The Old Life
An idol worshipper. A highway robber. A thief, a murderer.
A lover of this passing world.
The Thirst
Is there a God, great and awesome?
“My heart yearns for Him.”
Moses the thirsty heard of our fathers the monks, the dwellers of Shiheet.
Abba Isidore
He took the form of man; all heads bow to Him.
Our God is merciful — He accepts the repentant.
Give your life to Him. Abandon your past; at His gracious hands, repent.
The Confession
With tears and joy, with groaning and delight.
He offered a true repentance, revealing all his sins — openly, without turning back.
Entirely White
Axios — Worthy
He received the first mystery — by water, Spirit, and fire — removing all impurities.
Robed in white, he was told: you are white now, inside and out.
The Bag of Sand
My sins run behind me
A torn sack of sand upon his back — “my sins pour out behind me, and still I come to judge another?”
From Darkness to Light
The robber among the chosen ones
The murderer became righteous; the sinner, a chosen vessel.
A slave of desires became a father, teacher, comforter, and priest who wrote rules for the monks.
The Life · c. 332 – 407 AD
The Life of Anba Moses the Black
Ὁ ἀββᾶς Μωϋσῆς ὁ Αἰθίοψ, ὁ Μέλας (περὶ 332–407 μετὰ Χριστόν)· δοῦλος καὶ ἀρχιλῃστὴς μετανοήσας διὰ τῶν ἁγίων Ἰσιδώρου καὶ Μακαρίου τοῦ Μεγάλου ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Σκήτεως, ἐγένετο μοναχὸς καὶ πρεσβύτερος καὶ πατὴρ πεντακοσίων ἀδελφῶν, ὑπόδειγμα μετανοίας ἐπισημότατον ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς Ἐκκλησίας. Ἐμαρτύρησεν ὑπὸ τῶν βαρβάρων σὺν ἑπτὰ ἀδελφοῖς, καὶ τὸ λείψανον αὐτοῦ ἔστι νῦν ἐν τῇ μονῇ Παραμοῦς.
Ὁ μέγας ἅγιος ἀββᾶς Μωϋσῆς ὁ Αἰθίοψ, ὁ καὶ Μέλας ἐπικαλούμενος, ὁ γνωριζόμενος καὶ ὡς ἀββᾶς Μωϋσῆς ὁ Ἰσχυρός, ἔστιν ἐκ τῶν ἐπισημοτάτων ὑποδειγμάτων τῆς μετανοίας ἐν πάσῃ τῇ ἱστορίᾳ τῆς Ἐκκλησίας· ἦν γὰρ ἰσχυρὸς ἐν τῇ κακίᾳ αὐτοῦ πρὸ τῆς μετανοίας, ἔπειτα δὲ ἰσχυρότερος ἐγένετο ἐν τῇ ἀσκήσει καὶ τῇ ἁγιότητι αὐτοῦ, ὥστε ἐρρέθη περὶ αὐτοῦ ὅτι ἥρπασεν ἀληθῶς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, καθὼς λέγει τὸ Εὐαγγέλιον· «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν» (Ματθ. 11:12 (Matthew 11:12)).
Ἡ ἀνατροφὴ αὐτοῦ καὶ ὁ πρότερος αὐτοῦ βίος
Ἐγεννήθη περὶ τὸ ἔτος 332 μετὰ Χριστόν, ὡς δὲ πιθανώτατον, ἐκ τῆς χώρας τῆς Νουβίας ἐν τοῖς ἐσχάτοις νοτίοις μέρεσι τῆς Αἰγύπτου, ἐκλήθη δὲ Μέλας διὰ τὸ μέλαν τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ. Ἐν δὲ τῷ προτέρῳ αὐτοῦ βίῳ ἦν δοῦλος ἄρχοντος φυλῆς τὸ πῦρ σεβομένης· ὁ δὲ κύριος αὐτοῦ ἐξέβαλεν αὐτὸν διὰ τὸ πλῆθος τῶν κακιῶν αὐτοῦ καὶ τὴν ὠμότητα, φοβούμενος μὴ διαδοθῶσιν οἱ τρόποι αὐτοῦ εἰς τοὺς λοιποὺς δούλους. Μετέβη οὖν δουλεύειν παρ' ἑτέρῳ κυρίῳ, ὃς ἦν ἄρχων φυλῆς τὸν ἥλιον σεβομένης· ὡς δὲ ἐκεῖνος ἐκόλασεν αὐτὸν ὠμῶς, ἔφυγε καὶ ἤρξατο ἐκδικεῖν ἑαυτὸν κατὰ παντὸς κυρίου καὶ παντὸς πλουσίου, καὶ ἐσκληρύνθη ἡ καρδία αὐτοῦ ἔτι μᾶλλον.
Προσετέθη δὲ ὁ Μωϋσῆς τοῖς λῃσταῖς, οἱ δὲ ὁμοθυμαδὸν ἐξελέξαντο αὐτὸν ἄρχοντα ἑαυτῶν διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἰσχύος καὶ τῆς βίας αὐτοῦ, ὥστε ἐπωνομάσθη «ὁ θὴρ τοῦ ὄρους» καὶ «ὁ τρόμος τῆς χώρας». Ἦν γὰρ γίγας ἰσχυρός, ἄμετρος ἐν τῇ βρώσει καὶ ἐν τῇ οἰνοποσίᾳ, φονεύων καὶ κλέπτων καὶ ἐργαζόμενος τὸ κακόν, καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο ἀντιστῆναι αὐτῷ ἢ ἐναντιωθῆναι αὐτῷ. Λέγεται δὲ ὅτι μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἠθέλησε προσεγγίσαι ποίμνῃ προβάτων, ὁ δὲ ποιμὴν ἀφῆκεν ἐπ' αὐτὸν τοὺς κύνας αὐτοῦ· ὁ δὲ ἥλατο εἰς τὸν ποταμόν, τὴν μάχαιραν αὐτοῦ ἔχων ἐν τῷ στόματι, καὶ ἐκολύμβησε διάστημα μακρόν, ἕως οὗ ὁ ποιμὴν ᾤχετο φεύγων· καὶ ἐξελέξατο τὰ κράτιστα τέσσαρα πρόβατα, καὶ ἔσφαξεν αὐτὰ καὶ ἐβάστασε, καὶ ὑπέστρεψε κολυμβῶν καθὼς ἦλθεν.
Πῶς ἐπέστρεψε πρὸς τὸν Θεόν
Πλὴν ἡ φωνὴ τοῦ ἀγαθοῦ ἐβόα ἔνδοθεν αὐτοῦ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρόν· οὐ γὰρ ἦν πονηρὸς τῇ φύσει. Καὶ ἐν τῷ πλείστῳ τοῦ χρόνου ἀτενίζων εἰς τὸν ἥλιον, ὃν ἐσέβετο, προσεφώνει αὐτῷ λέγων· «Ὦ ἥλιε, εἰ σὺ εἶ ὁ Θεός, γνώρισόν μοι»· εἶτα ἔλεγε· «Καὶ σύ, ὁ Θεὸς ὃν οὐκ οἶδα, γνώρισόν μοι σεαυτόν». Ἤκουσε δέ ποτέ τινος λέγοντος αὐτῷ· «Οἱ μοναχοὶ τῆς κοιλάδος τοῦ Νίτρου γινώσκουσι τὸν Θεόν· ἄπελθε πρὸς αὐτούς, καὶ αὐτοὶ γνωρίσουσί σοι αὐτόν». Καὶ ἀναστὰς παραχρῆμα καὶ περιζωσάμενος τὴν μάχαιραν αὐτοῦ, ἦλθεν εἰς τὴν ἔρημον τῆς Σκήτεως.
Καὶ συνήντησε τῷ ἁγίῳ Ἰσιδώρῳ τῷ πρεσβυτέρῳ τῆς Σκήτεως, τῷ μαθητῇ τοῦ ἁγίου Μακαρίου τοῦ Μεγάλου· ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰσίδωρος ἐφοβήθη ἀπὸ τῆς ὄψεως αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μωϋσῆς παρεθάρσυνεν αὐτὸν λέγων ὅτι διὰ τοῦτο μόνον ἦλθε πρὸς αὐτούς, ἵνα γνωρίσωσιν αὐτῷ τὸν Θεόν, καὶ ἤρξατο δεῖσθαι μετὰ ἐπιμονῆς καὶ κατανύξεως· «Ἤκουσα ὅτι σὺ ἀγαθὸς εἶ, καὶ ἦλθον πρὸς σέ, ἵνα ὁδηγήσῃς με πῶς γένωμαι ἀγαθὸς ὡς σύ. Θέλω εἶναι μετὰ σοῦ, εἰ καὶ κακὰ μεγάλα ἔπραξα». Καὶ ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν ἅγιον Μακάριον τὸν Μέγαν, ὁ δὲ ἐνουθέτησεν αὐτὸν καὶ κατήχησεν αὐτὸν τὴν πίστιν καὶ ἐβάπτισεν αὐτόν, καὶ ἐδέξατο αὐτὸν μοναχὸν καὶ κατῴκισεν αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ.
Ἡ μετάνοια καὶ ὁ ἀγὼν αὐτοῦ
Ἐξωμολογήσατο δὲ ὁ Μωϋσῆς τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ ἐν συντριβῇ μεγάλῃ καὶ δάκρυσι πολλοῖς· καὶ λέγεται ὅτι ὁ ἅγιος Μακάριος εἶδεν, ἐξομολογουμένου τοῦ Μωϋσέως, πλάκα μέλαιναν, ἐξ ἧς ἐξηλείφετο πᾶσα ἁμαρτία ἣν ὡμολόγει, ὥστε, τελειώσαντος αὐτοῦ τὴν ἐξομολόγησιν, ἐγένετο ἡ πλὰξ ὅλη λευκή. Εἶτα ὥρμησεν ὁ ἅγιος Μωϋσῆς εἰς ἀσκήσεις πολλάς, ὑπερβαινούσας τὴν ἄσκησιν πολλῶν τῶν ἁγίων· ὁ δὲ διάβολος ἐπολέμει αὐτὸν δι' ὧν εἶχε τὸ πρότερον, τῆς φιλίας τῆς βρώσεως καὶ τῆς πόσεως καὶ τῶν ἐπιθυμιῶν τῆς σαρκός· ὁ δὲ ἀνήγγελλε ταῦτα τῷ ἁγίῳ Ἰσιδώρῳ, ὃς παρεκάλει αὐτὸν καὶ ἐδίδασκεν αὐτὸν πῶς νικήσει τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου.
Ἐπολεμήθη δὲ ὑπὸ τῶν λογισμῶν πόλεμον σφοδρὸν ἐν τοῖς πρώτοις αὐτοῦ ἔτεσιν, ἐπειδὴ τὰ παλαιὰ αὐτοῦ ἐγκλήματα καὶ αἴσχη παρήρχοντο ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτοῦ, ἑστῶτος αὐτοῦ ἐν τῇ προσευχῇ· ἔρριπτε δὲ ἑαυτὸν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἔκλαιεν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, κράζων τὴν περιβόητον αὐτοῦ κραυγήν· «Κύριε, σὺ οἶδας ὅτι θέλω σωθῆναι, ἀλλ' οἱ λογισμοὶ οὐκ ἀφιᾶσί με». Καὶ κατ' ὀλίγον ὀλίγον ἡσύχασαν ἀπ' αὐτοῦ οἱ πόλεμοι οὗτοι τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ.
Ἐκ δὲ τῆς σφοδρότητος τῆς ἀσκήσεως αὐτοῦ καὶ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ πρὸς τὴν διακονίαν, ὅτε ἐκοιμῶντο οἱ γέροντες τῆς μονῆς, διήρχετο νυκτὸς διὰ τῶν κελλίων αὐτῶν καὶ ἐλάμβανε τὰς ὑδρίας αὐτῶν καὶ ἐγέμιζεν αὐτὰς ἐκ τοῦ ὕδατος, ὃ ἔφερεν ἐκ φρέατος μακρὰν ὄντος ἀπὸ τῆς μονῆς. Μετὰ δὲ ἔτη πολλὰ ἐν τῷ ἀγῶνι ἐφθόνησεν αὐτῷ ὁ διάβολος καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ἕλκει ἐν τῷ ποδὶ αὐτοῦ, ὃ κατέκλινεν αὐτὸν καὶ ἔρριψεν αὐτὸν ἀσθενῆ· γνοὺς δὲ ὅτι ἐκ τοῦ πολέμου τοῦ διαβόλου ἐστί, προσέθηκεν ἔτι ἐν τῇ ἀσκήσει καὶ τῇ λατρείᾳ αὐτοῦ, ἕως οὗ ἐγένετο τὸ σῶμα αὐτοῦ ὡς ξύλον κεκαυμένον· ἐπέβλεψε δὲ ὁ Κύριος ἐπὶ τὴν ὑπομονὴν αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτὸν ἐκ τῆς νόσου αὐτοῦ καὶ ἀφεῖλεν ἀπ' αὐτοῦ τὰς ὀδύνας, καὶ ἐπανεπαύσατο ἐπ' αὐτὸν ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ.
Ἡ ταπείνωσις αὐτοῦ
Ἐπειδὴ δὲ αὐτὸς ἐπειράθη τῆς μακροθυμίας τοῦ Θεοῦ ἐφ' ἑαυτόν, ἐγένετο καὶ αὐτὸς ὑπόδειγμα ταπεινώσεως καὶ μακροθυμίας καὶ ἐπιεικείας πρὸς τοὺς ἁμαρτωλούς. Συνήχθη ποτὲ σύναξις τῶν πατέρων ἐν τῇ Σκήτει· εἰσελθόντος δὲ τοῦ ἀββᾶ Μωϋσέως καὶ καθίσαντος ἐν μέσῳ αὐτῶν, εἷς ἐξ αὐτῶν εἶπε πρὸς αὐτόν· «Τί ἔρχεται ὁ Αἰθίοψ οὗτος καὶ καθίζει ἐν μέσῳ ἡμῶν;» Ὁ δὲ ἐσιώπησε καὶ οὐκ ἀπεκρίθη οὐδέν. Ὡς δὲ ἠρώτησαν αὐτὸν μετὰ τὸ τέλος τῆς συνάξεως εἰ ὠργίσθη, εἶπεν· «Ἀληθῶς ἐταράχθην, ἀλλ' οὐκ ἐλάλησα οὐδέν».
Λέγεται δὲ ἐν τῷ Παραδείσῳ τῶν Πατέρων ὅτι ἀδελφός ποτε ἥμαρτεν ἐν τῇ Σκήτει, καὶ ἐποίησαν οἱ γέροντες σύναξιν ἵνα κρίνωσιν αὐτόν, καὶ ἀπέστειλαν πρὸς τὸν ἀββᾶν Μωϋσῆν, ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν ἐλθεῖν. Ὡς δὲ ἐνέκειντο αὐτῷ, ἀναστὰς ἔλαβε σπυρίδα τετρημένην, καὶ γεμίσας αὐτὴν ἄμμου ἐβάστασεν αὐτὴν ἐπὶ τοῦ νώτου αὐτοῦ καὶ ἦλθεν. Ἐξελθόντες δὲ εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ καὶ ἐρωτήσαντες αὐτὸν τί τοῦτο εἴη, εἶπεν αὐτοῖς· «Αὗται αἱ ἁμαρτίαι μού εἰσι τρέχουσαι ὀπίσω μου, καὶ οὐ βλέπω αὐτάς, καὶ ἦλθον σήμερον ἵνα κρίνω ἁμαρτίας ἀλλοτρίας». Ἀκούσαντες δὲ ταῦτα, οὐδὲν εἶπον τῷ ἀδελφῷ, ἀλλὰ συνεχώρησαν αὐτῷ.
Ἡ εἰς πρεσβύτερον χειροτονία αὐτοῦ καὶ ἡ πνευματικὴ αὐτοῦ πατρότης:
Μετὰ δὲ χρόνον συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν πεντακόσιοι ἀδελφοί, καὶ ἐγένετο πατὴρ αὐτῶν, καὶ ἐξελέξαντο αὐτὸν ἵνα χειροτονηθῇ πρεσβύτερος. Ὡς δὲ παρέστη ἐνώπιον τοῦ πατριάρχου εἰς τὴν χειροτονίαν, ἠθέλησεν ἐκεῖνος δοκιμάσαι αὐτόν, καὶ εἶπε τοῖς γέρουσι· «Τίς ἤγαγε τὸν μέλανα τοῦτον ὧδε; ἐκβάλετε αὐτόν». Ὁ δὲ ὑπήκουσε καὶ ἐξῆλθε λέγων ἑαυτῷ· «Καλῶς σοι ἐποίησαν, ὦ μελανόχρως». Ὁ δὲ πατριάρχης πάλιν ἐκάλεσεν αὐτὸν καὶ ἐχειροτόνησεν αὐτὸν πρεσβύτερον, εἶτα εἶπεν αὐτῷ· «Μωϋσῆ, ἰδοὺ γέγονας νῦν ὅλος λευκός». Καὶ ἔθηκεν ὁ ἅγιος κανόνας τοῖς μοναχοῖς, καὶ κατέλιπεν ἑβδομήκοντα μαθητάς, οἳ ἐπλούτισαν τὸν μοναχικὸν βίον καὶ τὸ μοναχικὸν φρόνημα μετ' αὐτόν. Ἐρωτήσαντος δὲ αὐτὸν ἀδελφοῦ τί βοηθεῖ τῷ μοναχῷ ἐν ταῖς θλίψεσι ταῖς συναντώσαις αὐτῷ, ἀπεκρίθη· «Γέγραπται· ὁ Θεὸς ἡμῶν καταφυγὴ καὶ δύναμις, βοηθὸς ἐν θλίψεσιν ταῖς εὑρούσαις ἡμᾶς σφόδρα» (Ψαλμ. 46:1 (Psalms 46:1)).
Τὸ μαρτύριον αὐτοῦ
Ἐν μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν ἀπῆλθε μετά τινων γερόντων πρὸς τὸν ἅγιον Μακάριον τὸν Μέγαν, ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· «Ὁρῶ ἐν ὑμῖν ἕνα ἔχοντα τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου». Ἀπεκρίθη δὲ ὁ ἅγιος Μωϋσῆς λέγων· «Τάχα ἐγώ εἰμι, γέγραπται γάρ· πάντες γὰρ οἱ λαβόντες μάχαιραν ἐν μαχαίρᾳ ἀπολοῦνται» (Ματθ. 26:52 (Matthew 26:52)). Αὐτὸς δὲ πολλάκις προέλεγε τοῖς μοναχοῖς λέγων· «Ἐὰν φυλάξωμεν τὰς ἐντολὰς τῶν πατέρων ἡμῶν, λέγω ὑμῖν ἐν ὀνόματι Κυρίου ὅτι οἱ βάρβαροι οὐ μὴ ἔλθωσιν ὧδε· ἐὰν δὲ μὴ φυλάξωμεν τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ, ἐρημωθήσεται ὁ τόπος οὗτος».
Ἐν δὲ τῷ ἔτει 407 μετὰ Χριστόν, ὅτε ἐγένετο ἡ πρώτη ἐπιδρομὴ τῶν βαρβάρων κατὰ τῆς ἐρήμου τῆς Σκήτεως, ἦν ὁ ἅγιος ἐν τῷ κελλίῳ αὐτοῦ, καὶ μετ' αὐτοῦ τινες τῶν ἀδελφῶν· καὶ εἶπεν αὐτοῖς· «Ἰδοὺ οἱ βάρβαροι ἔρχονται σήμερον εἰς τὴν Σκῆτιν· ὁ οὖν θέλων ἐξ ὑμῶν φυγεῖν, φευγέτω». Οἱ δὲ ἠρώτησαν αὐτόν· «Καὶ σύ, πάτερ ἡμῶν, διὰ τί οὐ φεύγεις καὶ σύ;» Ὁ δὲ εἶπεν· «Ἐγὼ ἐκδέχομαι τὴν ἡμέραν ταύτην ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν, ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος τοῦ Σωτῆρος». Καὶ εἰσελθόντες οἱ βάρβαροι εἰς τὴν μονὴν ἀπέκτειναν αὐτὸν σὺν ἑπτὰ ἀδελφοῖς οὖσι μετ' αὐτοῦ, ὄντα ὡς ἐτῶν ἑβδομήκοντα πέντε.
Εἷς δὲ τῶν ἀδελφῶν, κεκρυμμένος ὄπισθεν ψιάθου, εἶδεν ἀγγέλους καταβαίνοντας ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντας ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν στεφάνους, οὓς ἐπετίθεσαν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν μαρτύρων· εἶτα εἶδε τὸν ἄγγελον Κυρίου ἑστῶτα, ἔχοντα ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ στέφανον καὶ ἀναμένοντα αὐτόν· καὶ ἐξελθὼν σπουδῇ ἐκ τῆς κρύπτης αὐτοῦ παρέδωκεν ἑαυτὸν τοῖς βαρβάροις, καὶ ἀπέκτειναν καὶ αὐτόν, καὶ ἔλαβε τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ.
Τὸ ἅγιον αὐτοῦ λείψανον
Μετὰ δὲ τὸ ἀναχωρῆσαι τοὺς βαρβάρους ἐκ τῆς μονῆς, ἔλαβον οἱ πατέρες τὸ σῶμα τοῦ ἁγίου καὶ τὰ σώματα τῶν σὺν αὐτῷ μαρτύρων, καὶ ἐνταφιάσαντες ἔθηκαν αὐτὰ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τῆς μονῆς. Τὸ δὲ λείψανον αὐτοῦ ἔστι νῦν σὺν τῷ λειψάνῳ τοῦ διδασκάλου αὐτοῦ, τοῦ ἁγίου Ἰσιδώρου, ἐν μιᾷ θήκῃ ἐν τῇ μονῇ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῇ καλουμένῃ Παραμοῦς (τῇ μονῇ τῶν Ῥωμαίων) ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Νίτρου, καὶ ἕως τοῦ νῦν γίνονται ἐξ αὐτῶν θαύματα πολλά. Ἑορτάζει δὲ αὐτὸν ἡ Κοπτικὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τῇ εἰκοστῇ τετάρτῃ ἡμέρᾳ τοῦ κοπτικοῦ μηνὸς Παϋνί (Μπαούνα).
Κατανοήσατε οὖν, ἀγαπητοί, τὴν δύναμιν τῆς μετανοίας καὶ ἃ εἰργάσατο· μετέβαλε γὰρ δοῦλον ἄπιστον, ὄντα φονέα καὶ πόρνον καὶ λῃστήν, εἰς πατέρα μέγαν καὶ διδάσκαλον καὶ παρακλήτορα καὶ πρεσβύτερον θέντα κανόνας τοῖς μοναχοῖς, καὶ ἅγιον οὗ τὸ ὄνομα μνημονεύεται ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου ἐν ταῖς προσευχαῖς ἡμῶν. Ἡ εὐλογία τῶν πρεσβειῶν αὐτοῦ εἴη μεθ' ἡμῶν, καὶ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν ἡ δόξα πάντοτε καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
The Doxology
Pijwri abba Mwcy
O champion, Abba Moses — the refrain that carries his story.
Ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τῶν πρωτοτόκων,
ἐν τῇ συνάξει τῶν ἁγνῶν,
ζῶν ἐν πάσῃ εὐλαβείᾳ,
Εἰδώλων ἦν προσκυνητής,
λῃστὴς τῶν ὁδῶν,
ἐζήτησε περὶ τοῦ κριτοῦ,
Ὁ Μωϋσῆς ἦν ἐκ τῶν βαρβάρων,
ὁ βίος αὐτοῦ πλήρης ἁμαρτίας,
ἐπεθύμησε καθαρθῆναι,
Κλέπτης, φονεὺς καὶ μοιχός,
ἐραστὴς τοῦ παρερχομένου κόσμου,
τὸ τίμιον αἷμα ἀπέλουσεν αὐτόν,
Ἤκουσεν ὁ Μωϋσῆς ὁ διψῶν
περὶ τῶν πατέρων ἡμῶν τῶν μοναχῶν,
τῶν οἰκητόρων τῆς Σιήτ,
Ἠρώτησεν· «Ἔστι Θεὸς
μέγας καὶ φοβερός;
Ἡ καρδία μου ἐπιποθεῖ αὐτόν»,
Ἀπεκρίθη ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος·
«Ἔλαβε τὴν μορφὴν ἀνθρώπου,
πᾶσαι αἱ κεφαλαὶ κλίνονται αὐτῷ»,
Ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλεήμων ἐστί,
δέχεται τοὺς μετανοοῦντας,
δι' ἀγάπην ἐδέξατο τὴν αἰσχύνην,
Δὸς τὴν ζωήν σου αὐτῷ,
ἄφες τὸ παρελθόν σου παρ' αὐτῷ,
ἐν ταῖς χάρισιν αὐτοῦ μετανόησον τῆς ἁμαρτίας,
Ἔστη ὁ Μωϋσῆς καὶ εἶπεν·
«Δέξαι με ὡς υἱὸν ἀπολωλότα,
βοήθησόν μοι μετανοῆσαι νῦν!»,
Μετὰ δακρύων καὶ χαρᾶς,
μετὰ στεναγμοῦ καὶ ἀγαλλιάσεως,
μετενόησε τοῦ παρελθόντος αὐτοῦ,
Προσῆλθε τῷ Χριστῷ μετ' ἀγάπης,
συντετριμμένος τὴν καρδίαν καὶ τετραυματισμένος,
ἐπεθύμησε τυχεῖν ἀναπαύσεως,
Προσήνεγκε μετάνοιαν ἀληθινήν,
φανερῶς καὶ ἀνεπιστρεπτί,
ἀποκαλύπτων πάσας τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ,
Καὶ ἰδού, ἄγγελος φωτὸς
ἀπήλειψε τὰς μελαίνας ἁμαρτίας αὐτοῦ,
ἡ πλὰξ ἐγένετο λευκὴ καθαρά,
Ὁ ἀββᾶς Μακάριος ἐμαρτύρησεν
ὅτι ὁ Κύριος αὐτοῦ ἀφῆκε καὶ ἔσωσεν αὐτόν,
βίος καινὸς ἐδωρήθη αὐτῷ,
Ἔλαβε τὸ πρῶτον μυστήριον
δι' ὕδατος, Πνεύματος καὶ πυρός,
ἀφαιρῶν πάντα τὰ μιάσματα,
Θαυμαστὴ ἡ μετάνοια,
ἀνάπτουσα πῦρ ἐν τῇ καρδίᾳ,
ὁ ξένος γίνεται οἰκεῖος,
Ὁ φονεὺς ἐγένετο δίκαιος,
ὁ ἁμαρτωλὸς σκεῦος ἐκλεκτόν,
ὁ λῃστὴς ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς,
Ἰσχυρὰ ἡ μετάνοια,
ποιοῦσα τὸν μοιχὸν παρθένον,
καὶ τὸν διστάζοντα δεκτόν,
Δοῦλος τῶν ἐπιθυμιῶν καὶ τῆς αἰσχύνης
ἔλαβε τιμὴν διὰ τῆς χάριτος,
γενόμενος ὁ ἰσχυρότατος τῶν ἐλευθέρων,
Τὸ Πνεῦμα ὡδήγησε τὸν τύραννον
ἐκ τοῦ σκότους εἰς τὸ φῶς,
καρποφορῶν τῷ ἠγαπημένῳ αὐτοῦ,
Ἐπεπόθησε τὸν μοναχικὸν βίον
καὶ ἐπηγγείλατο πορεύεσθαι ἐν τῇ ἀγαθότητι,
ὁ Θεὸς ἔδειξεν αὐτῷ τὴν ὁδόν,
Ἡ ἄσκησις αὐτοῦ ὑπερέβαλε τοὺς ἄλλους,
ἐδούλευε τοῖς λοιποῖς μοναχοῖς
μετὰ ταπεινώσεως καὶ ἀγρυπνιῶν,
Μετ' ἐπιμονῆς κατεπόνει ἑαυτόν,
περιπατῶν χιλιάδας μέτρων
ἵνα πληρώσῃ τὰς ὑδρίας αὐτῶν,
Προέκοπτεν ἐν τῇ ὁδῷ
ἐν στερρότητι καὶ ἐπιμελείᾳ
καὶ αὐξήσει ἐν δικαιοσύνῃ,
Ἐν ἀρεταῖς καὶ προσευχαῖς,
ἐν νηστείαις καὶ ἀσκήσει,
ἐν εὐλαβείᾳ καὶ μετανοίαις,
Ἀσκητὴς πιστὸς προσκυνητής,
μετὰ ἰσχυρᾶς καὶ στερρᾶς πίστεως,
ἐκφοβῶν τοὺς δαίμονας,
Ἠγάπησε καὶ ἠγαπήθη ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν,
ἐξελέξαντο αὐτὸν εἰς τὴν ἱερωσύνην,
ἐφανέρωσαν τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν,
Ὅτε δὲ ἐδοκίμασαν αὐτόν,
οἱ ἱερεῖς ἐξήγειραν καὶ ἐξέβαλον αὐτόν,
ὑπετάγη δὲ τῷ προστάγματι αὐτῶν,
Εἶπεν· «Οὐκ εἰμὶ ἄξιος,
ἐξέβαλόν σε, ὦ μέλαν,
ὦ σὺ μελάγχρους ἄνθρωπε!»,
Ὁ πατριάρχης ἤκουσε τὰ ῥήματα αὐτοῦ,
ἔμαθε τὰ δίκαια ἔργα αὐτοῦ,
τὴν ταπεινὴν καὶ τελείαν ψυχὴν αὐτοῦ,
Ἐχειροτόνησεν αὐτὸν ἐν τῷ ἁγίῳ ὀνόματι,
φωνὴ εἶπεν «ἄξιος»,
πᾶσαι αἱ ψυχαὶ ἤκουσαν αὐτήν,
Μακάριος εἶ, ὦ Μωϋσῆ!
Ἔλαβες τὸν ἔπαινον τοῦ Βασιλέως σου,
ὁ Κύριος τῆς ἀμπέλου ἐφύλαξέ σε,
Ἅπαξ ἐζήτησάν σε
διὰ τὴν ὑπόθεσιν μοναχοῦ ἁμαρτωλοῦ,
ἐν τῇ συνάξει ἔμελλον κρῖναι αὐτόν,
Ἦλθεν ὁ ἅγιος Μωϋσῆς πρὸς αὐτούς,
θύλακον ἄμμου ἐπὶ τοῦ νώτου αὐτοῦ,
εἰσῆλθε λυπούμενος καὶ τεθλιμμένος,
Ἠρώτησαν αὐτὸν τί φέρει,
τί ἐστιν ὃ εἰσήνεγκεν,
εἶπεν ὅτι βαστάζει τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ,
Μάθημα ξακουστὸν καὶ ὠφέλιμον,
ἐδέξαντο οἱ μοναχοὶ μετὰ χαρᾶς,
ἀφῆκαν τῷ πτωχῷ ἁμαρτωλῷ,
Ἐπιθυμοῦμεν βιῶσαι τὸν βίον ἡμῶν,
ἐπιθυμοῦμεν γενέσθαι ὅμοιοί σοι,
μνημόνευσον ἡμῶν ἐν ταῖς προσευχαῖς σου,
Ἐνώπιον τοῦ ὑψηλοῦ θρόνου,
ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τοῦ μεγάλου,
μνημόνευσον ἡμῶν, πάτερ ἡμῶν ἀγαπητέ,
Τὸν Πάπαν ἀββᾶν Θεόδωρον τὸν μέγαν,
δῴη αὐτῷ μακρὸν βίον,
ἵνα κηρύξῃ τὸ εὐαγγέλιον,
Τὸν ἀββᾶν Δαυὶδ τὸν ἐπίσκοπον ἡμῶν,
φύλαξον αὐτὸν καὶ ἡμᾶς, Κύριε,
ταῖς εὐχαῖς αὐτοῦ φρούρησον ἡμᾶς,
Τοὺς ἐπισκόπους καὶ τὸν κλῆρον,
φρούρησον αὐτούς, ὦ Ἅγιε,
μετὰ τῶν ταγμάτων τῶν ἀγγέλων,
Τοὺς διακόνους καὶ τοὺς μοναχούς,
τοὺς διακονοῦντας ἐν παντὶ τόπῳ,
Κύριε, πλήρωσον αὐτοὺς πίστεως,
Ἀββᾶ Μωϋσῆ, μακάριος εἶ,
ἔλαβες τὸν ἔπαινον τοῦ Βασιλέως σου,
ὁ Κύριος τῆς ἀμπέλου ἐφύλαξέ σε,
Ἡ μνεία τοῦ ὀνόματός σου
ἐν τοῖς στόμασι πάντων τῶν πιστῶν ἐστι,
πάντες λέγουσιν· «Ὦ Θεὲ τοῦ ἀββᾶ Μωϋσέως,
βοήθησον πᾶσιν ἡμῖν!»
From the sixty verses of the doxology