na turam, tudde boppam "Reweis" ngir bañ boppam. Dafa tàmbali wëndéelu ci réew mi, dale ci Qus ci Sa'id ba Iskandariya, te kuy gis lépp dafa koy wax ci mucceelu xolam, ak ngelaw lu bare. Saay-saaykat bii dund na ni doxandéem, di wër ci kaw suuf di nuyoo Boroomam bi amul woon foo mu fa teg boppam; te yërmandeem ci asamaan metti woon na ba mu doon woy baat yi mbindkat bi waxoon: "Naxar a may, ndax sama wëndéelu yàgg na ci sama kaw, te dëkk naa ci kër yu Kedar" (Sabóor 120:5).
Nasaram (dundam gu xat):
Dafa def dund gu xat lool ak gu metti ak teg yoqi ci yaramam, dafa doon woor ba dootul lekk lu néew ak lu yées ci lekk yi; dafa doon sol kepp lu muuraal gàccaram, di bàyyi yaramam bépp fees, di teg ci tàngooru naaj ak sedd ag noor, te ci loolu dafa nirook Yaxya Bañ-Bañ bi.
Dafa wër ci réewi Maasar, te bu dugg benn dëkk dafa doon liggéey ak loxoom ngir am la mu war a dund, di may li des. Bés bu bare ñi ko bëgg jox ko yére yu rafet ak xaalis ak may, waaye dafa leen di bañ.
Genul woon ci dund gu xat rekk, waaye dafa jële dundam ci woor ak ñaan. Ñu wax ci moom ne dafa doon woor ñaari fan ak ñetti fan te du dog, te benn yoon woor na fukk ak benn fan yu toftaloo. Dafa farlu ci Komóñoŋ bu sell, te dafa doon am ci Mister yu sell ci ragal ak tiit; te bés bu bare dafa doon yéene ci am ndax xamoo ne yelloo na ko. Bi ñu ko laajee ci yéene boobu mu tontu: "Kenn yelloowul am ci Mister yu sell yii ku biiram setul te sell ni biiru Soxna su sell Maryaama, mi ñu jagleel mu yor Kerist ci biiram." Mën na nekk loolu ndax Yàlla ubbil na gisinam gu biir, ba mu doon gis ndamu Yàlla wàcc ci Mister yu sell ci jamono ju ñuy sellal ci béréb bu sell, di leer ci leer gu kenn mënul a faramfàcce.
Yàlla may na ko biral yu bare yu xelu, te def na yéene yu mag, te mooy sabab ci tuubu ñu bare. Bés benn yoon dafa wax ne gis na Kerubim yi ak Serafim yi taxaw ci wetu ndoxu batem, di tëgmal ci xale bi ak mbég.
Dafa doon liggéey ci dañal dugub ngir séddale ñu néew doole. Dafa nëbb boppam ci kër benn jigéen ñu tudde "Umm Yaqub" (ndeyu Yanqóoba) ci Kayro, te bi mu xiifee mu jox ko mburu. Waaye mu jël tuuti weñ-dugub wu toolu mu lekk ko, jigéen ji am naqar. Mu ne ko: "Lu tax sa xol naqaru ci li ma lekk weñ-dugub te du mburu, te naqaru loo ci bàkkaaru nit ñi? Xamuloo ne bàkkaar dafay rey ruu wi, waaye weñ-dugub dafay yée yaram wi ci anam mu mu mën a doon? Te su yaram wi sonnee tuuti, ngir mu bàyyi bàkkaar la."
Wëndéeloom gu xelu:
Yegsi na daraja gu kawe gu "naaw" (jëfandiku ci béréb), ba mu doon jaar diggante yu réy ci waxtu wu gàtt lool, te dugg ci béréb yu seeni bunt téye. Bés benn yoon ñu yóbbu ko Asyut mu dellu ci biir benn waxtu, te ci loolu defoon na liggéey bu yërmande; te beneen yoon ñu yóbbu ko Siri ngir musal ku jaaxle. Yàlla itam may na ko xam mu nëbbu. Dafa doon ku bañ boppam, ba mu bañoon sax turam, di woo boppam ci turu giléemam. Bi ñu ko sonnal ngir xam turam wu dëgg mu wax leen "Teji aflillu," maanaam "Teji du-góor";
te li jaaxal mooy ne Glis bi ci ñaanam mu jox ko turu wii sax, "Teji." Dafa bëggoon a gën a sori ci bañ boppam, mu doon dox ci mbedd mi ak yaram wu fees ak bopp bu muuradiku, di dëkk ci néeg bu tànk wu xaay walla mu nelaw ci wetu yoon wi. Bés bu bare dund gu jële gii dafa indil ko ñaawal nit ñi ak seeni songaate ci moom, di ko dóor, di ko alag, di tëf-tëfu ci moom, di ko sànni ak doj. Te bu ruuwam jógee ci toroxte yii, dafa koy wax, ne: "Fan laa nekk su ma seetlul séeda-Yàlla Saint Georges ak lépp lu mu yengal, walla Yaxya Bañ-Bañ bi Herodes dog boppam?
Fan la li ma dal su ma seetlul mbugal yi dal séeda-Yàlla yi?" Te ndax mbugal yu bare yi ko doon dal, dafa doon nëbb boppam ci béréb yu sori, di sori nit ñi ay weer yu bare, yi mu doon jële ci ñaan yu tàng ak woor yu dootul dog. Te Yàlla seetlu na toroxteg xolam, ak mbëggeelam, ak doleg ngëmam: kon Boroom bi Kerist feeñ na ci moom juróomi yoon ci ndam lu kenn mënul a wax, te ci benn ci ñoom dafa ko wax gémmiñ ci nopp. Ci gis-gis yooyu mu doon am fit di taxaw ci kaw lépp lu metti, di noppi ci wax.
Dëfalu Yàlla ci biir mbugal yi:
Sultan Barquq dégg na ko te bëggoon a ko gis.
Te bi Emir Sudun di tooñ Pap Matthew, dafa woolu Anba Reweis tàmbali laaj ko ci dundam ak jëfam, waaye mu tontuwul ko sax benn baat. Mu santaane ñu dóor ko ñeenti téeméeri yet ba deretam balle, te mu noppi. Soldaar yi yóbboo ko ci mbedd yi, di ko dóor, di tëf-tëfu ci moom, di ràbb karawu boppam ak sikkimam, mu des ci noppi; ba noppi ñu sànni ko ak taalibeem ci kaso. Boroomu ndam bi feeñ na ci ñoom ñaar te wéral leen; te bi ñu kasoo Kopt yi, ñu juróom-ñett, ñaan ko ñu ñaanal leen, Pap bi ñëw na ci ñoom bés boobu sax, indi ndigalu génnee leen.
Bés bu bare dafa doon seetsi kër ñi ngëm, di leen wax mbir yu nar a am ci kanam, di leen artu ci musiba ak mbugal yu leen di dal. Saay-saaykat bi moroomu jamono la woon Pap mu mag mi Anba Matthew mu njëkk mi, mi 87, te jokkoo na ko bu wér. Bés benn yoon Emir Yalbugha jàpp na Pap bi ak mbooloo mu Kopt, te bi taalibeem ñëwee ci Anba Reweis di ko wax li dal Pap bi, mu yónee ko ne Soxna su sell Maryaama dina ko musal. Te am na noonu, ndaxte benn ci emir yi noonu emir boobu songoon na, dóor bunti kaso bi, génnee Patriaak bi ak ñi mu ànd, jàpp Emir Yalbugha, kaso ko, dóor ko ba mu dee.
Wopp ji ak noppam:
Anba Reweis tëj na xareem ci yengal benn wopp wu metti ak muñ, ba ñu tudde ko Eyub mu bees. Ndaxte feebar na juróom-ñeenti at te dog, te mu des ci diir bii bépp tëdd ci lal, di noppi, dootul wax kenn, di yengal ak muñ mu jaaxal. Diir yooyu mu jële na ci yuux ak jooy ak ñaan ngir bàkkaarkat yi doon ñëw ci moom, te dafa doon wéral ñu wopp ñi doon ko seetsi te moom ci boppam dafa doon yengal wopp. Te bi mu xamee ne jamonoom jege na, mu barkeel taalibeem yi kenn-kenn, di soob yaramam ak ndox, di rëdd ci cér yam yépp dale ci bopp ba ci tànk yam ak màndargay Daaj.
Dafa laaj Soxna su sell Maryaama ci waxtu noppam, mu nangu ko, ni ko benn ci taalibeem doon seedeel, mi ne: "Ci waxtu woowu gis naa benn jigéen ju leer ni jant, ju toog ci wetu baay bii, mu jël ruuwam wu barkeel ni mu ko laaje." Génnam mooy ci 21 ci weeru Baba, màggalu Soxna su sell, te ñu suul ko ci wetu glisam ci Deir al-Khandaq (béréb bi tudd Anba Reweis tey).
Jëfu Yàlla ci moom bu noppee:
Ci juróom-ñetteelu bés bu suulu bi ñu sàcc yaramam, mu feeñu taalibeem yi, biral leen dëgg-dëgg gi, ñu delloo ko ci bàmmeelam ñaareelu yoon. Yu bare yu jaaxal a doon jóge ci yaramam, te loolu jiital na mbooloo mu ngëm ñu yóbbu yaramam ci Deir Shahran ci al-Ma'sara, ñu ko yóbbu ci gaal ci Niil. Waaye ci seen yoon wu jëm dëkku monastère boobu, ngelaw lu metti ak tëfes yu fitna jóg ci seen kaw yu bëggoon a leen lab, ba ñu war a delloo yaram wi ñaareelu yoon ci bàmmeelam.
Te ci giir gii (xarnu ñaar-fukk) benn nit ku tudd Armanius Bey Hanna, sàmm-Patriarka bi, jéem na yeesal bàmmeelu saay-saaykat bi, mu santaane ñu daaneel ko ngir tabaxaat ko ci anam wu bees. Waaye liggéeykat bi yengulul woon dégeram ci kaw bàmmeel bi, ba loxoom ndeyjoor làqu, mu yuuxu di ñaan ndimbal; kon saraxalukatu glis bi ñëw ñaanal ko ba loxoom dellusi ci yengu. Dale ci jamono boobu ñu bàyyi bàmmeel bi ni mu mel, te lu ñu def mooy tabax ci kaw bàmmeel bu marbar, te yengulewuñu yaram wi.
Seetal it: turu glis yi ñu jagleel saay-saaykat bi Anba Reweis | Ava Tegy ci Maasar, ak Saint Solomon taalibeem bi Anba Reweis.