Story
Зиндагии муқаддасон ва шаҳидон дар Калисои Қибтии Православӣ
Муқаддас Анба Рувайс | Анба Фараҷ | Аво Теҷӣ
Ба забони англисӣ: Saint Roweiss. Ба забони қибтӣ: аbba Теҷӣ.
Қудсияташон Папа Шенуда III (Папа Шенуда III) дар бораи ин муқаддас мегӯянд, ки ӯ ба ҳеҷ дараҷаи коҳинӣ нарасид ва на ҳамчун роҳиб ҳаёти роҳибиро пеш гирифт, вале ӯ бисёрро, ки дараҷаву мартабаҳои калисоӣ доштанд, пеш гузашт, чунон ки худи папаҳо аз ӯ хоҳиш мекарданд, ки барояшон дуо гӯяд.
Зиндагии аввалини ӯ:
Ӯ дар деҳаи Минят Ямин, ки аз тавобеи Ғарбия аст, дар оилаи камбағал таваллуд шуд. Падараш деҳқоне ба номи Исҳоқ ва модараш Соро ном дошт, ва ӯро Фараҷ номиданд. Санаи дақиқи таваллудаш маълум нест, вале ӯ дар асри XIV мелодӣ зиндагӣ кардааст ва 18 октябри соли 1405 мелодӣ вафот кардааст.
Ӯ ба падараш дар корҳои деҳқонӣ ёрӣ медод, ва ҳангоме ки кори киштзорро тамом мекард, бар як шутурбаччаи хурд намак мефурӯхт. Ӯ шутурашро «Рувайс» (тасғири калимаи «сар», рас) номид, зеро он бо сари хурдакаки худ соҳибашро навозиш мекард. Ин шутур чунон ром буд, ки агар ӯ онро бо номаш садо медод, ҷавоб медод; ва гӯянд, ки шутур чунон зирак ва ба соҳибаш содиқ буд, ки агар ӯ бе кӯрпа хобад, онро мепӯшонид ва дар вақтҳои дуо ӯро бедор мекард. Шояд намоёнтарин сифати Фараҷ фурӯтанӣ ва муҳаббати ӯ буд, ки бо он муҳаббати тамоми деҳаро ба даст овард.
Тарки шаҳри ӯ:
Ӯ то синни бист дар хонаи падараш монд, то он гоҳ ки таъқиботи сахте бар масеҳиён фуруд омад, чунон вазнин, ки худи падари муқаддас зери фишори он таъқибот аз имон даст кашид. Муқаддас худро дар биёбони ал-Шайх дар наздикии онҳо пинҳон кард, ва сипас сӯи Қоҳира равон шуд. Аз шиддати хастагӣ ва гуруснагии худ дар роҳ ба хоб рафт, ва дар хоби худ ду мардро дид, ки чун барқ медурахшиданд, ки ӯро рабуданд ва ба осмон бурданд, ва сипас ӯро ба калисои осмонӣ дароварданд. Дар он ҷо ӯ ҷамъи бузурги парастандагонро дид, ва овозеро аз дарун шунид, ки ӯро даъват мекард, ки пеш ояд ва аз Асрор баҳраманд шавад. Он гоҳ он ду марди нуронӣ ӯро ба суфраи муқаддас наздик карданд, ва ӯ аз Асрор баҳраманд шуд, ва баъдан ӯро ба ҷое, ки аз он гирифта буданд, баргардониданд.
Пас аз ин хоб ӯ бархост ва аз Қоҳира гузашт, ва аз он ҷо ба Мисри Боло боло рафт; ва дар он навоҳӣ ӯ номи худро ба «Рувайс» ба хотири инкори худ иваз кард. Ӯ ба сайр кардан дар сарзамин аз Қус дар Саид то Искандария оғоз кард, ва бо ҳар касе, ки вомехурд, дар бораи наҷоти ҷонаш бо ашкҳои фаровон сухан мегуфт. Ин муқаддас чун ғариб зиндагӣ мекард, бар рӯи замин саргардон, ба тақлиди Соҳибаш, ки ҷое надошт сарашро бар он бигзорад; ва иштиёқи ӯ ба осмон чунон шадид буд, ки бисёр вақт суханони мазмурнависро замзама мекард: «Вой бар ман, ки дар Машак гариб мондаам, ки дар хаймаҳои Қедор сокин гаштаам!» (Мазмур 120:5).
Нуски ӯ:
Ӯ зиндагие саропо сахту дурушт ва ба азоб кашидани ҷисмро пеша кард. Ӯ рӯзадор буд, фақат андак ва пасттарин хӯрокҳоро мехӯрд; фақат он чизеро мепӯшид, ки авраташро мепӯшонад, ва боқии ҷисмашро бараҳна мегузошт, ба гармои тобистон ва сармои зимистон дучор, ва дар ин ба Яҳёи Таъмиддиҳанда монанд буд.
Ӯ дар сарзаминҳои Миср сайр кард, ва ҳар гоҳ ба шаҳре медаромад, бо дастҳои худ кор мекард, то он чиро, ки барои зиндагӣ лозим буд, ба даст оварад, ва боқимондаашро ҳамчун садақа медод. Бисёр вақт онҳое ки ӯро дӯст медоштанд, либосҳои нафис ва пул ва тӯҳфаҳо ба ӯ пешниҳод мекарданд, вале ӯ рад мекард.
Ӯ танҳо ба зиндагии маҳрумият қаноат накард, балки умри худро дар рӯзаву дуо гузаронид. Дар бораи ӯ гӯянд, ки ду ва се рӯзро бефосила рӯза медошт, ва як бор ёздаҳ рӯзи паиҳам рӯза дошт. Ӯ дар Иртиботи муқаддас собитқадам буд, ва аз Асрори муқаддас бо тарсу ларз баҳраманд мешуд; ва бисёр вақт ҳангоми иртибот аз ҳисси ношоистагии худ дудилагӣ зоҳир мекард. Вақте ки аз ин дудилагӣ пурсиданд, ҷавоб дод: «Ҳеҷ кас лоиқи баҳраманд шудан аз ин Асрори муқаддас нест, ҷуз он касе ки андаруни ӯ пок ва тоза бошад чун рӯдаҳои хонуми мо Марями пок, ки лоиқ дониста шуд, то Масеҳро дар рӯдааш бардорад.» Шояд ин аз он рӯ буд, ки Худо чашми ботинии ӯро кушода буд, чунон ки ӯ ҷалоли Худоро, ки дар вақти тақдис дар парастишгоҳ бар Асрори муқаддас фуруд меомад, бо дурахши тавсифнопазир медид.
Ба ӯ аз Худо бисёр мукошифаҳои рӯҳонӣ ато шуд, ва ӯ инчунин мӯъҷизаҳо ба амал овард, ва сабаби тавбаи бисёр кас гашт. Як бор ӯ эълон кард, ки Каррубиён ва Сарофинро дид, ки гирди ҳавзи таъмид истода буданд, бо шодӣ гирди кӯдак парвоз мекарданд.
Ӯ ба элаки гандум кор мекард, то ба бенавоён садақа диҳад. Ӯ дар хонаи хонуме ба номи «Умм Яъқуб» (модари Яъқуб) дар Қоҳира худро дар хилватгоҳ маҳбус кард, ва вақте ки гурусна шуд, вай ба ӯ нон пешниҳод кард. Вале ӯ каме сабӯси тарро гирифт ва хӯрд, ва хонум ғамгин шуд. Ӯ ба вай гуфт: «Чаро дилат бар хӯрдани сабӯс ба ҷои нон ғамгин мешавад, дар ҳоле ки бар гуноҳҳои мардум ғамгин намешавӣ? Магар намедонӣ, ки гуноҳ ҷонро мемиронад, ҳол он ки сабӯс ба ҳар ҳол ҷисмро нигоҳ медорад? Ва агар ҷисм каме азоб кашад, барои он аст, ки аз гуноҳ бозистад.»
Сайрҳои рӯҳонии ӯ:
Ӯ ба дараҷаи баланди «парвоз» (ҷобаҷошавӣ) расид, чунон ки масофаҳои бузургро дар вақти хеле кӯтоҳ убур мекард, ва ба ҷойҳое медаромад, ки дарҳояшон баста буданд. Як бор ба Асют бурда шуд ва дар муддати як соат баргашт, ки дар он як кори раҳмат анҷом дода буд; ва бори дигар ба Шом бурда шуд, то касеро, ки дар сахтӣ буд, ёрӣ диҳад. Худо инчунин ба ӯ дониши асрори пинҳониро ато кард. Ӯ марди инкори худ буд, ки ҳатто номи худро инкор мекард ва худро бо номи шутураш меномид. Вақте ки баъзеҳо исрор карданд, то номи ҳақиқии ӯро бидонанд, ӯ ба онҳо гуфт «Теҷӣ афлиллу», яъне «Теҷии девона»;
ва аҷиб он аст, ки Калисо дар дуоҳои худ ҳамин номро, «Теҷӣ», ба ӯ медиҳад. Ӯ хост дар инкори худ боз ҳам пеш равад, пас дар кӯчаҳо бо ҷисми бараҳна ва сари кушода роҳ мерафт, ва дар кулбае аз барги хурмо сокин мешуд ё дар канори роҳ мехобид. Бисёр вақт ин тарзи зиндагии аҷиб масхараи мардум ва ҳамлаҳои онҳоро бар ӯ меовард, задан, дашном, туф кардан бар ӯ, ва санг задан бо сангҳо. Ва вақте ки ҷонаш бар ин таҳқирҳо бархост, ба он муроҷиат карда мегуфт: «Ман дар муқоиса бо шаҳид Муқаддас Ҷирҷис ва он чи ӯ таҳаммул кард, куҷоям, ё бо Яҳёи Таъмиддиҳанда, ки Ҳиродус сарашро бурид?
Он чи бар ман омад, дар назди азобҳое, ки бар шаҳидон омад, куҷост?» Ва аз касрати азобҳое, ки ба онҳо дучор мешуд, худро дар ҷойҳои дурдаст маҳбус мекард ва моҳҳои зиёд аз мардум канор мегирифт, ки онҳоро дар дуоҳои гарм ва рӯзаҳои бефосила мегузаронид. Ва Худо ба шикастагии дили ӯ, муҳаббаташ ва қуввати имонаш назар кард: пас Худованд Масеҳ панҷ бор бо ҷалоли васфнопазир ба ӯ зоҳир шуд, ва дар яке аз онҳо даҳон ба гӯш бо ӯ сухан гуфт. Бо чунин рӯъёҳо ӯ далер мегашт ва дар баробари ҳар навъ азоб устувор меистод, ва аз сухан гуфтан хомӯш мемонд.
Тасаллиҳои Худо дар миёни азобҳо:
Султон Барқуқ дар бораи ӯ шунид ва орзу кард ӯро бубинад.
Ва вақте ки амир Судун Папа Маттаусро ситам кард, Анба Рувайсро даъват намуд ва ба пурсидани ӯ дар бораи зиндагӣ ва корҳояш оғоз кард, вале ӯ ягон калима ҷавоб надод. Ӯ амр кард, ки ӯро бо чорсад зарбаи асо зананд, то хунаш ҷорӣ шуд, дар ҳоле ки ӯ хомӯш монд. Сарбозон ӯро дар кӯчаҳо гардонданд, заданд ва бар ӯ туф карданд ва мӯи сар ва ришашро кашиданд, ва ӯ хомӯш монд; сипас ӯро бо шогирдаш ба зиндон андохтанд. Худованди ҷалол ба ҳар дуи онҳо зоҳир шуд ва онҳоро шифо дод; ва вақте ки қибтиёни маҳбус, ки ҳашт нафар буданд, аз ӯ хоҳиш карданд, ки барояшон дуо гӯяд, Папа дар ҳамон рӯз бо фармони озодии онҳо назди онҳо омад.
Ӯ бисёр вақт ба хонаҳои имондорон ташриф меовард ва ба онҳо аз чизҳое, ки дар оянда рӯй медоданд, нақл мекард, ва онҳоро аз зарарҳо ва мусибатҳое, ки бар онҳо меомаданд, огоҳ менамуд. Муқаддас ҳамзамони Папаи бузург Анба Маттаъуси Якум, ҳаштоду ҳафтум буд, ва бо ӯ алоқаи наздик дошт. Як бор амир Ялбуғо Папаро ҳамроҳ бо гурӯҳе аз масеҳиён дастгир кард, ва вақте ки шогирдаш назди Анба Рувайс омад ва он чиро, ки бар Папа рӯй дода буд, нақл кард, ӯ пешгӯӣ кард, ки хонуми Бокира ӯро озод хоҳад кард. Ва дар ҳақиқат чунин ҳам шуд, зеро яке аз амирон, ки душмани он амир буданд, ҳамла кард ва дарҳои зиндонро шикаст ва Патриархро ва онҳоеро, ки бо ӯ буданд, берун овард, ва амир Ялбуғоро дастгир кард ва ба зиндон андохт ва ӯро зад то даме, ки мурд.
Бемории ӯ ва вафоташ:
Анба Рувайс муборизаи худро бо таҳаммули бемории сахт бо сабр мӯҳр зад, чунон ки Айюби нав номида шуд. Зеро ӯ нӯҳ сол бефосила бемор буд, ва дар тамоми ин муддат бистарӣ монд, хомӯш, бо ҳеҷ кас сухан намегуфт, бо сабри аҷиб таҳаммул мекард. Ӯ ин солҳоро дар оҳ кашидан ва гиристан ва дуо барои гунаҳкороне, ки назди ӯ меомаданд, гузаронид, ва беморонеро, ки ӯро зиёрат мекарданд, шифо медод, дар ҳоле ки худаш аз беморӣ ранҷ мекашид. Ва вақте ки донист, ки аҷалаш наздик аст, шогирдонашро якояк барака дод, ва ҷисми худро бо об тар кард, ҳамаи аъзои худро аз тахти сар то нӯги пойҳояш бо аломати Салиб нишона гузошта.
Ӯ дар соати вафоташ хонуми мо Марями Бокираро хост, ва вай хоҳиши ӯро иҷобат кард, чунон ки яке аз шогирдонаш шаҳодат дод, ки гуфт: «Дар он соат ман занеро дидам, ки чун офтоб медурахшид, дар паҳлӯи ин падар нишаста буд, ва ӯ ҷони муборакашро мувофиқи хоҳишаш гирифт.» Раҳлати ӯ дар 21-уми Бобаҳ, ёдбуди хонуми Бокира буд, ва ӯ дар паҳлӯи калисои вай дар Дайр ал-Хандақ (ҳудуди ҳозираи Анба Рувайс) дафн шуд.
Кори Худо бо ӯ пас аз вафоташ:
Дар рӯзи ҳаштум пас аз дафнаш ҷисмашро дуздиданд, пас ӯ ба шогирдонаш зоҳир шуд ва онҳоро аз ҳолати воқеӣ огоҳ кард, ва онҳо онро бори дувум ба қабраш баргардониданд. Аз ҷисми ӯ мӯъҷизаҳои зиёд ҷорӣ мешуданд, ва ин гурӯҳе аз имондоронро васвасу кард, ки ҷисмашро ба Дайр Шаҳрон дар ал-Маъсара кӯчонанд, пас онро дар киштӣ дар Нил бурданд. Вале дар роҳашон ба он дайр бодҳои сахт ва тӯфонҳои хашмгин бар онҳо бархост, ки наздик буд онҳоро ғарқ кунад, пас маҷбур шуданд ҷисмро боз як бори дигар ба қабраш баргардонанд.
Ва дар ин насл (асри бистум) марде ба номи Арманиюс Бек Ҳанно, нозири Патриархат, кӯшиш кард қабри муқаддасро таъмир кунад, ва амр кард онро вайрон кунанд, то онро ба тарзи муосир аз нав бисозад. Вале коргар базӯр болғаашро бар қабр фуруд оварда буд, ки дасти росташ фалаҷ шуд, ва ӯ барои ёрӣ фарёд зад; пас коҳини калисо омад ва бар ӯ дуо кард то даме, ки дасташ ба ҳаракат баргашт. Аз он вақт қабр чунон ки буд, монд, ва ҳамаи он чи карданд, ин буд, ки бар он қабре аз мармар сохтанд, бе он ки ҷисмро ҷунбонанд.
Ҳамчунин нигаред: номҳои калисоҳое, ки ба муқаддас Анба Рувайс | Аво Теҷӣ дар Миср бахшида шудаанд, ва Муқаддас Сулаймон шогирди Анба Рувайс.